AYD Alışveriş İktisadı Doruğu 16. defa gerçekleştirildi

Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği’nin (AYD) her yıl düzenlediği “AYD Alışveriş İktisadı Zirvesi”nin 16.’sı, 9 Aralık 2025 Salı günü Swissotel The Bosphorus İstanbul’da ve eş vakitli olarak digitalnetworkalkas.com internet sitesinde hibrit olarak gerçekleştirildi. Alkaş iş birliğiyle düzenlenen zirve, ticari gayrimenkul ve AVM yatırımcıları ile perakendenin önde gelen isimlerini bir ortaya getirerek dala ışık tuttu. Fiba Commercial Properties ana sponsorluğunda düzenlenen tepede alışveriş iktisadının geleceği hakkında kıymetli görüşler paylaşılırken, “1 Numaralı Markalar” mükafatları de sahiplerini buldu. İstanbul Ticaret Odası Yönetim Kurulu Lideri Şekib Avdagiç’in de katıldığı tepe; Nuri Şapkacı (AYD Yönetim Kurulu Başkanı) ve Yurdaer Kahraman’ın (Fiba CP CEO ve Yönetim Kurulu Üyesi) açılış konuşmalarıyla başladı. 

AYD Yönetim Kurulu Lideri Nuri Şapkacı, açılış konuşmasında “Bugün burada sırf AVM bölümünün mevcut durumunu paylaşmak için değil; Türkiye’nin ticari gayrimenkul vizyonuna birlikte istikamet vermek ve önümüzdeki periyodun yol haritasını ortak akılla şekillendirmek için bir ortadayız. Bu vizyonu konuşurken, içinde bulunduğumuz gayrimenkul kesiminin global ölçekte nasıl bir güce sahip olduğunu da gerçek okumamız gerekiyor. Bahsettiğimiz gayrimenkul bölümü, global gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık dört katı büyüklüğe sahip bir alan. Tüm fiziki altınların toplam kıymetinden 20 kat daha değerli! Global gayrimenkullerin toplam bedeli, dünya borsalarının tamamının kıymetinin üç katı. Bu devasa hacmin içinde ticari gayrimenkullerin hissesi ise yüzde 15 seviyesinde. Türkiye, bu büyük pastadan çok daha yüksek bir hisse alma potansiyeline sahip. Bu nedenle bölümümüz, yanlışsız bir vizyonla ele alınmayı ziyadesiyle hak ediyor.” dedi.

Şapkacı, kelamlarına şöyle devam etti: “2025 yılı Ekim sonu prestijiyle kesimimiz, yılın birinci on ayında metrekare verimliliğinde yüzde 29 büyüme kaydetti. Ekim sonunda açıklanan yıllık maliyet artışlarıun yüzde 32,87 olduğunu dikkate aldığımızda, gerçek olarak cirolarda sonlu bir daralma olduğunu görüyoruz. Ziyaretçi girişleri ise tıpkı devirde yüzde 3,4 ordakikalar içinde geriledi. Bu tablo aslında maliyet artışları gayelerine yönelik siyasetlerin doğal ve öngörülebilir bir yansımasıdır. Biz AVM yatırımcıları olarak bu devirde yalnızca ayakta kalmaktan da öte, daha da ilerleyebilmenin yollarını arıyor; elimizden gelen katkıyı vermeye devam ediyoruz. Tüm bu şartlar altında yatırımlar tarafına baktığımızda, 2026 yılında Türkiye’de 6 yeni alışveriş merkezinin açılması planlanıyor. Ama kıymetle belirtmek gerekir ki bu projelerin neredeyse tamamının inşaatı pandemi öncesine dayanıyor. Olağan dışı şartlar sebebiyle yavaşlayan süreçler artık tamamlanma kademesine geliyor. Türkiye, genç nüfusu, güçlü AVM altyapısı, çeşitlenen tüketim alışkanlıkları ve stratejik pozisyonuyla memleketler arası yatırımcılar için hâlâ yüksek potansiyel taşıyan bir pazardır. Ancak hem dünyada ve ülkemizde yaşanan ekonomik dalgalanmalar hem de mevzuattaki belirsizlikler, yerli ve yabancı yatırımcıların uzun vadeli planlarında daha temkinli adım atmasına yol açıyor. Gerçek cirolardaki baskı, artan maliyetler ve global uygulamalardan ayrışan düzenlemeler, yatırımcının finansal hareket alanını önemli biçimde daraltıyor. Bu nedenle hem yeni AVM yatırımlarında hem de mevcut merkezlerin yenileme–modernizasyon süreçlerinde önemli bir yavaşlama görüyoruz. Bu durum bölümün büyüme dinamiklerini sınırlayan kritik bir faktör hâline gelmiştir.”

