DHMİ personelinin performans priminde kritik karar

Anayasa Mahkemesi, Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğü işçisine performans primi ödenmesini ve bu primden yararlanamayacak halleri düzenleyen kanun kararını Anayasa’ya ters bulmadı. 26 Şubat 2026 tarihinde oybirliğiyle alınan karar, 14 Mayıs 2026 tarihli ve 33253 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı.

İptal davası, 27 Mart 2025 tarihli ve 7546 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu ile Birtakım Kanun ve Kanun Kararında Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında, 132 milletvekili tarafından açılmıştı.

Performans prim sistemi nasıl işliyor?

399 sayılı KHK’ya eklenen Ek Unsur 5 uyarınca DHMİ Genel Müdürlüğü çalışanına, Türkiye’deki sivil havalimanlarında gerçekleşen giden uçak trafiği sayısının memur aylık katsayısının yüzde 40’ıyla çarpımı sonucu bulunan fiyat DHMİ performans primi olarak ödenmektedir. EUROCONTROL’ün maliyetlerini karşıladığı işçiye ise buna ek olarak transit geçiş yapan sivil hava araçları sayısının memur aylık katsayısının yüzde 120’siyle çarpımı oranında ayrıyeten prim ödenmektedir.

Prim hesaplamasında bir evvelki yılın tıpkı ayındaki uçuş trafiği temel alınmakta; üst üste artan yıllarda ise artışa tekabül eden prim farkı, takip eden ocak ayında tek seferlik olarak ayrıyeten ödenmektedir.

Hangi kararlar dava konusu yapıldı?

Dava konusu kararın iki başka cümlesi iptal talebine bahis oldu.

Birincisi, sıhhat raporu, fiyatlı müsaade, misyondan uzaklaştırılma, tutuklanma ve gözaltına alınma üzere durumlara isabet eden günler için prim ödemesi yapılmayacağını düzenleyen altıncı fıkranın ikinci cümlesiydi.

İkincisi ise prim ödemelerinin tarz ve temellerinin Cumhurbaşkanınca belirleneceğini öngören sekizinci fıkradaki ibareydi.

Mahkeme neden iptal talebini reddetti?

Sağlık raporu ve gözaltı üzere hallerde prim ödenmemesi sorununda Mahkeme, kelam konusu düzenlemenin mülkiyet hakkına sınırlama getirdiğini kabul etti. Lakin performans priminin, çalışmanın asıl karşılığı olan maaşa yönelik olmayıp ek ödeme niteliğinde olduğunu vurguladı. Devletin kamu çalışanlarına yönelik teşvik ve primlerin kapsam ve kaidelerini belirlemede geniş takdir yetkisine sahip olduğunu belirten Mahkeme, bu düzenlemenin sırf fiilen çalışılmayan müddetle hudutlu tutulduğunu ve bireylere çok bir külfet yüklemediğini saptayarak sınırlamanın orantısız olmadığı sonucuna ulaştı.

Cumhurbaşkanlığına tanınan yetki sıkıntısında ise Mahkeme, hususun birinci ve ikinci fıkralarında prim ödemesinin kapsamı, kaideleri ve üst hudut niteliğindeki oranların aslında kanunda belirlendiğini; üçüncü ve dördüncü fıkralarda prim hesaplama asıllarının da düzenlendiğini tespit etti. Sekizinci fıkradaki ibarenin ise bu çerçevede sadece misyonun niteliği, ehemmiyet ve sorumluluk seviyesi, çalışanın unvanı, hizmet yılı üzere ölçütleri dikkate alarak detayları belirleme yetkisini yürütmeye bıraktığını, temel unsur ve çerçevenin kanunda çizildiğini vurgulayarak yasama yetkisinin devredilmezliği ve kanunla düzenleme prensipleriyle çelişen bir taraf bulunmadığına hükmetti.

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü çalışanına etkisi

Kararda ayrıyeten Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) çalışanının de birinci ve ikinci fıkralar kapsamındaki ödemeleri aşmamak üzere bu husus kapsamında prime tabi tutulduğu belirtildi. Mahkeme, SHGM işçisinin de kamu vazifelisi niteliğinde olması nedeniyle mali haklarının kanunla düzenlenmesi prensibinin bu kurum çalışanları bakımından da geçerli olduğunu, lakin kelam konusu temel unsur ve çerçevenin kanunda karşılandığını teyit etti.