CHP’li Sarıbal: İliç’te Yaşanan, Bir Şirketin ve İktidarın Doğayı, İnsanı, Hukuku ve Bilimi Yok Saymasının En Ağır Sonucudur

(ANKARA) – CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, Erzincan’ın İliç ilçesindeki maden kazası faciasına ait, “Görevini yapmayan, denetlemesi gerekenleri koruyan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, yıllardır maden kanunlarını çıkaran, her keresinde şirketlerin önünü açan iktidar hatalıdır. Vali de onun yetkilendirdiği kurumlar da bakan da hesap vermelidir. İliç davası gösteriyor ki cezasızlık artık iktidarın sistematik bir siyasetidir. İliç’te yaşanan, bir şirketin ve iktidarın, doğayı, insanı, hukuku ve bilimi yok saymasının en ağır sonucudur” dedi.

Erzincan İliç’te Anagold Madencilik’e ilişkin altın madeninde 2024’te meydana gelen ve 9 çalışanın hayatını yitirdiği faciaya ait davanın 11 Kasım’daki duruşmasına katılan CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, mahkeme süreci, uzman raporları ve kamu vazifelilerinin sorumluluğuna dair Meclis’te basın toplantısı düzenledi.

Sarıbal, “Bu felaket öngörülebilirdi, önlenebilirdi, göz nazaran göre geldi. Denetim misyonunu yerine getirmeyen ve kapasite artırımına onay veren Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ve kamu vazifelileri asli kusurludur, yargılanmalıdır” dedi.

Bilirkişi raporlarının, yığın liç için güvenlik katsayısının yanlış hesaplandığını, kayma dayanımı parametrelerinin kullanılmadığını ve projenin bilimsel temelden uzak olduğunu ortaya koyduğunu hatırlatan Sarıbal, faz 1, 2 ve 3’ün akabinde olumsuz topografyaya karşın kapasite artışına gidildiğini, hazırlanan projelerin eksik ve yetersiz olduğunu, buna karşın kontrol eksikliklerinin görmezden gelindiğini tabir etti.

Sarıbal, yığın liç alanına yakın bölgelerde yüksek ölçüde patlayıcıyla yapılan patlatma risklerinin değerlendirilmediğini, çatlakların tespit edilmesine rağmen olayı yönetecek bir acil durum sistemi ve karar zinciri oluşturulmadığını vurgulayarak, “Şirket daha fazla kar için riskleri görmezden geldi, kamu otoriteleri ise tüm açık ihtarları hiçe saydı” dedi. Sarıbal, saha bilgilerinin de ağır ihmalleri doğruladığını belirterek, “Heyelan sabah saatlerinde ihtar vermeye başlamış olmasına karşın saha boşaltılmadı, yollar kapatılmadı, çalışanlar tahliye edilmedi. Olay günü sabah erken saatlerde ihtar verildiği halde aktif bir acil müdahale planı yoktu. Yalnızca ‘amirine haber verme’ prosedürü tanımlanmıştı. Binlerce ton siyanürlü yığın için hiçbir gerçek önlem öngörülmemişti. Bu facia, misyonu ihmalin ve denetimsizliğin zincirleme sonucudur” diye konuştu.

“Savcılık makamı yine oluşturulan heyetin yazdığı rapora dayanarak bakanlık yetkilileri hakkında takipsizlik kararı vermiştir”

Olayın akabinde başlatılan soruşturma kapsamında 5 kişinin tutuklandığını lisana getiren Sarıbal, “Oluşturulan eksper heyeti öncelikle katliamda kusuru bulunan şirket yetkililerini tespit etti. Devamında ise Etraf Şehircilik Bakanlığı’nın katliamdaki sorumluluğuna ait tespitlerde bulundu. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 2021 yılında ÇED olumlu raporu ile birlikte kapasite artırım ruhsatı verilirken, bu kapasite artırımının katliamda direkt tesirinin olduğu belirlendi. Soruşturmayı yürüten İliç Başsavcılığı, Bakanlığın sorumluluğunun daha açık bir halde tanım edilmesi ve sorumluların tespit edilmesi gereksinimini duydu. Buraya kadar rastgele bir sorun yok. Lakin her ne hikmetse bu soruları Bakanlığın sorumlu olduğunu tespit eden heyete sormamış, bunun yerine yeni bir uzman heyeti oluşturmuştur. Yeni oluşturulan heyet ise hiçbir bilimsel geçerliliği olmayan bir raporla Bakanlığın kusurlu olmadığı sonucuna ulaşmıştır. Savcılık makamı ise tekrar oluşturulan heyetin yazdığı rapora dayanarak bakanlık yetkilileri hakkında takipsizlik kararı vermiştir. Yapılmak istenenin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yetkililerini temize çıkarmak olduğu açık” dedi.

“Anagold Madencilik’in faaliyetleri tüm taraflarıyla bağımsız bir komite tarafından incelenmelidir”