Van’da Otlu Peynir Fiyatları Yükseliyor, Dar Gelirliler İçin Erişilmez Hale Geldi

Haber: İshak KARA

(VAN) – Van‘da her geçen yıl üretimi azalan otlu peynir, artık dar gelirli vatandaşların neredeyse ulaşamadığı bir eser haline geldi. Geçen yıl kilosu 300–350 lira ortasında satılan otlu peynir bu yıl 600–700 liraya kadar yükseldi. Hayvan sayısındaki düşüş, artan maliyetler, kuraklık ve göç nedeniyle üretimin azalması fiyatları daha da üst çekti. Peynirciler Çarşısı esnafı Fevzi Metin, “Eskiden yoksulların sofrasında peynir vardı, artık lüks olmuş artık. Yoksul yiyemiyor. Yoksul gelip peynir kırıntısı alıyor, yoksa peynir alamıyor” dedi.

Tarihi Peynirciler Çarşısı esnafı, köylerin boşaldığını, hayvancılığın gerilediğini ve bu durumun peynir üretimine büyük darbe vurduğunu belirtiyor.

“Önceki yılları altınla arıyoruz”

Peynirciler Çarşısı esnafı Mehmet Ayık, piyasanın sakin olduğunu belirterek şunları söyledi:

“Piyasalar Allah’a şükür, gördüğün üzere halde kim var? Halimizi görüyorsunuz, peynirimiz malımız daima kurudu. Şu an ödemelerimiz var. Evrak, hatır çeki almışız, ödemiyoruz. Vallahi bu sene geçen seneyi arıyoruz, bulamıyoruz. Evvelki yılı aslında altınla arasak bulamıyoruz, Allah sonumuzu hayır etsin.”

Ayık, peynirin dar gelirlinin sofrasından da çekildiğini söz ederek, “Eskiden çarşıya geliyorduk, bir şey yemeden dönüyorduk. Akşam masraf soframızda bir ekmek peynirimiz vardı. Bugün onu esasen altınla arasan bulamazsın. Daha peynir de bulamayız” dedi.

“Fiyatlar arttı, satışlar düştü”

Esnaf Hazar Keremoğlu, işlerin bayağı bir sakin olduğunu söyledi. Havalimanının kapalı olması nedeniyle yabancılara satış yapamamanın da satışların azalmasında tesirli olduğunu bildiren Keremoğlu, geçen yıl 400–450 lira olan peynirin bu sene 550–600 lira ortası değiştiğini anlattı. Keremoğlu, “Bu bu türlü devam ederse küçük esnafın haline vay diyeyim” tabirlerini kullandı.

Esnaf Tuncer Bilici, fiyat artışının vatandaşın alım gücünü zayıflattığını belirterek, “Piyasa dingin. Vallahi Allah yardım etsin. Ne olacak? Bu form giderse millet perişan olacak. Geçen sene peynir 350–400 liraydı. Bu sene 600 liraya kadar çıktı. Tereyağı da şu an 600 liradır” dedi.

“Şap hastalığı her şeyi etkiledi”

Şap hastalığının da bu yıl peynir üretimini etkilediğini söz eden Bilici, “Hayvan 1,5 ay sütten kesildi. Esasen koyunun sağıldığı 2 ay, bilemediğin 2,5–3 ay. O da yani 1 ay, 1,5 ay ya sağıladı ya sağılmadı. Ondan ötürü peynir kısıtlıdır” diye konuştu.

Vatandaşın alım gücünün düştüğünü belirten Bilici, “22 bin lira alan biri peynir tereyağı ne ile alsın? 600 TL peynir, 600 TL tereyağı… Bu artık mucizevi bir şey oldu” dedi.

“Fakir peynir kırıntısı alabiliyor”

Çarşının 30 yıllık esnafı Fevzi Metin ise durumu şöyle anlattı:

“Bu sene durumlar çok kritik. Piyasa dingin. Her şey çok kıymetli. Milletin alım gücü yok. Geçen sene peynir 250 ile başladı, 300–350’ye kadar çıktı. Şu an 600 lira. Köylü 500–550 diyor, tüketici 600 lira çoktur diyor. Ortada kalmışız. Eskiden yoksulların sofrasında peynir vardı; artık lüks olmuş artık. Yoksul yiyemiyor. Yoksul gelip peynir kırıntısı alıyor, yoksa peynir alamıyor.”

“Millet 2 kilo alıyordu, artık 200 grama düştü”

Esnaf Hasan Kıvanç, “Geçen sene peynir ucuzdu, 1 kilo alacağına 2 kilo alıyordu millet. Artık değerlidir, 1 kilo alan yarım kilo, 200 gram alıyor” diye konuştu.

Cacık fiyatlarını da örnek gösteren Kıvanç, “Geçen sene beyaz cacık 20–30 liraydı, artık 80–100 lira olmuş” dedi.

“Pahalılığın sebebi üretici, tüketici ve kuraklık”

Esnaf Kenan Yağız ise fiyat artışının genel ekonomik şartlardan kaynaklandığını belirterek şöyle konuştu:

“Geçen sene peynir 500–550 lira civarıyken şu an 650–700 civarında. Fiyatlar yüksek, alıcı zorlanıyor ancak Van otlu peyniri sofraların vazgeçilmezi olduğu için yeniden de alıyorlar. Artık neredeyse zenginin sofrasından eksik olmamaya başladı.”

“Eskiden 5 ton peynir satardık, artık 1,5 tona düştü”

Esnaf Erhan Kaya da satışların düştüğünün altını çizerek, “Eski yıllara nazaran ilgi yok. Peynir gitgide sirkülasyonu azalıyor. Her sene ortalama 5 ton satardık. Bu sene 1,5–2 ton satamadık” tabirlerini kullandı.

Kaya, peynirin artık dar gelirlinin ulaşamayacağı bir eser olduğunu belirterek, “Eskiden yoksulun de zenginin de sofrasında olan peynir şu an yalnızca zenginin sofrasında var” dedi.