Türkiye yaşlanıyor: 2050’de her 4 bireyden biri ‘yaşlı’ olacak

Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. İsmet Koç, Türkiye’de 11,1 olan yaşlı nüfus oranının artmasının öngörüldüğünü belirterek, “2050’de ülkemizde yaşlı nüfusun oranının, çocuk nüfus oranının da üzerine çıkarak yüzde 23’e yükselmesi bekleniyor.” dedi.

Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK), Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2025 Sonuçları’na nazaran, Türkiye’de 65 yaş üstü kişi sayısı 9 milyon 583 bin 59’a ulaştı.

Buna nazaran, 2024’te 9 milyon 112 bin 298 olan 65 yaş üstü nüfus, bir yılda 470 bin 761 kişi artış gösterdi. Bu bireylerin, toplam nüfus içindeki oranı da bir yılda 0,5 puan artarak yüzde 10,6’dan yüzde 11,1’e çıktı.

Yaşlı nüfusunda son 5 yıldaki artış da dikkatleri çekti. 2021’de 8 milyon 245 bin 124 kişinin 65 yaş üstünde olduğu görülürken, 5 yılda kelam konusu kişi sayısının 1 milyon 337 bin 935 arttığı kayıtlara geçti.

– “Kadın başına düşen doğum sayısı 1,48 çocuğa kadar düştü”

Koç, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede Türkiye nüfusunun yaşlanmaya devam ettiğini ve nüfusun ortanca yaşının 34,9’a yükseldiğini bildirerek, “Yaşlı nüfusun hissesi toplam nüfus içinde yüzde 11’in üzerine çıktı. TÜİK’in yaptığı nüfus projeksiyonlarına nazaran bu eğilimin gelecekte de devam etmesi ve 2050’de ülkemizde yaşlı nüfusun oranının, çocuk nüfus oranının da üzerine çıkarak yüzde 23’e yükselmesi bekleniyor.” diye konuştu.

Söz konusu devirde nüfusun ortanca yaşının 44,8’e yükselmesinin beklendiğini ve bu gelişmenin gerisinde iki temel demografik faktörün bulunduğunu aktaran Koç, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Bunun birincisi, bayan başına düşen doğum sayısının son 50 yıl içinde 4,1 çocuktan 1,48 çocuğa kadar düşmesidir. İkincisi ise azalan mevt suratlarına paralel olarak günümüzde erkekler için 78 yıla, bayanlar için ise 81 yıla yükselen doğumda hayat beklentisidir. Bu iki faktörün birleşik gücü nedeniyle Türkiye nüfusunun ortanca yaşı ileri yıllarda da artmaya devam edecektir. Türkiye demografisinin en değerli dönüşümlerden biri, vakit içinde yaşlı nüfus oranının çocuk nüfus oranını evvel yakalaması ve sonra da geçmesi olacak.”

– “Doğum suratı artırılmalı”

Koç, yaşlı nüfus oranının yüksek olduğu Japonya ve Kore üzere ülkeler ile birçok Batı Avrupa ülkesinde bu sürecin yaşandığını ve yaşanmaya devam ettiğini bildirerek, “Yaptığımız çalışmalar, doğurganlık suratının yakın gelecekte 1,4 düzeyine kadar gerileyeceğini gösteriyor.” tabirini kullandı.

Demografik yaşlanmayı önleyebilecek tek düzeneğin doğum suratlarının artırılması olduğunu lisana getiren Koç, “Bunu yapabilmek için de çocuk ve doğum yardımı, vergi indirimi üzere nakdi, çocuğun bebeklik ve eğitim sürecindeki muhtaçlıkları üzere birebir teşvikler verilmeli. Bunun yanında anne ve baba için uzun vadeli ve fiyatlı doğum müsaadeleri, bebekler için yaygın ve fiyatsız kreş bakımı ve bilhassa anneler için doğum ve doğum müsaadeleri sonrası işe dönüş garantisi üzere bütünleşik siyasetlere gereksinim bulunuyor. Türkiye yakın vakitte bu siyasetlerden bir kısmını devreye sokmuş olmasına rağmen, bu siyasetlerin hem maddi istikameti hem de ebeveyn müsaadesi ve kreş uygulamaları istikametinden Fransa ve İskandinav ülkelerinde olduğu üzere güçlendirilmesi gerekmektedir.” biçiminde konuştu.

Koç, Türkiye’nin, aile ve nüfus siyasetlerini vakte yayarak evvel doğurganlık suratını korumak, sonra da tedrici olarak artırmak istikametinde siyaset ve stratejilere muhtaçlık duyduğunu kaydetti.