Erkek ustaların dokuduğu tescilli şal şepik kumaşı bayanların elinde esere dönüşüyor

Siirt‘te erkek ustaların dokuduğu tescilli şal şepik kumaşından bayan ustalar çeşitli eserler hazırlıyor.

Yazın serin, kışın sıcak tuttuğu için dört mevsim tercih edilen, Türk Patent ve Marka Kurumunca 14 Ekim 2022’de coğrafik işaret olarak tescillenen şal şepik kumaşın daha geniş kitlelere ulaştırılması emeliyle Siirt Olgunlaşma Enstitüsü bünyesinde geçen yıl hizmete giren “Şal Şepik Dokuma” ve “Giyim Üretim” atölyelerinde bayan ve erkek ustalar çalışıyor.

Şal Şepik Dokuma Atölyesi’nde çalışan 6 erkek usta, saf tiftikten hazırlanan iplikleri kök boyayla renklendirdikten sonra tezgahlarda elle dokuyarak kumaş haline getiriyor.

Daha sonra Giysi Üretim Atölyesi’nde bayan ustalar, kumaşları çanta, kravat ve kıyafet olarak tasarlıyor.

Erkekler dokuyor bayanlar esere dönüştürüyor

Olgunlaşma Enstitü Müdürü Elif Bobuş, AA muhabirine, yüzyıllardır erkek kıyafetlerinde kullanılan tescilli şal şepik kumaşının bu yıl prestijiyle bayan modasına uyarlandığını söyledi.

El emeğiyle üretilen klâsik kumaşın çağdaş dizaynlarla tekrar hayat bulduğunu belirten Bobuş, şunları vurgulandı:

“Enstitümüzde coğrafik işaretli şal şepik kumaşının dokumasını yapıyoruz. Şu anda tiftik battaniye ve şal şepik dokuma kumaşını üretiyoruz. Bu kumaşımız dokuma atölyesinden sonra giysi atölyemize geliyor. Atölyede ismini şal şepikten alan şalvar ve üstündeki yelekten yöresel kıyafet dikilen kumaşı artık bayan kıyafetinde modernize ederek kullanıyoruz. Kumaşı bayanların kullanımına da sunduk.”

Şal şepik kumaşının yalnızca klâsik kıyafetlerde değil aksesuar eserleriyle de değerlendirildiğini lisana getiren Bobuş, kumaşın bilhassa çanta, kravat üzere eserlerde kullanıldığını söyledi.

Bobuş, şöyle konuştu:

“Şal şepik kumaşından yöresel kıyafet değil tıpkı vakitte ceket, pantolon, bluz, çağdaş pantolonlar, etek, yelek ve elbise yapıyoruz. Her alanda kullanılabilecek bir kumaş olduğunu göstermek istiyoruz. Enstitümüz önderliğinde şal şepik markası alarak kumaşı ulusal ve milletlerarası platformlarda kullanıma sunmayı hedefliyoruz.”

Kadınların kullanımına sunulan yeni eserlerin hem yöresel hem de çağdaş bir çizgi taşıdığını lisana getiren Bobuş, kumaşın üretim sürecinin titizlikle yürütüldüğünü söyledi.

“Tasarım, üretim ve dokuma süreci hepsinin tam manasıyla planlandığı ve yapıldığı bir çalışmayı yürütüyoruz. Bu kumaş çok enli bir kumaş olmadığı için yeni kalıplar üretmek durumundayız.” diyen Bobuş, kumaş üzerinde nakışla yeni ve özgün eserler oluşturabildiklerini vurgulandı.

Siirt’in kültürel, tarihi ve klâsik el sanatlarını ulusal ve memleketler arası boyutta tanıtmaya devam edeceklerini belirten Bobuş, “Şu anda 6 erkek usta bu dokumayı gerçekleştiriyor. Enstitüde farklı atölyelerde her dokuma kumaşın mesken dokuma ve giysi eserlerine dönüşmesi mümkün. Dokuma kumaşlarımızı giysi üretim atölyemize ve el sanatları atölyesine getirerek orada masa örtüleri, bluzlar, fularlar ve farklı eserlere dönüştürebiliyoruz.” dedi.

“Kumaşın en büyük özelliği yüzde 100 tiftik ve büsbütün el dokuması olmasıdır”

Siirt Olgunlaşma Enstitüsü’nde misyonlu moda tasarım öğretmeni His Çalışkan da atölyede dokunan şal şepik kumaşından giysi atölyesinde çağdaş kıyafetler hazırladıklarını belirtti.

Usta öğretici Muhbet Kayar, elle dokunan şal şepik kumaşının çok bedelli olduğunu, kumaşı tasarladıkları farklı modellerde kullandıklarını söyledi.

Şal şepik dokuma ustası Osman Demir de şal şepik kumaşını yaşatmanın memnunluğunu yaşadığını vurgulandı.

Siirt’in Eruh ilçesinde 9 yıl evvel ustalığa başladığını belirten Demir, “Bir yıldır Olgunlaşma Enstitüsü bünyesinde çalışıyoruz. Kumaşın en büyük özelliği, yüzde 100 tiftik ve büsbütün el dokuması olmasıdır.” dedi.

Üretim evrelerinin zorluğuna dikkati çeken Demir, kumaşın çok ince olduğunu, yazın serin, kışın sıcak tuttuğunu lisana getirdi.

Usta Engin Ece de şal şepik geleneğinin kuşaklar boyunca devam etmesi gerektiğini söyledi.

Eruh ilçesinde başladığı mesleği 4 yıldır sürdürdüğünü söz eden Ece, “Bu iş atalarımızdan kalmadır. Daha evvel Botan bölgesinde yalnızca düğünlerde giyilen özel bir kıyafettir. Artık bayan elbisesi, çanta, cüzdan, ayakkabı, şal üzere eserler de üretilmeye başlandı. Bu geleneği geleceğe taşımaya devam edeceğiz.” diye konuştu.???????