Şahsî bilgileriniz size karşı silah olarak kullanılabilir

Hiç sipariş etmediğiniz bir paket kapınıza kadar geldiyse bu datalarınızın ele geçirildiğinin ve fırçalama(brushing) dolandırıcılığına uğradığınızın bir işareti olabilir. Siber güvenlik şirketi ESET  brushing dolandırıcığından nasıl korunulabileceğini inceledi, tekliflerini paylaştı. 

Küresel e-ticaret satışlarının 2025 yılında 6,4 trilyon doları aşacağı iddia ediliyor. Bunların büyük bir kısmı pazar yerleri üzerinden gerçekleşecek. Tüketicilere kolaylık ve güvenlik, işletmelere ise daha geniş bir erişim alanı sunan bu dal makûs niyetli şahıslar tarafından da kullanılıyor.  2024 yılında Amazon 275 milyondan fazla düzmece olduğu şüphelenilen yorumu proaktif olarak engelledi. Binlerce şahsa karşı yaptırım tedbirleri aldı çünkü sorun sıradan tüketicilerin farkında olmadan uydurma yorumların oluşturulmasına dâhil olabilecekleri bir noktaya kadar büyüdü.

Fırçalama (Brushing) dolandırıcılığı nedir?

Brushing dolandırıcılığı, satıcının görünüşte rastgele bir kişinin adresine paket gönderdiği bir çeşit e-ticaret dolandırıcılığıdır. Eser çoklukla düşük kıymettedir. Satıcının e-ticaret pazarlarında eserin puanını hileli bir halde yükseltme teşebbüsüdür. Dolandırıcı, çoklukla bilgi ihlallerinden sonra siber cürüm forumlarında yahut kişi arama sitelerinde listelenen isim ve posta adreslerinin bir listesini ele geçirir. Hatta bu bilgileri kamuya açık kaynaklardan da toplayabilirler. Eserlerini sattığı bir e-ticaret platformunda yahut pazar yerinde geçersiz bir alıcı hesabı oluşturur. Bu hesabı kullanarak o platformda eserini “satın alır” ve eseri kurbanın adresine gönderir. Dolandırıcı, düzmece hesabı kullanarak 5 yıldızlı bir yorum yayımlar ve eserin prestijini ve görünürlüğünü artırır . Kurban ise ekseriyetle, istenmeyen paketi aldığında dolandırıcılıktan haberdar olur.

Brushing dolandırıcılığının gayesi olmanız, ferdî datalarınızın siber kabahat dünyasında paylaşıldığı manasına gelebilir ya da  dolandırıcılar daha önemli kimlik dolandırıcılığı içeren ikinci basamağa geçmek için bilgilerinizi test ediyor olabilirler.  Aldığınız paketin içinde bir QR kodu bulunan daha makûs niyetli versiyonları da vardır. Bu kodu taradığınızda büyük olasılıkla makûs maksatlı yazılım yüklemek yahut sizi daha fazla şahsî bilgi paylaşmaya ikna etmek için tasarlanmış makus amaçlı/oltalama bir siteye yönlendirilirsiniz. 

Brushing mağduru olup olmadığımı nasıl anlarım?

Postayla satın aldığınızı hatırlamadığınız düşük bedelli, kalitesiz bir eser alırsanız bu çabucak bir tehlike işareti olmalıdır. Meçhul yahut eksik bir iade adresi ve paketin içinde muhtemel bir QR kodu da ikaz işaretleridir.

Tekrar denetim etmek için e-posta ve e-ticaret yahut çevrimiçi pazar platformlarındaki hesaplarınızı inceleyerek son vakitlerde satın aldığınız eserleri denetim edin. Dolandırıcılar şimdiden planlarının bir sonraki evresine geçmiş olabilirler, bu nedenle banka hesaplarınızı ve kredi raporlarınızı da kuşkulu hareketler açısından denetim etmekte yarar var.

Bir paket aldığımda ne yapmalıyım?

Postayla sipariş ettiğinizi hatırlamadığınız bir şey alırsanız aşağıdaki adımları izleyerek riski en aza indirin.

• Arkadaşlarınıza yahut ailenize son vakitlerde sizin isminize bir şey sipariş edip etmediklerini sorarak bunun bir armağan olmadığından emin olun.
• Paketin içinde gönderilmiş olabilecek QR kodlarını taramaktan kaçının.
• Banka hesabınızdan para çekilmediğini yahut isminize yeni kredi limitleri açılmadığını denetim edin.
• Çevrimiçi bankacılık ya da kredi kartı hesaplarınızda çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA) ayarlandığından emin olun.
• Tüm çevrimiçi alışveriş ve e-posta hesaplarınızda MFA’yı aktifleştirin.
• Dolandırıcılığı ilgili pazar yerine  bildirin. Birçoklarında, brushing dolandırıcılığını bildirmek için özel bir kısım bulunur.
• Ürünü gönderene iade etmeye çalışmayın, isterseniz eser sizde kalabilir.

Brushing dolandırıcılığından nasıl korunabilirim?

Brushing dolandırıcılıklarının sizi gaye almasını engellemek için atabileceğiniz adımlar da var. Her şey, dolandırıcıların elinde hangi şahsî datalarınızın bulunduğuna bağlıdır.  İş yaptığınız bir kuruluşun güvenliği ihlal edilip bilgileriniz sızdırılırsa yapabileceğiniz pek bir şey yok fakat potansiyel olarak tehlikeye atılmış bilgileri bulmak için karanlık web’i tarayan kimlik muhafaza hizmetleri kullanabilirsiniz. Bunların kimileri genel güvenlik paketinin bir modülü olarak sunulmaktadır. Herhangi bir hesabınızın tehlikeye atıldığını fark ederseniz parolalarınızı çabucak değiştirin. Ayrıyeten yeni kartlarda borç yapmak için isminizi kullanma teşebbüslerini engellemek için kredi dondurma süreci yaptırmanız da yararlı olacaktır.

Dolandırıcılar halka açık web’den de data topladıkları için yeterli saklılık alışkanlıkları edinmek kritikdir. Bu, toplumsal medyada paylaştıklarınızı en aza indirmek, hesaplarınızı kilitleyerek sırf arkadaşlarınızın gönderilerinizi görebilmesini sağlamak ve konut adresleri, doğum tarihleri ve telefon numaraları üzere şahsî bilgileri kaldırmak manasına gelir.  Brushing dolandırıcılığı, dolandırıcıların ferdî bilgilerinizi size karşı silah olarak kullanmasının birçok yolundan yalnızca biridir. Ne yazık ki bu riski azaltmak “bir kerelik” bir iş değildir. Dijital dünyanız üzerinde daima tetikte olmanız gerekir. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı