İstanbul’da en pak ve en kirli ilçeler belirli oldu

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) bünyesinde yapılan çalışmaya nazaran, İstanbul’da hava kirliliği ocakta bir evvelki yılın tıpkı periyoduna nazaran yüzde 36 azaldı.

İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros tarafından İstanbul’da 2025 ve 2026 yıllarının ocak ayları hava kirliliği oranına ait çalışma yapıldı.

Bu kapsamda, Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) hava kalitesi ölçüm istasyonlarınca kaydedilen havadaki partikül husus (PM10) oranı incelendi.

Buna nazaran, İstanbul’da ocak ayındaki partikül husus konsantrasyonu ortalaması 24 istasyonda metreküp başına 26,5 mikrogram, Ocak 2025’te ise 41,5 mikrogram ölçüldü. Partiküler unsur kaynaklı hava kirliliği, evvelki yıla nazaran yüzde 36 azaldı.

Ocak 2026’da kentte partikül husus hava kirliliğinin en fazla ölçüldüğü istasyon, metreküp başına 46,4 mikrogramla “Kağıthane 1” oldu. Bunu sırasıyla metreküp başına 44 mikrogramla “Tuzla” ve 39,8 mikrogramla “Sancaktepe” istasyonları takip etti.

Aynı periyotta hava kirliliğinin en düşük ölçüldüğü istasyon, metreküp başına 8,4 mikrogramla “Sultangazi 1” istasyonu oldu. Partikül husus kirliliği “Büyükada” istasyonu’nda 11,8 mikrogram, “Sarıyer” istasyonunda 15 mikrogram olarak ölçüldü.

Kentte partikül unsur hava kirliliği oranı 21 istasyonda azaldı, 2 istasyonda artış gösterdi, 1 istasyonda ise değişmedi.

Ocak ayında partikül husus hava kirliliği oranının bir evvelki yılın tıpkı devrine nazaran en fazla azaldığı istasyon yüzde 83’le “Sultangazi 1” oldu. Bunu sırasıyla yüzde 53’le “Kadıköy” ve yüzde 52’yle “Bağcılar” istasyonları takip etti.

Partikül unsur hava kirliliği oranının ocakta bir evvelki yılın ayı periyoduna nazaran en fazla arttığı istasyon yüzde 35’le “Yenibosna” ve yüzde 25’le “Arnavutköy” olarak kayıtlara geçti.

İstanbul’da bulunan istasyonların hava kirliliği partiküler unsur ortalaması şu halde:

– “Fosil yakıt kullanımıyla atmosfere bol ölçüde kirletici salıyoruz”

Çalışmayı AA muhabirine pahalandıran İTÜ İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros, dünyadaki en kıymetli sıkıntılardan birinin hava kalitesi olduğunu, solunan havanın insan sıhhati ve geleceğini direkt etkilediğini belirtti.

Kaliteli hava solunmadığı takdirde sıhhatin olumsuz etkilendiğini vurgulayan Toros, bunun da hastalık maliyetlerini artırdığını ve iş gücü kaybına yol açtığını söyledi.

Toros, son 100-150 yılda fosil yakıt kullanımının önemli manada arttığına dikkati çekerek “Yer altında milyonlarca yıldır birikmiş olan güç kaynağını yakarak güç elde ediyoruz lakin bu esnada farkına vararak yahut varmadan atmosfere bol ölçüde kirletici salıyoruz.” dedi.

Şehirlerde en kıymetli kirletici kaynağın motorlu araçlar olduğuna işaret eden Toros, İstanbul’da araç sayısının 6 milyon civarında olduğunu, böylelikle trafik yoğunluğunun, dur-kalkların arttığını, bunun da hem yanma kaynaklı emisyonları hem de fren balataları ve lastiklerden çıkan partikülleri artırdığını kaydetti.

Hava kalitesi konusunda farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Toros, bunun için öncelikle ölçüm yapılması ve dataların kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini söz etti.

Prof. Dr. Toros, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İstanbul Büyükşehir Belediyesinin İstanbul genelinde 37 noktada daima ölçüm yapan hava kalitesi istasyonları bulunduğunu, bu datalara cep telefonu yahut bilgisayar üzerinden erişilebildiğini aktardı.

– “Hava kalitesindeki güzelleşmenin en kıymetli sebebi meteorolojik faktörler”

İstanbul Teknik Üniversitesi olarak her ay hava kalitesini değerlendirdiklerini, geçen yılın ocak ayı, bu yılın ocak ayı ve bir evvelki aralık ayını karşılaştırdıklarını anlatan Toros, kalite denetim sürecinden sonra 37 istasyonun 24’ünde partikül unsur bilgilerinin yüzde 75 ve üzerinde olduğunu tespit ettiklerini kaydederek şu bilgileri paylaştı:

“Geçen yıl ocak ayında İstanbul genelindeki toz kıymetlerinin ortalaması 41,5 mikrogram. Geçtiğimiz aralık ayında 35,9, bu yıl ocak ayında ise 26,5 mikrogram kıymetlerine ulaşıldı. Geçen yılın ocak ayına nazaran bu yılın ocak ayında yüzde 36 düzgünleşme, aralık ayına nazaran ise yüzde 26 güzelleşme olduğunu görüyoruz.”

Geçen yıl ile bu yıl ortasında emisyon kaynaklarında bariz bir değişiklik gözlemlenmediğini lisana getiren Toros, okulların her iki devirde de yarıyıl tatiline girdiğini, sanayi faaliyetlerinin sürdüğünü aktararak “Hava kalitesindeki güzelleşmenin en kıymetli sebebi meteorolojik faktörler. Geçen yıla nazaran bu yılın ocak ayı daha yağışlı geçti.” değerlendirmesini yaptı.

Prof. Dr. Toros, yağmurlu ve rüzgarlı havalarda kirleticilerin dağıldığını ve hava kalitesinin arttığını belirterek hava kalitesinin korunması için ferdî davranış değişikliğinin de değerli olduğunu kelamlarını ekledi.