“Türkiye alışveriş merkezi kesimi 50 milyar dolar yatırım hacmine sahip”

Konuşmasında AVM yatırımlarının ülke iktisadı açısından ne manaya geldiğinin altını çizen AYD Başkanı Nuri Şapkacı; “Türkiye alışveriş merkezi bölümü 50 milyar dolar yatırım hacmine sahip. Türkiye’de 450 AVM’de faaliyet gösteren yüzlerce marka ve yaklaşık 43 bin mağaza var. Yılda 2,5 milyar kişi, yani her ay Türkiye nüfusunun 2,5 katı kadar ziyaretçi alışveriş merkezlerini ziyaret ediyor. AVM ekosistemi direkt 600 bin şahsa, dolaylı olarak 2,1 milyon şahsa istihdam sağlıyor. Her yıl milyarlarca liralık vergi kaynağı oluşturan; kayıt içi ekonomiyi güçlendiren ve turizme katkı veren çok kritik bir ekonomik omurgadan kelam ediyoruz. AVM’ler tıpkı vakitte perakendenin globalleşmesinde bir kaldıraç tesiri yaratıyor. Ulusal markalarımızın büyümesi, yurt dışına açılması ve yabancı markaların Türkiye’yi tercih etmesi bu ekosistemin gücüyle mümkün oluyor.” dedi.

AVM kesiminin geleceği ve atılması gereken adımlar

Şapkacı, AVM dalının geleceğine ait kritik başlıkları da şöyle sıraladı: “Mevcut yatırımlar artık büyümenin yükünü taşımakta zorlanıyor. Yeni yatırım ise neredeyse durma noktasında. Yatırım olmadan bu yararın sürdürülebilir olması mümkün değildir. Halbuki bugün Türkiye’nin AVM yatırımcısı; lojistikten ofise, karma projelerden turizme kadar geniş bir alanda yatırım yapma kapasitesine sahip güçlü bir ticari gayrimenkul yatırımcısıdır. Bu potansiyeli hayata geçirebilmek için elbette kamu tarafından da beklentilerimiz var. Yatırım ortamının tekrar cazip hale gelmesi için milletlerarası normlarla uyumlu, toplumsal konuttan ayrılan, tarifi ve içeriğiyle uzmanlaşmış bir ticari gayrimenkul mevzuatına; bir diğer deyişle maliyet artışları gerçekleriyle uyumlu, piyasa rayiçleri doğrultusunda, mukavele serbestisine dayandırılacak bir ticari gayrimenkul kira rejimine muhtaçlık vardır. Mevcut tıkanıklık sırf bizi değil, büyümek isteyen tüm markaları, ülkemize gelmek isteyen memleketler arası perakendecileri de etkiliyor. Bu markalara yer bulmakta zorlanıyoruz. Bu nedenle buradan tüm perakendecilere de bir davet yapmak istiyorum: Ciroları nasıl artırırız, verimliliği nasıl yükseltiriz, markalar nasıl büyür, gereksinimler ve tahliller nelerdir? Gelin ortak masada bunları konuşalım. Çünkü AVM yatırımcısının bu talepleri bir ayrıcalık değil; bölümün tamamının sürdürülebilir büyümesi için gerekli altyapının oluşturulması içindir. 2026 beklentileri, 2025’ten çok farklı görünmüyor. Lakin yılın son çeyreğinde maliyet artışlarıun aşağı taraflı hareketiyle tahminen daha olumlu bir tablo mümkün olabilir. 2026 sonunda finansmana erişimin kolaylaşması hâlinde yeni projeleri tekrar konuşmaya başlayabiliriz. Ticari gayrimenkul yatırımcıları olarak kamu ile etkin iş birliği, perakendeci ile yapan diyalog içinde olmak zorundayız.”

16. AYD Alışveriş İktisadı Doruğu; Fatih Keresteci-Ekonomist, Cem Eriç-AYD Sürdürülebilirlik Komitesi Başkanı, Ümit Nazlı Boyner-Boyner Küme, Selen Okay Akçalı-Ydakikalar içindeyız Derneği, William J. Sebring-URBnARQ, Yağmur Yaşar-Rönesans Gayrimenkul, Serhan Çetinsaya-Artaş Holding, Volkan Mumcu-Tavuk Dünyası, Yusuf Tanık-Nata Holding, Dilek Çapanoğlu-Aqua Florya, Kaya Demirer-TURYİD, Mehmet T. Nane-Pegasus Hava Yolları, Nevzat Yavan- Temel Gayrimenkul, Tamer Özmen-Mintus, Francesco Pupillo, MAPIC, Semet Yolaç Canlıel-ECE Türkiye, Dilara Neyişçi Çağlı-MR. DIY Türkiye, Simge Telman-Demsa Group, Sinem Turanlı-Sephora Türkiye, Ömer Taviloğlu-Mudo, Sena Suerdem-Kiğılı, Zeynep Doğan, Gürmen Küme üzere iş dünyasından bedelli isimlerin katıldığı panel ve oturumlarla gerçekleşti. 

16. AYD Alışveriş İktisadı Tepesi, “1 Numaralı Markalar” Ödül Merasimi ile son buldu.f

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı