Gençlerin nüfustaki payı yüzde 14,8’e geriledi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı “İstatistiklerle Gençlik” bültenini yayımladı.

Buna nazaran, 2025 yıl sonu prestijiyle Türkiye’nin toplam nüfusu 86 milyon 92 bin 168 kişi iken 15-24 yaş kümesindeki genç nüfus 12 milyon 708 bin 348 kişi oldu.

Genç nüfus, toplam nüfusun yüzde 14,8’ini oluşturdu. Genç nüfusun yüzde 51,2’sini erkek nüfus, yüzde 48,8’ini ise bayan nüfus oluşturdu. BM tarifine nazaran 15-24 yaş kümesini içeren genç nüfus, 1950 yılında toplam nüfusun yüzde 20,8’ini oluştururken bu oran, 2025 yılında yüzde 14,8 oldu.

2080’de genç nüfus yüzde 7,2’ye gerileyebilir

Nüfus projeksiyonlarının demografik göstergelerdeki mevcut yapının devam edeceğini varsayan ana senaryosuna nazaran genç nüfus oranının 2030 yılında yüzde 14,8, 2040 yılında yüzde 12,2, 2060 yılında yüzde 10,3, 2080 yılında yüzde 8,8 ve 2100 yılında yüzde 9,6 olacağı öngörüldü.

Doğurganlık göstergelerindeki süratli düşüş eğiliminin devam edeceğini varsayan düşük senaryoya nazaran genç nüfus oranının 2030 yılında yüzde 14,8, 2040 yılında yüzde 12,4, 2060 yılında yüzde 9,2, 2080 yılında yüzde 7,2, 2100 yılında yüzde 7,2 olacağı öngörüldü.

Doğurganlığı artırıcı önlemlerin tesirli olacağını varsayan yüksek senaryoya nazaran genç nüfus oranının 2030 yılında yüzde 14,8, 2040 yılında yüzde 12,0, 2060 yılında yüzde 11,1, 2080 yılında yüzde 9,8, 2100 yılında yüzde 11,4 olacağı öngörüldü.

Genç nüfus oranı AB ülkelerinden yüksek

AB üyesi 27 ülkenin genç nüfus oranları incelendiğinde, 2025 yılında genç nüfus ortalaması yüzde 10,7 oldu. AB üye ülkeleri ortasında en yüksek genç nüfus oranına sahip olan ülkelerin sırasıyla yüzde 12,7 ile İrlanda, yüzde 12,2 ile Hollanda ve Danimarka olduğu görüldü. Genç nüfus oranının en düşük olduğu ülkeler ise sırasıyla yüzde 9,4 ile Malta, yüzde 9,5 ile Bulgaristan, yüzde 9,7 ile Litvanya oldu. Türkiye’nin genç nüfus oranının yüzde 14,8 ile AB üye ülkelerinin genç nüfus oranlarından daha yüksek olduğu görüldü.

Genç nüfus oranı dünya ortalaması, 2025 yılında yüzde 15,6 oldu. Türkiye’nin genç nüfus oranın dünya genç nüfus ortalamasının altında olduğu görüldü.

Genç nüfus oranının en yüksek olduğu vilayet Şırnak

ADNKS sonuçlarına nazaran 2025 yılında genç nüfus oranının en yüksek olduğu vilayet, yüzde 20,4 ile Şırnak oldu. Bu ili yüzde 20,0 ile Hakkari, yüzde 19,8 ile Siirt izledi.

Genç nüfus yaş kümesine nazaran incelendiğinde, 2025 yılında genç nüfusun yüzde 30,3’ünün 15-17 yaş kümesinde, yüzde 20,4’ünün 18-19 yaş kümesinde, yüzde 29,2’sinin 20-22 yaş kümesinde ve yüzde 20,1’inin ise 23-24 yaş kümesinde yer aldığı görüldü.

Beklenen hayat mühleti 15 yaşındaki gençler için 64,3 yıl oldu

Hayat Tabloları, 2022-2024 sonuçlarına nazaran doğuşta beklenen ömür müddeti, Türkiye geneli için 78,1 yıl, erkekler için 75,5 yıl ve bayanlar için 80,7 yıl oldu.

Türkiye’de çalışma çağının başlangıcı olan 15 yaşındaki gençler için beklenen ömür mühletinin 64,3 yıl, erkekler için 61,7 yıl ve bayanlar için 66,9 yıl olduğu görüldü. Öteki bir tabir ile 15 yaşına ulaşan genç bayanların genç erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha fazla yaşayacağı varsayım edildi.

