Kısırlık artıyor: Kimyasallar ve etraf kirliliği alarm veriyor

Türkiye’de doğurganlık oranları son yıllarda dikkat cazip halde düşerken, uzmanlar bu gerilemenin yalnızca toplumsal değil, biyolojik ve çevresel sebeplere de dayandığını vurguluyor.

Özellikle, endokrin bozucu kimyasallar, tarım ilaçları, plastikler ve pestisitlerin hem bayanlarda hem de erkeklerde hormon istikrarını bozarak kısırlığa sebep olduğunu söyleyen Türk Alman Jinekoloji Vakfı Başkanı, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Cihat Ünlü “Son yıllarda bayanlarda yumurtalık yetmezliği ve erken menopoz oranları ile erkeklerde sperm meselelerinde artış var. Bunun kritik sebeplerinden biri de çevresel kirlilik” dedi.

Prof. Dr. Ünlü’ye göre bayanlarda görülen en kritik sıkıntılardan biri prematür over yetmezliği (yumurtalıkların 40 yaşından evvel olağan işlevlerini -yumurta üretimi ve östrojen salınımı-kaybetmesiyle oluşan durum).

ERKEN MENOPOZDA ARTIŞ VAR

Türkiye Gazetesinden Ziyneti Kocabıyık’ın ahberine nazaran: “Eskiden ender gördüğümüz erken menopozu artık daha sık görüyoruz” diyen Prof. Dr. Ünlü, bunun sebepleri ortasında genetik etkenler ve bağışıklık sistemi hastalıklarının yanı sıra çevresel faktörlerin giderek daha büyük rol oynadığını söz ediyor. Prof. Dr. Ünlü’ye göre en büyük risklerden biri denetimsiz kimyasal maruziyet. Tarımda kullanılan pestisitler, besinlerdeki katkı hususları, hava kirliliği ve radyasyonun, bayanlarda yumurtalıkları, erkeklerde ise testisleri direkt etkilediği belirtiliyor. Prof. Dr. Ünlü, “Üreme organları bedenin en hassas yapılarıdır. Maruz kaldığımız toksinler birinci olarak buraları etkiler” diyor.

ERKEK KISIRLIĞI DA PİK YAPTI

Erkeklerde de tablo farklı değil. Bilimsel çalışmalar bilhassa son 40 yılda erkeklerde sperm kalitesinde yüzde 50’den fazla düşüş meydana geldiğını gösteriyor.

Sperm kalitesinde düşüş, hormon dengesizlikleri ve çevresel toksinlere maruziyetin çocuk sahibi olmayı zorlaştırdığı söz ediliyor.

Prof. Dr. Ünlü, ayrıca plastiklerde bulunan endokrin bozucu kimyasallar, gerilim, sistemsiz hayat ve sıhhatsiz beslenmenin de doğurganlığı olumsuz etkilediğine dikkat çekiyor.

KANSER RİSKİ DE ARTIYOR

Çiftçilerin denetimsiz olarak kullandığı pestisitlerin topraktan kaybolmadığını söz eden Prof. Dr. Ünlü, hayvancılıkta kullanılan antibiyotik ve östrojenin de insan sıhhatini tehdit ettiğine dikkat çekerek “Toprak, su ve besin zinciri giderek kirleniyor. Bu yalnızca bugünü değil, gelecek kuşakları de etkileyen bir sorun. Bu eserlerin yıllardır olağandışı derecede kullanılmasıyla toprak zehirlenmiş. Keza hayvancılıkta inanılmaz derecede östrojen kullanılıyor. Östrojen hormonu hayvanlara yapılıyor, kısa müddette kilo alıyorlar, yağlanıyorlar. Sonra da bu hormonları onlardan biz alıyoruz. Bu durum bayanlarda göğüs kanseri, erkeklerde öteki birtakım meselelere yol açabiliyor. Hasebiyle da sahiden çevresel faktörler çok çok kritik. Bütün bunlara farkında olmadan maruz kaldığımız radyasyonla, içki, sigara ve son devirde sıkça gündeme gelen uyuşturucu üzere kimyasallar da eklenince, üreme işlevleri büyük hasar alıyor” diyor.

ÖSTROJEN DESTEĞİNDEN KORKMAYIN

Ortalama hayat mühletinin yükselmesine karşılık menopoz yaşının aşağılara düşmesi sebebiyle bayanların menopozda geçirdiği hayat yılları artıyor. Östrojen üretiminin azalarak bittiği bu periyotta hayat için gerekli olan bu hormonun desteğinin yapılması gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Cihat Ünlü “Östrojen desteğinden korkmamak gerek. Çünkü östrojen hem kalp hem kemik sıhhati hem de tüm beden işlevleri gerekli bir hormon. Yıllar evvel yapılan bir bilimsel çalışmanın yanlış aktarılması yüzünden bayanlar menopoz devrinde östrojen desteği yapmaktan korkmaya başladılar. Meğer hiç ziyanı yok” dedi. Östrojen desteğinin doktor kontrolünde ve doktorun belirlediği dozlarda kullanılması gerektiğini aktaran Prof. Dr. Ünlü “Geçirilmiş bir kanser kıssası, pıhtılaşma bozukluğu olan, obez, günde bir paket sigara içen, hareketsiz şahıslara vermemek gerekiyor. Bunun dışında rahatlıkla kullanılabilir. Lakin tertipli denetimlerin yaptırılması gerekir” diye anlattı.