Adıyaman’da Birinci Sefer Görüntülenen Alaca Yalıçapkını Biyolojik Çeşitliliğe Katkı Sağlıyor

(ADIYAMAN) – Adıyaman‘ın Bircik köyü etrafındaki çay yatağında, kentte bugüne kadar kayıt altına alınmamış bir kuş çeşidi birinci defa görüntülendi. Tabiat fotoğrafçısı Ferit Gölgül tarafından fotoğraflanan alaca yalıçapkını, öteki ismiyle siyah beyaz yalıçapkını, avlanma dakikalar içinde objektife yansıdı.

Adıyaman‘da birinci sefer görüntülenen bu cinsin, bölgenin biyolojik çeşitliliği açısından kritik bir kayıt olduğu aktarıldı. Türkiye’nin sırf güney bölümlerinde sonlu olarak görülebilen alaca yalıçapkını; İsrail, Suriye, Irak, İran’ın batısı, Kuzey Mısır, Nil Vadisi, Hindistan ve Çin Denizi kıyıları üzere geniş bir coğrafyada yayılım gösteriyor.

Belirgin siyah beyaz renkleriyle başka yalıçapkınlarından çarçabuk ayırt edilen çeşidin öne çıkan özellikleri şöyle:

“24–27 santimetre uzunluk, 45–47 santimetre kanat açıklığı, 70–95 gram yük ve ortalama 4 yıllık hayat ömrü. Erkek bireylerde siyah ibik ve taç, göz üzerinde beyaz şerit, enseden geçen kalın siyah bant ve beyaz boğaz bulunuyor. Üst kısımlar, beyaz kenarlı siyah tüylerle benekli bir görünüm oluşturuyor. Dişi bireylerde göğüs bandı daha dar ve kırık; genç bireylerde ise siyahımsı “pullu” desenler görülüyor. Uzun siyah gagası hançer görünümünde.

Su kenarlarında yaşıyor

Büyük ırmak kenarları, göller ve lagünler, kumlu ve kayalık kıyılar, tatlı ve acı su depolama alanları, suya yakın çalı, ağaç, kaya ve direk üzere çıkıntılar cins için doğal tünek vazifesi görüyor. Çeşit, su kenarındaki toprak tabana yaklaşık bir metre derinliğinde yuva kazıyor. Dişi yaklaşık 4–5 parlak beyaz yumurta bırakıyor. Kuluçka müddeti yaklaşık 18 gün sürüyor ve bakım her iki ebeveyn tarafından paylaşılıyor. Yavrular yuvada yaklaşık üç hafta kalıyor; bireyler bir yıl içinde erginliğe ulaşıyor.”

Doğa fotoğrafçısı Ferit Gölgül’ün kaydettiği manzaralarda, kuşun çay üzerinde avlanırken suya dalıp çıktığı görülüyor. Gölgül, bu kaydın Adıyaman’ın kuş çeşitliliği açısından kritik bir birinci olduğunu vurgulandı. Alaca yalıçapkını çoğunlukla küçük balıklar, suda yaşayan böcekler, yengeç ve kerevit tipleri, kurbağalar ve yumuşakçalarla besleniyor. Keskin görüşü ve süratli dalış hüneri sayesinde avını su yüzeyinden ya da su içine dalarak yakalıyor.