Ayda 200 bin liraya yakın kazanıyorlardı. Kuryeler yeni sisteme isyan ediyor

Esnaf kurye olarak hizmet veren yemek ve besin alışverişlerinin dağıtımını yapan motokuryeler son günlerde isyan bayrağını çekti. Bağlı oldukları şirketlerin, yapılan yemek satışlarından kuryelere nakit ödenen meblağların ATM’lere yatırmalarına ait talepleri kuryelerin öfkesini artırdı.

Örnekle anlatmak gerekirse A bireyi X platformundan yemek söyleyip, ödeme yolunu de nakit seçerse, yemeği taşıyan kurye nakit parayı alıyordu. Bu meblağı X platformu kuryeden istemiyor, haftalık olarak alacağı fiyatla mahsuplaşıyordu. Fazlası kalırsa bu fiyat X platformunun hesabına ATM aracılığıyla yatırılıp muhasebeleştirmesi yapılıp süreç kapatılıyordu.

Yeni gelen sistemle birlikte yemeğin fiyatını ödeyen müşteriden alınan para kurye tarafından aşikâr bankaların ATM’lerine yatırılacak. Böylelikle kuryeler her gün gelen sıcak para yerine online platformlara kesecekleri faturanın karşılığını beklemek zorunda kalacak.

Motokuryeler, yemek fiyatlarının müşteriler tarafından nakit ödenmesi nedeniyle her gün sıcak paraya ulaşabiliyordu. Böylelikle günlük muhtaçlıklarını, ailelerinin gereksinimlerini nakit gelirden karşılıyor, kalan fazla parayı da şirketin hesabına yatırarak mahsuplaşıyordu. Birçok kurye nakit süreç nedeniyle çalışmaya çıkıyordu.

KÜSÜRATLI PARALAR KURYELERE KALIYORDU

Örnek vermek gerekirse 279 lira tutan bir yemeğin fiyatını nakit olarak müşteriden tahsil eden kurye 300 lira olarak alabiliyordu. Böylelikle para üstü istemeyen müşteriler nedeniyle her gün yüzlerce lira bahşişi nakit olarak elde ediyorlar. Yeni sistemde de bu devam etmeyi sürdürülecek fakat bu meblağa ait elde edilen gelir hiçbir formda kayıt altına alınamadığı için kayıt dışı iktisada neden olmaya devam edecek. Bahşiş dışında kalan para üstü iadesinin yapılamaması nedeniyle kayıt dışılığın ortaya çıkmasına ait olarak ilgili bakanlıkların çalışma yapması bekleniyor.

KURYELER ATM MEMURU ÜZERE ÇALIŞMAK İSTEMİYORLAR

Yeni sistemle birlikte nakit siparişlerin gelirlerinin banka ATM’lerine daima yatırılmasını istemeyen kuryeler, iş yüklerinin artacağını, daima banka ATM’si arayacaklarını, para yatırmak için ekstra yakıt harcayacaklarını bunun da yapacakları işi etkileyeceğini belirtiyorlar.

KURYELERİN DEV YARARLARI ERİDİ

Kuryelerin bir devir profesör, genel müdür gibi unvanlardan daha fazla kazandığı biliniyordu. Slot vakitleri dışında öbür işyerlerine de hizmet veren kuryeler 200 bin liraya ulaşan aylık cirolara erişiyordu. Kuryeler fatura bularak düşük vergi ödeyip kalan bakiyeyi kar olarak kullanıyordu. Kısa müddette süratle artan kurye sayısı nedeniyle gelirleri sert düşen kuryeler şu sıralar aylık net yararları 60-90 bin lira civarına geriledi. Birçok kuryenin vergi ve SGK borçları bulunuyor. Kuryeler borçları için vergi yapılandırması beklese de Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek net formda vergi yapılandırması olmayacağını vurgulamıştı.

Burak Taşçı