TEB’den ‘istihdam’ uyarısı: 31 bin eczaneye karşı 25 bin öğrenci geliyor!

TEB Başkanı İrfan Demirci, birliğin kuruluşunun 70’inci yıl dönümü nedeniyle Ankara’da basın toplantısı düzenledi. Demirci, Türkiye’nin, Ekonomik Kalkınma ve İş Birliği Örgütü (OECD) üyesi ülkeler ortasında sıhhat harcamalarına en düşük hisse ayıran ülkelerden biri olduğunu belirterek, “Türkiye’de toplam sıhhat harcamalarının GSYH içindeki hissesi yüzde 5,3’tür. OECD ortalaması ise yüzde 9,3 olup, birçok gelişmiş ülkede bu oran yüzde 10’un üzerindedir. TÜİK’in sıhhat harcamalarıyla ilgili açıkladığı sayılarda; 2024 yılında toplam sıhhat harcaması bir evvelki yıla nazaran yüzde 89,6 artarak 2,3 trilyon TL’ye yükseldi. Ancak burada dikkat alımlı kısım şu; vatandaşın cebinden de sıhhat harcamaları için 442,3 milyar TL çıktı. Yani toplam sıhhat harcamaları içinde vatandaşın cepten ödediği fiyat artarak yüzde 19’a kadar çıkmış. OECD ülkelerinde kişi başı ilaç harcaması ortalama 570 dolar civarındayken, Türkiye’de bu meblağ yaklaşık 131 dolar düzeyinde bulunuyor. Bunun ötesinde, yenilikçi ve yeni molekül ilaçlara erişim konusunda Türkiye, Avrupa’nın çok gerisinde yer alıyor. Avrupa’da yenilikçi ilaçlara ortalama erişim oranı yüzde 46 seviyesindeyken, Türkiye’de bu oran yüzde 3 düzeyine kadar gerilemiş durumda. Kanser ilaçları özelinde bakıldığında bu tablo çok daha çarpıcı; Avrupa’da EMA onayı alan her iki kanser ilacından biri hastalara sunulabilirken, Türkiye’de bu oran yüzde 4 düzeyinde” sözlerini kullandı.

‘GEÇEN YIL ECZANELERDE 504 MİLYON REÇETE SÜREÇ GÖRDÜ’

Demirci, geçen yılın sayılarına nazaran eczanelerde yaklaşık 504 milyon reçetenin süreç gördüğünü aktararak, “Bu devasa sayı, vatandaşın en yakın sıhhat danışmanının eczacı olduğu anlamına geliyor. Hastalarımız tedavileri için eczaneye gittiklerinde şayet ilaçlarını bulamıyorlarsa bu sorunu çözmek için en başta meslektaşlarımız var gücüyle uğraşıyorlar. İlaç yoklukları eczacıların iradesi ya da tercihleriyle ortaya çıkan bir durum da değildir. İlaç yokluklarının temel nedeni; mevcut fiyatlandırma modelinin ekonomik gerçeklerle uyumsuzluğu ve bu nedenle de ilaçların kâfi ve sürdürülebilir biçimde sunulamamasıdır. ‘Bulunamayan ilaç ihbar hattı’ üzere uygulamaların kesin bir tahlil olacağını düşünmüyoruz. Bilakis hasta ile eczacıyı karşı karşıya getirme riskini taşımaktadır. Kalıcı tahlil; kamu kaynaklarının aktif kullanımını temel alan, ilaç bütçesini korurken ilacın üretimden hastaya kadar tüm zincirde öngörülebilir ve sürdürülebilir biçimde sunulmasını sağlayan bir ilaç fiyatlandırma ve geri ödeme modelinin hayata geçirilmesi ile mümkündür” diye konuştu.

Eczacılık alanında yaşanan problemlerin 2 ana temelden beslendiğini söyleyen Demirci, “Bunlardan birincisi ekonomik şartlar, ikincisi de istihdam istikrarını bozan kontenjan fazlalığına dayalı yapı. Bugün Türkiye’de yaklaşık 31 bin hür eczane bulunmasına karşılık eczacılık fakültelerinde tüm sınıf seviyelerinde toplam 25 bin 524 öğrenci eğitim görüyor. Genç meslektaşlarımızı istihdam manasında zorlayan tablonun nedeni budur. Bu tablo, kontenjan planlamasının ivedilikle uzun vadeli ve sorumlu biçimde yapılmasının zorunluluğunu açıkça ortaya koyuyor” dedi.