Güzelliğin gerçek gücü niyette saklı!

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Sedef Koç Bal, 24 Ocak Dünya Karşılıksız Uygunluk Günü kapsamında karşılıksız yeterlilik yapma davranışının ruhsal temellerini, ferdî ve toplumsal ruh sıhhati üzerindeki tesirlerini ve sağlıklı sonların nasıl çizilmesi gerektiğini ele aldı.

Karşılıksız düzgünlük, empati, vicdan ve öğrenilmiş kıymetlerin birleşiminden doğar!

İyilik yapmanın, insan olmanın en temel davranışlarından biri olduğunu lisana getiren Klinik Psikolog Sedef Koç Bal, “Üstelik bazen hiçbir karşılık beklemeden, hatta kimse görmeden yapılan yeterlilikler, hem ferdi hem de toplumsal ruh sıhhati açısından güçlü bir mana taşır.” dedi.

Karşılıksız düzgünlük yapma davranışının kökeninde birden fazla ruhsal dinamik yer aldığını kaydeden Bal, “Empati, oburunun hissini anlayabilme ve onun yaşantısına duygusal olarak temas edebilme marifetidir. Güzelliğin en güçlü tetikleyicilerinden biridir. Vicdan, bireyin içsel ahlaki pusulası olarak yanlışsız olanı yapma tarafında rehberlik eder. Bunun ydakikalar içinde aileden, kültürden ve toplumdan öğrenilen toplumsal kıymetler de güzellik davranışını şekillendirir. Yani karşılıksız güzellik, sadece ‘iyi biri olma’ isteğinden değil; empati, vicdan ve öğrenilmiş pahaların birleşiminden doğar.” halinde konuştu.

İyiliğin içten gelmesi doğal bir ‘iyi hissetme’ kaynağı! 

Bilimsel çalışmaların, yeterlilik yapmanın sırf alıcıyı değil, yapan kişiyi de dönüştürdüğünü gösterdiğini aktaran Klinik Psikolog Sedef Koç Bal, “Karşılıksız bir düzgünlük sırasında beyinde dopamin, serotonin ve oksitosin üzere memnunluk ve bağlanma hormonları salgılanır.” dedi.

Bu durumun gerilim hormonlarını azalttığına, kişinin kendini daha sakin, manalı ve bağlı hissetmesine katkı sağladığına vurgu yapan Bal, “Bu nedenle güzellik yapmak, ruhsal açıdan doğal bir ‘iyi hissetme’ kaynağıdır; lakin bu tesir, uygunluğun içten gelmesiyle güçlenir.” sözlerini kullandı.

Sağlıklı uygunluk, ‘kendimden vazgeçerek’ değil, ‘kendimi de gözeterek’ yapılan iyiliktir! 

Karşılıksız güzelliğin, bireyin kendilik bedeli üzerinde de kritik bir tesire sahip olduğuna işaret eden Klinik Psikolog Sedef Koç Bal, “Kişi, başkasına yarar sağlayabildiğini gördüğünde ‘değerliyim’, ‘etki yaratabiliyorum’ hissini tecrübeler. Bu, dış onaydan bağımsız bir özsaygı gelişimine katkı sağlar.” dedi.

Ancak burada kritik bir nokta olduğuna dikkat çeken Bal, şunları söyledi:

“İyilik yaparken kişinin kendi sonlarını muhafazası gerekir. Daima veren, kendi muhtaçlıklarını ihmal eden bireylerde vakitle tükenmişlik, öfke ve değersizlik hissi ortaya çıkabilir. Sağlıklı düzgünlük, ‘kendimden vazgeçerek’ değil, ‘kendimi de gözeterek’ yapılan yeterliliktir.”

İyiliğin gerçek gücü alkışta değil, niyette saklı! 

Bu noktada onay gereksinimiyle yapılan güzellik ile içsel motivasyonla yapılan güzellik ortasındaki farkın belirginleştiğini tabir eden Klinik Psikolog Sedef Koç Bal, “Onay ihtiyacıyla yapılan düzgünlükte kişi, sevilmek, kabul görmek ya da takdir edilmek ister; karşılık alamadığında hayal kırıklığı yaşayabilir. İçsel motivasyonla yapılan yeterlilikte ise davranışın kaynağı kişinin kendi kıymetleri ve mana arayışıdır. Bu tıp uygunluk, daha sürdürülebilir ve ruhsal açıdan besleyicidir. Onay gereksinimine dayanan davranışlar ise psikoterapide üzerinde durulan sıkıntılardandır.” dedi.

Onay gereksinimi yahut rastgele bir ikincil kar için yapılan yeterlilik davranışında bireyin bu gayeye ulaşmak için davranışının görünür olmasını isteyebileceğini aktaran Bal, kelamlarını şöyle tamamladı:

“Bireyin toplumsal etrafının yanı sıra, yeterliliğin toplumsal medyada daha görünür hale gelmesi de günümüzde tartışılan bir husustur. Uygunluğun paylaşılması, diğerlerine ilham verebilir; fakat düzgünlük sırf görünür olmak için yapıldığında, manası değişebilir. Güzelliğin gerçek gücü, alkışta değil, niyette gizlidir.

24 Ocak Karşılıksız Yeterlilik Günü, bize şunu hatırlatır: Yeterlilik, sadece dünyayı değil, yapan kişinin iç dünyasını da güzelleştirir. Lakin en sağlıklı haliyle, hudutları olan, içten ve karşılık beklentisinden özgür olduğunda mana kazanır.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı