Yaşlanmanın iki kritik durağı belirlendi: 44 ve 60

Yaşlanma sürecini moleküler seviyede inceleyen bilim insanları, insan bedeninin makul devirlerde adeta “vites büyüttüğünü” keşfetti. 25 ile 75 yaş ortasındaki 108 gönüllüden alınan binlerce biyolojik örnek (RNA, proteinler ve mikrobiyomlar) üzerinde yapılan çalışma, yaşlanma belirtilerinin bu iki kritik yaşta tepe yaptığını gösterdi.

Araştırmaya nazaran incelenen moleküllerin %81’i, bu iki yaş devrinden en az birinde radikal değişimler gösteriyor. Değişimlerin içeriği ise yaşa nazaran farklılık arz ediyor:

44 yaş dalgasında bilhassa alkol, kafein ve yağ (lipid) metabolizması ile ilgili moleküllerde önemli değişimler görülüyor. Ayrıyeten kalp-damar hastalıkları ile kas ve cilt yapısında bozulmalar bu yaşta ivme kazanıyor.

60 yaş dalgasında ise bağışıklık sistemi düzenlemesi, böbrek işlevleri ve karbonhidrat metabolizması ön plana çıkıyor. Kalp-damar hastalıkları ve cilt-kas değişimleri bu etapta da tesirini sürdürüyor.

Araştırmanın en şaşırtan sonuçlarından biri, 44 yaşındaki değişimin yalnızca bayanlara mahsus olmaması. Bilim insanları başlangıçta bu sıçramayı bayanlardaki menopoz süreciyle bağdaştırsa da, tıpkı moleküler kırılmanın erkeklerde de tam olarak birebir yaşta gerçekleştiği saptandı. Bu da değişimin hormonal süreçlerden çok daha derin biyolojik faktörlere dayandığını kanıtlıyor.

Neden kıymetli?

Stanford Üniversitesi’nden genetik uzmanı Michael Snyder, “Zaman içinde yavaş yavaş değişmiyoruz; sahiden dramatik dönüşüm noktalarımız var,” diyerek bulguların kıymetini vurguluyor. Bu keşif sayesinde, Alzheimer ve kalp hastalıkları üzere yaşa bağlı rahatsızlıkların neden belli yaşlardan sonra apansız arttığı daha güzel anlaşılabilecek. Uzmanlar, bilhassa 40’lı ve 60’lı yaşlara yaklaşırken hayat üslubuna (beslenme, idman vb.) daha fazla dikkat edilmesinin kritik olduğunu belirtiyor.