Okuma ve yazma demans riskini yaklaşık yüzde 40 azaltıyor

Demans, global ölçekteki en büyük sıhhat tehditlerinden biri olarak kabul ediliyor. Dünya genelinde bu durumla yaşayan insan sayısının 2050 yılına kadar üç katına çıkarak 150 milyonu aşması bekleniyor.

Uzmanlar, bu artışın gelecekteki sıhhat ve toplumsal bakım sistemleri üzerinde önemli bir baskı oluşturacağı ihtarını yapıyor.

Zihinsel faaliyetler bilişsel sıhhati koruyor

Chicago’daki Rush Üniversitesi Tıp Merkezi’nden araştırmacı Andrea Zammit, ileri yaştaki bilişsel sıhhatin, hayat uzunluğu maruz kalınan entelektüel uyaranlardan güçlü bir formda etkilendiğini belirtiyor. Araştırma kapsamında, başlangıçta demansı olmayan ve yaş ortalaması 80 olan 1.939 kişi yaklaşık sekiz yıl boyunca takip ediliyor.

İştirakçilerin hayatlarının üç farklı evresindeki bilişsel alışkanlıkları inceleniyor:

18 yaş öncesi: Kitap okuma sıklığı, meskende gazete ve atlas üzere kaynaklara erişim, yabancı lisan eğitimi.

Orta yaş: Kütüphane kartı sahipliği, müze ziyaretleri ve çeşitli yayınlara abonelik.

İleri yaş: Okuma, yazma ve oyun oynama faaliyetlerinin sıklığı.

Hastalığın başlangıcında 5 yılı aşan gecikme

Neurology mecmuasında yayımlanan sonuçlar, zihinsel olarak en etkin olan yüzde 10’luk kısmın, en az faal olan kümeye kıyasla Alzheimer riskinin yüzde 38, hafif bilişsel bozukluk riskinin ise yüzde 36 daha düşük olduğunu gösteriyor.

Ömür uzunluğu zihinsel zenginliği en yüksek olan şahıslarda Alzheimer hastalığı ortalama 94 yaşında görülürken, en düşük kümede bu yaş 88 olarak kaydediliyor. Bu fark, hastalığın başlangıcında 5 yıldan fazla bir gecikme manasına geliyor.

Hafif bilişsel bozukluklarda ise bu gecikme mühleti 7 yıla kadar çıkıyor. Hayat uzunluğu öğrenmenin demans riskini direkt durdurduğuna dair kesin bir delil olmasa da araştırmacılar, zihinsel aktiviteler ile bilişsel sıhhat ortasında çok güçlü bir bağ olduğunu vurguluyor.

Uzmanlar, demansın yaşlanmanın kaçınılmaz bir modülü olmadığını, kütüphaneler ve eğitim programları üzere zenginleştirici ortamlara erişimin hastalığın görülme sıklığını azaltabileceğini tabir ediyor.