Evli olan genç bayanların oranı, erkeklerden 3,5 kat fazla

Genç nüfus yasal uygar duruma nazaran incelendiğinde, cinsiyetler ortasında kıymetli farklılıklar olduğu görüldü. Genç erkek nüfusun 2025 yılında yüzde 96,8’inin hiç evlenmemiş, yüzde 3,1’inin evli, yüzde 0,1’inin boşanmış olduğu görülürken genç bayan nüfusun yüzde 88,9’unun hiç evlenmemiş, yüzde 10,7’sinin evli, yüzde 0,4’ünün ise boşanmış olduğu görüldü.

En fazla göç hareketliliği eğitim nedeniyle oldu

İç Göç İstatistiklerine nazaran Türkiye’de 2024 yılında en fazla göç hareketliliğinin yaşandığı 15-24 yaş kümesinin göç etme nedenleri incelendiğinde; bu hareketliliğin en büyük nedeninin eğitim olduğu görüldü. Kelam konusu nedenle gençlerin 448 bin 826’sının eğitim, 102 bin 660’ının işe başlamak yahut iş bulmak ve 79 bin 831’inin ise hane / aile fertlerinden birine bağımlı göç nedeniyle göç ettiği görüldü.

Türkiye’de yükseköğretim net okullaşma oranı, 2024/’25 öğretim yılında yüzde 46,3 oldu. Yükseköğretim net okullaşma oranı cinsiyete nazaran incelendiğinde, erkeklerde bu oran yüzde 39,9, bayanlarda ise yüzde 53,0 oldu.

Ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı yüzde 23,3 oldu

Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına nazaran gençlerde işgücüne katılma oranı, 2024 yılında yüzde 47,2 iken 2025 yılında yüzde 47,6 oldu. Genç erkeklerde işgücüne katılma oranı 2024 yılında yüzde 59,5 iken 2025 yılında yüzde 60,1, genç bayanlarda ise bu oran 2024 yılında yüzde 34,0 iken 2025 yılında yüzde 34,3 oldu.

Gençlerde işsizlik oranı, 2024 yılında yüzde 16,3 iken 2025 yılında yüzde 15,3 oldu. Genç erkeklerde işsizlik oranı 2024 yılında yüzde 13,1 iken 2025 yılında yüzde 11,7, genç bayanlarda ise bu oran 2024 yılında yüzde 22,3 iken 2025 yılında yüzde 22,1 oldu.

Ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı 2024 yılında yüzde 22,9 iken 2025 yılında yüzde 23,3 oldu. Genç erkeklerde ne eğitimde ne istihdamda olanların oranı 2024 yılında yüzde 16,2 iken 2025 yılında yüzde 16,3, genç bayanlarda ise bu oran 2024 yılında yüzde 30,1 iken 2025 yılında yüzde 30,9 oldu.

İstihdamdaki gençlerin yüzde 57,9’u hizmet sektöründe

Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına nazaran genç nüfusun istihdam oranı, 2024 yılında yüzde 39,5 iken 2025 yılında yüzde 40,3’e yükseldi. Genç erkeklerde istihdam oranı 2024 yılında yüzde 51,7 iken 2025 yılında yüzde 53,0, genç bayanlarda ise bu oran 2024 yılında yüzde 26,4 iken 2025 yılında yüzde 26,7 oldu.

Genç nüfusun istihdamı bölümlere nazaran incelendiğinde, istihdam edilen gençlerin 2025 yılında yüzde 11,6’sının tarım kesiminde, yüzde 30,5’inin sanayi bölümünde, yüzde 57,9’unun ise hizmet kesiminde yer aldığı görüldü. İstihdam edilen genç erkeklerin yüzde 11,0’ının tarım dalında, yüzde 36,6’sının sanayi dalında, yüzde 52,4’ünün hizmet bölümünde yer aldığı görülürken genç bayanların yüzde 12,9’unun tarım, yüzde 17,7’sinin sanayi, yüzde 69,5’inin ise hizmet kesiminde yer aldığı görüldü.

Gençlerin yüzde 54,4’ü mutlu

Hayat Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına nazaran 2025 yılında 18 ve daha üst yaştaki bireylerden kendini keyifli hissettiğini belirtenlerin oranı yüzde 53,3 iken kendini mutsuz hissettiğini belirtenlerin oranı ise yüzde 13,0 oldu.

Hayat Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına nazaran 2025 yılında 18-24 yaş kümesindeki genç nüfus içinde kendini keyifli hissettiğini belirtenlerin oranı yüzde 54,4 iken kendini mutsuz hissettiğini belirtenlerin oranı ise yüzde 11,9 oldu.

