Belediyeler nasıl kontratlı er/erbaş istihdam eder?

Bilindiği üzere, 6191 sayılı Kontratlı Erbaş ve Er Kanununun “Kamuda istihdam” başlıklı ek 1 inci unsurunda; “(1) Sözleşmeli erbaş ve er olarak en az yedi hizmet yılını doldurarak ayrılanlardan nitelik evrakı olumlu olanlar, ilgili mevzuatlarındaki koşulları taşımaları kaydıyla kamu kurum ve kuruluşlarının boş takım ve konumlarına bu husustaki yordam ve temeller çerçevesinde atanırlar.

(2) Kontratlı erbaş ve erlerden talepte bulunanların bilgileri, hizmet müddeti en fazla olandan başlamak üzere İçişleri yahut Ulusal Savunma bakanlıkları tarafından yılda bir kere şubat ayının son gününe kadar Devlet İşçi Başkanlığına bildirilir. İlgili işçinin bildirilmiş olması atanma için tek başına hak teşkil etmez. Bu unsur kapsamında işçi istihdam etmek isteyen kamu kurum ve kuruluşları atama yapmak istedikleri boş takım ve konum sayısının iki katı kadar adayı Devlet İşçi Başkanlığından her yılın 15 Mart tarihine kadar talep ederler. Devlet İşçi Başkanlığınca 1 Mayıs tarihine kadar yılda bir kere kamu kurum ve kuruluşlarına kontratlı erbaş ve er olarak hizmet müddeti en fazla olandan başlayarak aday listeleri gönderilir. Bir ay içinde yapılacak mülakatta başarılı bulunarak atananların bilgileri bir ay içinde ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından Devlet İşçi Başkanlığına bildirilir.

(3) Ataması yapılan işçi vazifeye başladığı tarihten itibaren atandığı takım yahut durumun mali ve öteki haklarından faydalandırılır. Bunların kontratlı erbaş ve erlikte geçen hizmet mühletleri, 657 sayılı Kanunda öngörülen tahsil durumlarına nazaran yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla, başlangıç derece ve kademelerine her yıl bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl bir derece yükselmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak aylık, derece ve kademeleri ile emekli ikramiyesinin hesabına temel mühletin tespitinde kıymetlendirilir. Atama onayı alınmasına karşın vazifesine başlamayanlar ile başladıktan sonra rastgele bir sebeple misyondan ayrılanlar bu husus kapsamında yine istihdam edilemezler. Seferberlik, savaş yahut terörle uğraştan kaynaklanan zarurî hallerde, kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı yahut Kıyı Güvenlik Komutanlığı tarafından birinci fıkrada belirtilen hizmet mühleti uzatılabilir.

(4) Başvuru, mülakat, atama ve başka süreçlere ait adap ve temeller İçişleri ve Ulusal Savunma bakanlıkları ile Devlet İşçi Başkanlığı tarafından ortaklaşa çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

(5) Bu unsur kapsamında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye, gerekli bilgi ve evrakları istemeye, araştırma ve inceleme yapmaya ve uygulamayı yönlendirmeye Devlet İşçi Başkanlığı yetkilidir.” kararına yer verilmiş olup bu kapsamda “Sözleşmeli Erbas, ve Erlerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdamına Dair Yönetmelik” 12/5/2023 tarihli ve 32188 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Söz konusu Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı ikinci unsurunda; “(1) Bu Yönetmelik kontratlı erbaş, yahut er olarak en az yedi hizmet yılını doldurarak ayrılanların;

a) 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali^ İdaresi ve Denetim Kanununa ekli (I) sayılı cetvelde yer alan genel bütçe kapsamındaki kamu yönetimleri, (II) sayılı cetvelde yer alan özel bütçeli yönetimler, (III) sayılı cetvelde yer alan düzenleyici ve denetleyici kurumlar ve (IV) sayılı cetvelde yer alan toplumsal güvenlik kurumları ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, özel kanunlarla yahut Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan başka yönetimler ile hizmetlerini genel bütçenin transfer tertiplerinden yardım alarak yürüten kamu kurum ve kuruluşlarında,

b) İştirakler hariç, olmak üzere, kamu iktisadi^ teşebbüsleri ve bağlı iştirakleri ile kurumlarında,

c) Vilayet özel yönetimleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile bunların üyesi olduğu mahalli^ yönetim birliklerinde,

10/3/2011 tarihli ve 6191 sayılı Kontratlı Erbaş ve Er Kanununun ek 1 inci unsuru kapsamında memur, kontratlı işçi ve daima personel olarak istihdamlarını kapsar.” kararına, süreksiz 1 inci hususunda ise; “(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten evvel yedinci hizmet yılını tamamlayarak ayrılan kontratlı erbaş ve erlerden, kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilmeye istekli olanlar müracaatlarını onaylı mezuniyet dokümanı sureti ile birlikte bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 60 gün içerisinde ilgili kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı yahut Kıyı Güvenlik Komutanlığına yaparlar. Müracaatta bulunanlardan nitelik evrakı olumlu olanlara ait hazırlanan müracaat listeleri ve ilgili dokümanlar bu Yönetmelikte belirtilen temellere uygun olarak Milli^ Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanlığına gönderilir.

(2) Milli^ Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca bu formda bildirilenlerin yerleştirme süreçlerine ait mühletler Bakanlıkça belirlenerek ilan edilir.” kararına yer verilmiştir.

Öte yandan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 92 nci hususunun ikinci fıkrasında; “657 sayılı Kanuna tabi olmayan işçiden kendi istekleri ile vazifesinden çekilmiş olanlar, boş takım bulunmak ve gireceği sınıfın niteliklerini taşımak kaydı ile bu Kanuna tabi kurumlardaki memuriyetlere atanabilirler.” denilmektedir.

Bu çerçevede; sözleşmeli erbaş ve erlerin kamuda istihdamı 6191 sayılı Kanunla özel olarak düzenlendiğinden 657 sayılı Kanunun 92 nci unsuru kapsamında istihdam edilmeleri mümkün bulunmamaktadır.

Belediyelerin, kontratlı erbaş ve er olarak en az yedi hizmet yılını doldurarak ayrılanlardan nitelik evrakı olumlu olanlar ortasından atama yapmak istedikleri boş takım ve konum sayısının iki katı kadar adayı Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanlığından her yılın 15 Mart tarihine kadar talep etmesi gerekmektedir. Talep edilen bos, takım yahut konum sayısının iki katı kadar adaya ait bilgiler Bakanlıkça 1 Mayıs tarihine kadar ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına gönderilmekte olup bu adaylar ortasından bir ay içinde yapılacak mülakatta başarılı bulunanların atamaları yapılabilecektir.