Epilepside nizamlı ilaç kullanımı tedavinin en kritik kesimi

Epilepsi tedavisinde kullanılan antiepileptik ilaçların birçoklarının hastada nöbetlerin sıklığını ve şiddetini azalttığını belirten İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Kısmı Lideri Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, “Düzenli ve hakikat dozda kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70–80’inde nöbetler denetim altına alınabilir. İlaçların aksatılması nöbetlerin tekrar başlamasına, şiddetlenmesine ve önemli sıhhat risklerine yol açabilir” dedi. Epilepsi hastalarında ilaç kullanımının tedavinin en kritik modülü olduğunu vurgulayan Alım Topçuoğlu, ilaçların yanlışsız biçimde alınmasının nöbetlerin denetim altına alınmasını sağladığını ve hayat kalitesini yükselttiğini söyledi.

İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Kolu Lideri Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, 9 Şubat Memleketler arası Epilepsi Günü hasebiyle yaptığı açıklamada epilepsi hastalarında tertipli denetim ve ilaç kullanımının ehemmiyetine ait değerlendirmede bulundu.

Hastalığın seyri şahıstan şahsa değişiyor

Epilepsi hastalığında sistemli doktor kontrolünün kritik olduğunu belirten Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, “Epilepsi hastalarında sistemli doktor kontrolü, nöbetlerin kontrol altında tutulması, ilaçların aktifliğinin ve yan tesirlerinin izlenmesi, hayat kalitesinin artırılması açısından kritik değere sahiptir. Tedavi süreci bireye özel olduğu için nizamlı takip, hastalığın seyrini direkt tesirler. Epilepsi hastalarında doktor kontrolü için tek bir standart müddet yoktur çünkü bu hastalığın seyri bireyden bireye değişir” diye konuştu. 

Kontrol periyotları her hasta için farklılık gösterebilir

Doktor denetiminin hastalığın teşhis ve tedavi süreçlerine nazaran farklılık gösterebileceğini söz eden Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, bu periyotları şöyle sıraladı: 

Tanı ve tedavi başlangıcı: İlaç başlandıktan sonra çoklukla birinci birkaç ay içinde sık denetimler yapılır. Bu devirde ilacın aktifliği ve yan tesirleri yakından izlenir.

Tedavi oturduktan sonra: Nöbetler denetim altına alındığında denetimler 3–6 ayda bir yapılabilir.

İlaç değişikliği yahut yeni şikâyetler olduğunda: Daha sık denetimler gerekebilir.

Çocuk ve genç hastalarda: Gelişim ve öğrenme süreci izlendiği için denetimler daha nizamlı ve sık yapılır.

İlaç tedavisiyle nöbetlerin sıklığı ve şiddeti azalır

Epilepsi tedavisinde en temel tekniğin antiepileptik ilaçlar olduğunu kaydeden Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, “Bu ilaçlar nöbetleri büsbütün ortadan kaldırmasa da birden fazla hastada nöbetlerin sıklığını ve şiddetini azaltır. Tertipli ve hakikat dozda kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70–80’inde nöbetler denetim altına alınabilir. İlaçların aksatılması nöbetlerin yine başlamasına, şiddetlenmesine ve önemli sıhhat risklerine yol açabilir. Epilepsi hastalarında ilaç kullanımı, tedavinin en kritik modülüdür. İlaçların yanlışsız formda alınması nöbetlerin denetim altına alınmasını sağlar ve ömür kalitesini yükseltir” diye konuştu.

İlaç kullanımında 6 kritik nokta!

İlaç kullanımında dikkat edilmesi gereken kritik noktalara değinen Alım Topçuoğlu, bunları şöyle sıraladı:

1. Tertipli ve zamdakikalar içinde kullanım: İlaçlar tabibin belirttiği saatlerde alınmalıdır. Doz atlamak yahut ilacı geç almak, nöbet riskini artırır.

2. İlacı kendi kendine bırakmamak: Antiepileptik ilaçlar ani formda kesilmemelidir. Doktor kontrolü olmadan ilaç bırakmak, nöbetlerin şiddetlenmesine ve “status epileptikus” üzere hayati risklere yol açabilir.

3. Yan tesirleri takip etmek: Baş dönmesi, yorgunluk, kilo değişiklikleri üzere yan tesirler görülebilir. Şiddetli yan tesirlerde kesinlikle doktora başvurulmalıdır.

4. Sistemli doktor kontrolü: İlaçların kan seviyeleri ve organ işlevleri (karaciğer, böbrek) tertipli testlerle izlenmelidir. Doktor, gerektiğinde doz ayarlaması yahut ilaç değişikliği yapar.

5. İlaç etkileşimlerine dikkat: Birtakım ilaçlar (antibiyotikler, doğum denetim hapları vb.) antiepileptik ilaçlarla etkileşebilir. Yeni bir ilaç başlanmadan evvel kesinlikle doktora danışılmalıdır.

6. Hayat üslubu ile desteklemek: Tertipli uyku, sağlıklı beslenme ve gerilim idaresi ilaçların aktifliğini artırır. Alkol ve uyarıcı hususlardan uzak durulmalıdır.

İlaçların aksatılması ya da bırakılması kritik riskler oluşturabilir

Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, doktor önerisi olmadan ilacın bırakılması ya da ilaç dozlarının sistemsiz kullanımının olumsuz pek çok tesire yol açabileceği ihtarında da bulunarak “Antiepileptik ilaçlar, beynin elektriksel aktivitesini dengelemeye çalışır; bu istikrar bozulduğunda nöbetler yine ortaya çıkabilir yahut şiddetlenebilir. Mümkün tesirler ortasında nöbetlerin tekrarı ve şiddetlenmesi, tedaviye direnç gelişmesi, yan tesirlerin artması ve günlük ömrü etkileyecek kritik riskler oluşabilir” ikazında bulundu. 

Oruç tutmak isteyen, kesinlikle tabibine danışmalı

Ramazan ayında oruç tutmak isteyen epilepsi hastalarının kesinlikle tabiplerine istişaresi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, kelamlarını şöyle tamamladı: “Açlık ve susuzluk, kan şekeri düşüklüğü ve ilaçların kandaki düzeyinin değişmesi, nöbet riskini artırır ve uyku düzensizliği, nöbetleri tetikleyebileceği için oruç tutmak isteyen epilepsi hastalarının kesinlikle nöroloji uzmanına müracaatları gerekir. Epilepsi hastaları için oruç tutmak ferdî sıhhat durumuna bağlıdır. Uzun müddettir nöbet geçirmeyen ve doktor onayı alan bazı hastalar oruç tutabilir lakin ilaçların tertipli kullanımı, uyku ve beslenme tertibi kesinlikle korunmalıdır.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı