Libya askeri heyetini taşırken düşen uçağın ses kayıtları çözüldü

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu, Bakanlığın deprem bölgesindeki yatırımlarına ve Libya askeri heyetini taşırken Ankara’da düşen uçağa yönelik inceleme çalışmalarına ait değerlendirmede bulundu.

Libya askeri heyetini taşırken Ankara’da düşen uçağın karakutusundaki incelemelere ait bilgi veren Uraloğlu, uçağın kuleyle acil durum davetinden evvel de sonra da daima görüşme yaptığını ve elektrik arızası yaşadığından bahsettiğini söyledi.

Bu davetten sonra da kulenin uçağı yönlendirme noktasında çalışmalara başladığını aktaran Uraloğlu, uçakta sistemlerin büsbütün gitmesi nedeniyle manuel yönlendirme eforlarının başladığını anlattı.

Uraloğlu, dönüş yoluna geçtikten sonra Esenboğa Havalimanı’nda bütün uçuş ve kalkışların durduğunu hatırlatarak, “Tabii son etapta pilot, en üst düzeydeki acil durum daveti olan ‘MAYDAY’ davetini yapmamakla birlikte bir tuşu devreye alıyor ki bu tuş bunun içindir. Bu çağrıyı da kule temelinde bir manada görmüş oluyor. Lakin gereğince irtifaya inip havalimanına yaklaşıncaya kadar Haymana’da kaza-kırıma uğruyor. Uçaklarda iki tane aygıt vardır. Bir tanesi data kaydı yapar, bir tanesi de ses kaydı yapar. Hani kara kutu dediğimiz aygıtlar bunlardır ve ikisi de ağır hasarlı. Fotoğraflarını ben de gördüm.” dedi.

Pilotlar jeneratörün devre dışı kaldığını söz ediyor

Ağır hasarlı aygıtları Rusya, İngiltere, Fransa ve ABD olmak üzere dünyada 4 ülkenin çözebildiğini kaydeden Uraloğlu, Libya tarafıyla yapılan istişarelerle de Fransa’nın üretici ülke olması sebebiyle İngiltere’de incelenmesi kararının verildiğini söyledi.

Uraloğlu, Bakanlığın kaza-kırım gruplarının uçağın düştüğü noktadaki bütün incelemelerden İngiltere’deki yapılan süreçlere refakat edinceye kadar süreci takip ettiklerini belirterek, şöyle konuştu:

“Orada ses kayıt aygıtında şunları gördük, uçak, 23 Aralık (2025 yılı) saat 20.17’de havalanıyor. Üç motorlu bir uçak bu. Yalnızca 2. dakikada pilotlar ikinci jeneratörünün devre dışı kaldığını, yaklaşık 13-14 saniye sonra üçüncü jeneratörün devre dışı kaldığını söylüyor, lakin birinci jeneratörle ilgili orada bir bilgi yok. Konuşmalar birazcık daha devam ettiğinde bütün jeneratörlerin devre dışı kaldığını sonra tekrar sistemin geldiğini bahsettiler. O kuleyle yapılan görüşmede de havalimanına geri dönüş talebinde bulunuyorlar. Uçağın, 20.17’de havalanmasından itibaren toplam 37 dakikalık bir süreç var düşene kadar. Yaklaşık 27-28. dakikaya kadar uçakla daima irtibat halinde olunuyor ve uçak havalimanına yönlendiriliyor.”

27. dakikadan itibaren uçakla sağlıklı irtibatın kurulamadığını lisana getiren Uraloğlu, irtifa kaybettiği için radarlarda da nispeten göründüğünü, sonrasında kaybolmaya başladığını ve en son 37. dakikanın sonunda uçağın düştüğünü anlattı.

