Bingöl’de Bazalt Ocağı Teşebbüsüne Köylülerden Reaksiyon: “Devlet Kelamda Tarıma, Çiftçiye, Hayvancılığa Kıymet Veriyor, Öyleyse Bu Karar Nereden Çıktı?”

Haber : Zeynep AKAT

(BİNGÖL) – Bingöl‘de 2018 ÇED Olumsuz raporu alan şirket bazalt ocağı tesisi kurmak için yedi yıl ortadan sonra yeni teşebbüste bulundu. Duruma reaksiyon gösteren avukat Furkan Kürşat Alban, “İnsanlar orada hayatlarını tarım ve hayvancılıkla sürdürüyor. Burada bazalt taşı kırma-eleme tesisi kurulmak isteniyor. Kırma-eleme süreçleri sırasında ortaya çıkacak partiküller, rüzgarla birlikte direkt köyün içine; insanların konutlarına ve tarlalarına taşınacak. Uzun vadede bu tozlar silikozis ve KOAH üzere ölümcül akciğer hastalıklarına yol açacak” dedi.

Bingöl merkeze bağlı Düzyayla Köyü’ne ikinci kez bazalt ocağı ve kırma-eleme tesisi yapılması planlanıyor. Özateş Petrol ve İnşaat Şirketi, Köye bazalt ocağı kurmak için 2018 yılında teşebbüste bulunmuştu. Bingöl Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü tarafından “Çevresel Tesir Değerlerlendirme (ÇED) gereklidir” karar verilmişti. Şirket kararı Erzurum 2. Bölge Yönetim Mahkemesi’ne taşımış lakin oradan “ret” kararı almıştı. Karara karşın ortadan geçen yedi yılın akabinde şirket tıpkı bölgeye bazalt ocağı kurmak için yeni bir teşebbüste bulundu. Bazalt ocağı tesisi için başlatılan teşebbüsü çağrıldıkları ÇED bilgilendirme toplantısıyla öğrenen köylüler duruma sert çıktı.

“İnsanların hayatı, sıhhatleri, tarım ve hayvancılık faaliyetleri çok önemli ziyan görecek”

Konuya ait ANKA Haber Ajansı’na konuşan avukat Furkan Kürşat Alban, “Bu proje bizim için yeni değil. Kanunen, alan biraz küçültülerek ya da hafif değiştirilerek tekrar müracaat yapılabiliyor” dedi. Alban, şunları kaydetti:

“Bingöl’ün Düzyayla Köyü, Tüz mevkisi olarak isimlendirilen alanda, ağır nüfus yaşıyor. Beşerler orada hayatlarını tarım ve hayvancılıkla sürdürüyor. Hasebiyle bu proje yalnızca ‘biraz toz olur, su azalır’ sıkıntısı değil; insanların geçim kaynaklarını, hayatlarını kökten etkileyecek bir proje. Burada bazalt taşı kırma-eleme tesisi kurulmak isteniyor. Bazalt, yüksek oranda silika içerebilen bir volkanik kayaçtır. Kırma-eleme süreçleri sırasında ortaya çıkacak PM10 ve PM2.5 üzere ince partiküller, rüzgarla birlikte direkt köyün içine; insanların meskenlerine ve tarlalarına taşınacak. Uzun vadede bu tozlar silikozis ve KOAH üzere ölümcül akciğer hastalıklarına yol açacak. Evet, tahminen devlet bazında vergi gelirine, istihdama katkısı olacak deniyor fakat burada yaşayan insanların hayatı, sıhhatleri, tarım ve hayvancılık faaliyetleri çok önemli formda ziyan görecek.”

“Kimseye sorulmadan, habersiz gidilip rapor tutulmuş”

Alban, projenin yapılmak istendiği bölgedeki mülk sahiplerinin isteğinin alınmadığını anlatarak, “Son devirde Bingöl İl Sağlık Müdürlüğü bir inceleme yapmış ve ‘uygundur’ raporu vermiş. Biz bu rapora itiraz ettik. Çünkü inceleme yapılırken ne muhtara ne ihtiyar heyetine ne de köyde yaşayan halka haber verilmiş. Kimseye sorulmadan, habersiz gidilip rapor tutulmuş. Biz bu raporun gerçekliğini kabul etmiyoruz. Hem Sıhhat Bakanlığı’na hem de Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Vilayet Müdürlüğü’ne resmi itiraz dilekçelerimizi ve tutanaklarımızı sunduk” dedi.

“Herkes ‘Bu projeyi istemiyoruz, hayat alanlarımız ziyan görecek’ diyerek imza attı. Yamaç bölgesi dediğimiz alanda 29 köy var. Patlatmaların yaratacağı gürültü, titreşim ve toz bütün bu köyleri etkileyecek. ‘Birkaç kişi çalışır, para kazanır’ deniliyor lakin ben köydeki beşerlerle birebir konuştum, kimse para için bu riski göze almak istemiyor. Herkes anayasal hakkı olan sağlıklı hayat hakkını, mülkiyet hakkının korunmasını istiyor. Bu karar yalnızca bugünü değil, torunlarımızın geleceğini de etkileyecek. Bu yüzden bu projeyi mutlaka istemiyoruz.”

“Yerleşim yerine 200 metre uzaklığa bu türlü bir şey yapılmaz”

Düzyayla Köyü Muhtarı Mahmut Alas ise 70 hanelik köylerinde tartıyla olarak tarım ve hayvancılık yapıldığını, tesis yapılırsa köydeki herkesin geçim kaynağını kaybedeceğini belirterek, “Tesisin yapılacağı bölge bir köye 400 metre, öbür köye 200 metre uzaklıkta. Yapılırsa ne etraf kalır, ne tabiat kalır. O bölgede hayat kalmaz. Neredeyse 8 yıl olmuş, o kadar vakitten sonra bu türlü bir karar beklemiyorduk. Devlet kelamda tarıma, çiftçiye, hayvancılığa değer veriyor, öyleyse bu karar nereden çıktı? Biz mutlaka bu tesisi istemiyoruz. Yetkililer gelsinler, gidelim bir arada bakalım. Bir yerleşim yerine 200 metre uzaklığa bu türlü bir şey yapılmaz” dedi.