Türkiye’nin yeni yol haritası: Nükleer Güç, yapay zeka ve lojistik koridorlar

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Suudi Arabistan’ın El-Ula kentinde Suudi Arabistan Maliye Bakanlığı ile Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından düzenlenen Gelişmekte Olan Ülkeler Konferansı’nın “Yükselen Piyasalar için Dayanıklılık ve Ekonomik Dönüşüm Yolculuğu” başlıklı kapanış panelinde konuştu.

Geçen yıl global iktisatta “oynaklık, belirsizlik, karmaşıklık ve muğlaklık” içeren güç bir devir yaşandığını anlatan Şimşek, “Özellikle gelişmekte olan piyasalar için artan belirsizliklerle güç bir yıl oldu.” dedi.

Şimşek, gelişmekte olan ülkelerin çoklukla ihracata bağlı olduklarını anımsatarak, “Mevcut muhafazacı tedbirler bu ülkeler için kırılganlık oluşturuyor. Gelişmekte olan ülkeler tıpkı vakitte sermaye girişlerine, bilhassa de direkt yabancı yatırımlara (FDI) görece daha fazla bağımlılar. Kural bazlı bir sistemde bu ülkeler, daha düşük risk primi ve daha düşük iş yapma maliyetlerinden faydalanıyorlar.” diye konuştu.

Şimşek, Türkiye’nin global ticaretteki parçalanmalara görece güçlü olduğunun altını çizerek, “AB ile Gümrük Birliğimiz var. Buna ek olarak 27 ülkeyle daha hür ticaret mutabakatımız bulunuyor. Yani ihracatımızın yaklaşık yüzde 62’si özgür ticaret mutabakatları kapsamına giriyor. Bu elbette tam bir garanti sağlamıyor, lakin ticaret ortaklarınız kurallara uygun davrandığı sürece, hür ticaret mutabakatları bir ölçü müdafaa sağlıyor. Büsbütün bağışık değiliz. Ticaretimizin geri kalanı da Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Orta Asya olmak üzere yakın coğrafyaya ağırlaşmış durumda.” sözlerini kullandı.

Şimşek, hizmet ticaretinde Türkiye’nin global olarak birinci 20 ortasında olduğuna değinerek, “Turizmde dördüncü sıradayız. İnşaatta dünyada önde gelen ülkelerden biriyiz. Hatta dizi ihracatında bile global olarak üst sıralardayız. Hizmetler dalı bizim güçlü olduğumuz alan. Üstelik hizmet ticareti, mal ticaretinde gördüğümüz tipten muhafazacı tedbirlerle şimdi karşılaşmadı. Bu da bize kıymetli bir avantaj sağlıyor. Katma kıymetin ve istihdam yaratımının yüksek olduğu bu alana bilhassa odaklanıyoruz.” formunda konuştu.

Bakan Şimşek, şunları kaydetti:

“Elbette global meselelere karşı tam bağışık değiliz. Lakin Türkiye olarak uyguladığımız program sayesinde daha az kırılgan bir pozisyonda bulunuyoruz. Son iki buçuk yıldır, makroekonomik istikrar ve ıslahat programını uyguluyoruz. Bu program, tamponları güçlendirmemize ve dayanıklılığı artırmamıza yardımcı oldu. Kolay bir coğrafyada yaşamıyoruz, çatışmaların ve tansiyonların ağır olduğu bir bölgede yer alıyoruz. Buna karşın büyüme ve ticaret dirençli seyretti, dengesizlikleri gideriyor ve sürdürülebilirliği artıracak yapısal adımlar atıyoruz.”

Türkiye’nin Çin’le ticaret açığının 47 milyar dolara yakın olduğuna işaret eden Şimşek, “Bu hayli büyük bir sayı. Toplam ticaret açığımızın yüzde 50’sinden fazlasını oluşturuyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Bakan Şimşek, “Türkiye büyüklüğündeki bir ülkenin bu sorunu tek başına çözmesi mümkün değil. Bu nedenle Çinli muhataplarımıza şunu söylüyoruz: ‘Gelin bunu birlikte çözelim, tek istikametli bir ticaret bağı olmasın, karşılıklı ve sürdürülebilir hale getirelim.’ Örneğin daha fazla Çinli turistin Türkiye’ye gelmesini önerdik. Bir başka teklifimiz global ölçekteki Çinli bankaların Türkiye’de uzun vadeli altyapı projelerine yahut sanayi yatırımlarına yönlendirilmesi oldu. Üçüncü olarak, Çinli şirketlerin Türkiye pazarına yalnızca eser satarak değil, üretim yaparak girmesini öneriyoruz.” diye konuştu.

Şimşek, Türkiye’nin yapay zeka alanına da öncelik verdiğine ve yatırım yaptığına işaret ederek, altyapı yatırımları ile birlikte insan sermayesi boyutuna, maharetleri geliştirmeye ve eğitime değer verdiklerini lisana getirdi.

Bölgesel entegrasyona da odaklandıklarını anlatan Şimşek, bağlantısallığın bunun bir kesimi olduğunu, yeni koridorlar inşa ettiklerini belirtti.

Bakan Şimşek, Türkiye’nin Pekin’den Londra’ya kadar uzanan orta koridorun bir kesimi olduğuna dikkati çekerek, “Şimdi, Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Kurulu’nu yani Orta Doğu’yu Türkiye üzerinden dünyanın geri kalanına bağlayacak yeni koridorlar inşa etmeye çalışıyoruz. Münasebetiyle temasa yatırım yapmak da stratejimizin bir modülü. Güç de kritik bir başlık. Yapay zeka güç ister. Bu nedenle nükleer güce yatırım yapıyoruz, önümüzdeki birkaç on yılda iki-üç yeni santral daha devreye almayı hedefliyoruz.” sözlerini kullandı.

Kapanış paneline, IMF Lideri Kristalina Georgieva, Katar Maliye Bakanı Ali bin Ahmed Al Kuwari ve Ekvador Maliye Bakanı Sariha Moya da katıldı.