Uraloğlu, olaya ait soruşturmanın Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde yürüdüğünü belirterek, şunları kaydetti:

“Bütün bu incelemeler de yeniden onların bilgisi dahilinde arkadaşlarımıza verdiği talimat dahilinde yürütülüyor. Doğal burada şu yorumu yapabiliyoruz, birinci jeneratör yahut ikinci jeneratör arızasından sonra uçağın havalimanından çok uzaklaşmadan geriye dönme talebi olsaymış sorun olmayacakmış üzere yorumlar yapabiliyoruz. Yani oradaki sistemlerin büsbütün devre dışı kalıncaya kadar süreçteki olaylar, işte bu ses kayıt aygıtından bunları aşağı üst çözümlemiş olduk ancak sonuncu karar isimli kovuşturma ve uzman raporları sonucunda verilecek. Buradaki sebep birazcık daha netleştirilmiş, mutlaklaştırılmış olacak. CVR’nin incelemesi tamamlandı ve bütün bilgiler alınmış oldu. Yani orada artık farklı bir bilgi yok, hasarı giderildi. Fakat bilgi kayıt aygıtı (FDR) dediğimiz aygıt çok çok eski ve çok önemli hasar gördü. Onun içinden şu ana kadar bir bilgi elde edilemedi. Arkadaşlar çalışıyor. Sanki ek bir bilgi çıkabilir mi diye bakıyorlar ancak temelinde ses kayıt aygıtındaki bilgiler uçağın düşüş sebebiyle ya da süreciyle ilgili bize gereğince bilgi veriyor. Oradan ek bir bilgi çıkarsa onu da tekrar isimli makamlara teslim edeceğiz.”

Sarsıntı bölgesinde yürütülen çalışmalar

Bakan Uraloğlu, 6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli sarsıntıların yaşandığı bölgede yürüttükleri çalışmalara ait de bilgi verdi.

Sarsıntıda hayatını kaybeden vatandaşlara Allah’tan rahmet dileyen Uraloğlu, yakınlarına kaybeden vatandaşlara sabır dileklerini iletti.

Yalnızca Bakanlık olarak 3 bin 200 iş makinesinin bölgede görevlendirildiğine işaret eden Uraloğlu, kimi istisnai yapılar hariç bölgede ulaştırma sistemlerinin genel olarak ayakta kaldığını anlattı.

Sarsıntı bölgesinde ulaşım sorunu kalmadı

Uraloğlu, Hatay Havalimanı’nda zelzele sonrası problemler oluştuğunu belirterek, “Tabii biz birinci etapta oradaki çabucak acil müdahalelerle yolları yahut ulaşım sistemlerini hayata geçirdik ve onları kullanılabilir hale getirdik. Acil bakımlarını yaptık. Kalıcı tamirlerini da genel manada bitirdik. Hatay Havalimanı’nın pistinde önemli tamiratlar yaparak uçakların birinci etapta yalnızca boş inip dolu kalkmalarına müsaade edebilirken artık artık büsbütün yüklü inip kalkmasını uygun hale getirdik. Yeni pistimizde de çalışmalara devam ediyoruz. Onu da inşallah bitirmiş olacağız.” tabirlerini kullandı.

Zelzele bölgesinde gerek mevcut yerlerin gerekse yeni yerleşim yerlerinin yollarının imali konusunda öteki bakanlıklarla da irtibat halinde olduklarını vurgulayan Uraloğlu, şunları söyledi:

“Yaklaşık 293 kilometrelik sarsıntı konutlarının yollarını da biz Bakanlık ve Karayolları Genel Müdürlüğü olarak yaptık. Toplamda bölgeye yaklaşık 80 milyar liralık bir yatırım gerçekleştirdik. Yani şu anda baktığımızda günlük hayatın olağan akışında bir ulaşım sorununun olmadığını söyleyebilirim.”

Uraloğlu, daha yapılması gereken işlerin de olduğuna dikkati çekerek, İskenderun ve Hatay ortasındaki tek geçiş olan Belen Geçidi’ne alternatif olarak bir otoyol çalışmasının başlatıldığını kelamlarına ekledi.