İmalat Sektöründe 2019–2024 Dönemi: İstihdam, Aktif Büyüklük ve AR‑GE Yatırımlarındaki Dönüşüm

Türkiye İstatistik Kurumu ve Merkez Bankası iş birliğiyle hazırlanan Sektör Bilançoları 2024 verileri, imalat sanayisinde son beş yılda belirgin bir dönüşüm yaşandığını gösteriyor. İstihdam, aktifler ve yenilik odaklı harcamalardaki büyüme sektörün ölçeğini ve niteliğini önemli ölçüde değiştirdi.

Veriler; gıda başta olmak üzere bazı alt sektörlerin istihdama katkısının yüksek olduğunu, işletme sayısının hızla arttığını ve şirketlerin AR‑GE ile pazarlama giderlerine daha fazla kaynak ayırdığını ortaya koyuyor.

İstihdam ve işletme sayısındaki genişleme

İmalat sektöründe çalışan sayısı 2024 yılında 4.247.085 kişiye ulaştı ve 2019–2024 döneminde yaklaşık %26 artış kaydedildi. Aynı dönemde sektörde faaliyet gösteren firma sayısı da önemli ölçüde yükselerek yaklaşık %60 artışla 180.637 şirkete çıktı. Bu büyüme, istihdamın artışında özellikle gıda ürünleri imalatı alt sektörünün öne çıktığını gösteriyor; söz konusu alanda 484.567 kişi çalışıyor ve bu alanda 19.865 firma faaliyet gösteriyor.

Aktif büyüklüğünde çarpıcı artış

Son beş yılda imalat sektörünün aktif büyüklüğü on kat artarak 25.676.467.000.000 TL seviyesine yükseldi. Karşılaştırma için, 2019 yılında sektörün toplam aktifleri yaklaşık 2.330.829.000.000 TL idi. Bu veri, sektörde hem ölçek hem de bilanço büyümesi yaşandığına işaret ediyor.

AR‑GE ve pazarlama harcamalarındaki ivme

AR‑GE harcamaları 2024 yılında 73.325.412.000 TL olarak kaydedildi; 2019’daki yaklaşık 5.823.719.000 TL düzeyine kıyasla neredeyse 12 katlık bir artış söz konusu. Bu artış, imalatçıların yenilik ve teknoloji yatırımlarına ağırlık verdiğini net şekilde ortaya koyuyor.

Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri de önemli ölçüde arttı: 2019’da yaklaşık 100.900.000.000 TL olan bu kalem, 2024’te 980.852.526.000 TL’ye yükseldi ve yaklaşık 9 kat artış gösterdi. Bu gelişme, firmaların pazar erişimi ve ticari faaliyetlerini güçlendirme eğilimini destekliyor.

Genel değerlendirme

Toplanan göstergeler, imalat sektörünün niceliksel olarak büyümesinin yanı sıra niteliksel bir dönüşümden geçtiğini de işaret ediyor: istihdam genişliğinin artması, bilanço büyüklüklerinin çoğalması ve AR‑GE ile pazarlama harcamalarındaki yükseliş birlikte düşünüldüğünde sektörün rekabet gücünü ve yenilik kapasitesini artırmaya yönelik bir trend gözlemleniyor.