Kendini memnun olarak hisseden 18-24 yaş kümesindeki erkek nüfusun oranı yüzde 52,3 iken kendini mutsuz hissettiğini belirtenlerin oranı ise yüzde 13,3 oldu. Kendini keyifli hissettiğini belirten 18-24 yaş kümesindeki genç bayan nüfusun oranı yüzde 56,7 iken kendini mutsuz hissettiğini belirtenlerin oranı ise yüzde 10,4 oldu.

Gençlerin memnunluk kaynağı sağlık

Hayat Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına nazaran 2025 yılında gençlerin memnunluk kaynağı olan bedeller ortasında yüzde 38,8 ile sıhhat, birinci sırada yer aldı. Bunu, yüzde 22,8 ile muvaffakiyet, yüzde 16,6 ile para izledi. Memnunluk kaynağı cinsiyete nazaran incelendiğinde, genç erkeklerde yüzde 33,7 ile birinci sırayı sıhhat alırken bunu yüzde 24,2 ile para ve yüzde 21,9 ile muvaffakiyet takip etti. Genç bayanlarda ise yüzde 44,2 ile birinci sırayı sıhhat alırken bunu yüzde 23,8 ile muvaffakiyet ve yüzde 20,1 ile sevgi takip etti.

Hayat Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına nazaran 18 ve daha üst yaştaki bireylerin genel sıhhat durumlarından memnuniyet oranı 2025 yılında yüzde 68,6 oldu. Genç nüfusun genel sıhhat durumundan memnuniyet oranının 2025 yılında yüzde 87,2 olduğu görüldü. Bu oran genç erkeklerde yüzde 88,2, genç bayanlarda ise yüzde 86,2 oldu.

Gençlerin yüzde 75,5’i işinden memnun

Ömür Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına nazaran 2025 yılında, gençlerin yüzde 75,5’i çalıştığı işinden şad olduğunu, yüzde 52,0’ı elde ettiği yarardan mutlu olduğunu belirtti. Genç erkeklerde çalışılan işten duyulan memnuniyet oranı yüzde 77,5, elde edilen kardan memnuniyet oranı yüzde 54,0 olurken genç bayanlarda ise bu oranlar yüzde 70,8 ve yüzde 47,5 olarak gerçekleşti.

Gençlerin yüzde 73’ü almış olduğu eğitimden memnun

Hayat Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına nazaran 2025 yılında, gençlerin yüzde 73,0’ı şimdiye kadar almış olduğu eğitimden şad olduğunu belirtti. Bu oran genç erkeklerde yüzde 72,3 iken genç bayanlarda yüzde 73,7 oldu.

Genç bayanlar en fazla ruhsal şiddete maruz kaldı

Türkiye Bayana Yönelik Şiddet Araştırması, 2024 yılı sonuçlarına nazaran son 12 ayda en fazla şiddete maruz kalanların, 15-24 yaş kümesindeki genç bayanlar olduğu görüldü. Genç bayanlara yönelik şiddet çeşitleri ortasında yüzde 15,2 ile ruhsal şiddet birinci sırayı alırken, bunu yüzde 7,3 ile dijital şiddet, yüzde 5,8 ile ısrarlı takip, yüzde 4,6 ile ekonomik şiddet, yüzde 3,8 ile fizikî şiddet ile yüzde 1,8 ile cinsel şiddet izledi.

Gençlerin yapay zeka kullanma oranı yüzde 39,4 oldu

Yapay Zeka İstatistiklerine nazaran 2025 yılında internet kullanan bireylerden üretken yapay zeka kullandığını beyan eden 16-24 yaş kümesindeki gençlerin oranı yüzde 39,4 oldu. Üretken yapay zeka kullanan gençler cinsiyete nazaran incelendiğinde, bu oranın genç erkeklerde yüzde 38,3, genç bayanlarda ise yüzde 40,5 olduğu görüldü.

Yapay zeka kullanan gençlerin yüzde 75,3’ü özel maksatlar için, yüzde 53,9’u örgün eğitim için, yüzde 19,7’si ise mesleksel ve iş maksatlı kullandıkları görüldü.

Yapay zeka kullanmadığını beyan eden gençlerin kullanmama nedenlerinin; yüzde 80,7 ile yapay zekaya gereksinim duyulmaması, yüzde 8,2 ile yapay zekanın nasıl kullanılacağının bilinmemesi, yüzde 8,1 ile yapay zekanın varlığından haberdar olunmaması ve yüzde 2,8 ile kapalılık, güvenlik yahut emniyetle ilgili telaşlar olduğu görüldü.