Jeoloji Yüksek Mühendisi Nurcan Özdemir: Kuraklık Alarmı — Son Suların Tasarrufla Korunması Şart

Jeoloji yüksek mühendisi Nurcan Özdemir, Aksaray ve çevresinde derinleşen kuraklık sorununa dikkat çekiyor. Yeraltı sularının yenilenememesi ve uzun süredir yeterli yağış düşmemesi nedeniyle bölgedeki su seviyelerinin tehlikeli şekilde azaldığını belirtiyor.

Özdemir, mevcut su kullanım alışkanlıklarının sürdürülemez olduğunu; kaçak kuyuların yaygınlığı, yoğun sulama ve iklim değişikliği baskısı bir araya geldiğinde yakın gelecekte geri döndürülemez sonuçlarla karşılaşılacağını ifade ediyor.

Durumun Boyutları ve Gözlemler

Son 30 yılda Aksaray, yağış miktarı bakımından Türkiye’de en düşük iller arasında yer alıyor. Rapora göre Aksaray ve Konya havzası, çölleşmenin başlayabileceği ilk bölgeler arasında sayılıyor. Özdemir, “Yeraltı suları sadece yağmur ve kar ile beslenir; uzun süredir bu beslenme gerçekleşmediği için su seviyeleri hızla düşüyor” diyor.

Kuyu derinliklerindeki değişim alarm verici: Eskiden 70–80 metrede elde edilen su bugün 300 metre ve daha derin kuyularda bile çoğu zaman bulunamıyor. Özdemir, “300 metre açsanız bile bazı yerlerde su bulamayabilirsiniz” uyarısını yapıyor.

Tarım, Kaçak Kuyular ve Bölgesel Etkiler

Aksaray ve Konya bölgesi, yağışın az olmasına rağmen sulamalı tarımın yoğun yapıldığı alanlar arasında. Özdemir, özellikle yonca ve mısır gibi bol su isteyen ürünlerin ekiminin yaygın olduğunu, bunun da su rezervleri üzerinde ek baskı oluşturduğunu belirtiyor. Pek çok tarlada iki-üç adet kaçak kuyu gözlemleniyor ve kontrolsüz su çekimi havzayı hızla tüketiyor.

Bu süreç toprak erozyonunu, çoraklaşmayı ve canlı türlerinde azalmayı tetikleyecek; ayrıca kuru bitki örtüsü yangın riskini artıracak. Özdemir, “Her şey aslında suya bağlı” diyerek tehlikenin kapsamını özetliyor.

Öneriler ve Acil Önlemler

Özdemir, devlet politikalarının hızlıca kuru tarıma geçiş yönünde düzenlenmesi gerektiğini vurguluyor. Mevcut sulama yoğunluğu sürdürülemez; suyun dikkatli kullanımı ve vatandaşların bilinçlendirilmesi kritik önemde. Özdemir, “Elimizdeki son suları çok dikkatli kullanmamız gerekiyor. İnsanların suyun kıymetini öğrenmesi gerekiyor” sözleriyle toplumsal farkındalığın önemine dikkat çekiyor.

Sonuç olarak, iklimsel değişimler ve insan kaynaklı aşırı çekim nedeniyle Aksaray’da su krizi derinleşiyor; acil yönetim, tarımsal dönüşüm ve denetim önlemleri alınmazsa bölge ile ülke genelinde daha büyük kıtlıklar yaşanabilir.