Türkiye su gerilimi eşiğine yaklaşılıyor

Haliç Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Erdem Çoban’ın da muharrirleri ortasında yer aldığı “Günlük Azamî Yağış Datalarının Klasik ve Yenilikçi Sistemlerle Trendlerinin Belirlenmesi” adlı çalışma yayımlandı.

Üniversiteden yapılan açıklamaya göre, Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) bilgilerine dayanılarak hazırlanan çalışma, Türkiye’de yağışların büsbütün azalmadığını, zamanlamasının, şiddetinin ve karakterinin değiştiğini ortaya koydu.

Falkenmark İndeksi datalarının de değerlendirildiği çalışmada, Türkiye’nin su gerilimi eşiğinde olduğu tespit edildi. İndekse nazaran kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su ölçüsünün 1700 metreküpün altına inmesi “su stresi”, 1000 metreküpün altına düşmesi ise “su kıtlığı” olarak tanımlanırken, Türkiye, bu kritik eşiklere yakın bir pozisyonda bulunuyor.

Uzun yıllara dayanan meteorolojik müşahede bilgileri, Türkiye genelinde tek istikametli bir yağış azalması yerine karmaşık bir tablonun hakim olduğunu gösteriyor. Kimi periyotlarda yağış azalışı gözlenirken, kimi yıllarda kısa vadeli ve şiddetli yağış artışları yaşanıyor. Bölgesel farklılıkların öne çıktığı süreçte, bir bölgede kuraklık yaşanırken, başkasında ani yağışlar görülebiliyor.

Yağışlardaki her değişimi tek başına iklim değişikliğiyle açıklamak, su döngüsünün çok katmanlı yapısının göz arkası edilmesine neden olabiliyor. Doğal iklim salınımları, bölgesel atmosferik tesirler ve uzun devirli döngüler de değişkenliğin değerli bileşenleri ortasında yer alıyor.

Türkiye’de suyun büyük kısmının ziraî sulamada kullanıldığına dikkat çekilen çalışmada, eser deseninin iklim bilgileriyle uyumlu planlanması, yağmur suyu hasadı, arıtılmış atık suların kullanımı ve dijital izleme sistemleri üzere formüllerin kullanılması da kıymet arz ediyor.

– “Kaynakların faal kullanımı değer taşıyor”

Açıklamada görüşlerine yer verilen Dr. Erdem Çoban, Türkiye’de son yıllarda “kuraklık”, “yağışlar azalıyor” ve “su krizi kapıda” üzere başlıkların daha sık gündeme gelmesinin tesadüf olmadığını belirtti.

Yağışın ne kadar düştüğünden çok suyun nasıl yönetildiği üzerinde durulması gerektiğini vurgulayan Çoban, şunları kaydetti: