Rekorlar Ocak Ayında da tazelendi: Altın ve gümüş tarihi zirvede!

Emtia piyasasında, faiz indirimlerinin süreceği ve 2026’da iktisatların toparlanacağı beklentisi ile jeopolitik riskler, arz telaşları ve devam eden ticari tansiyonların tesiriyle geçen yıl kırılan rekorlar ocak ayında da tazelendi.

Emtia piyasasında 2025 yılında görülen yükseliş eğilimi ocak ayında da devam etti.

Faiz indirimlerinin süreceği ve 2026’da ekonomilerde toparlanma gerçekleşeceği beklentisi, jeopolitik riskler, arz telaşları, ticari tansiyonların devam etmesi emtia piyasasındaki fiyat hareketleri üzerinde tesirli oldu.

Geçen ay ons bazında altın yüzde 12,4 artarak Kasım 2009’dan bu yana en yeterli aylık performansını gösterirken, gümüş yüzde 17,2, platin yüzde 6,2, paladyum yüzde 7 arttı.

Altın 5 bin 598,09 dolar, gümüş 121,7 dolar, platin 2 bin 923,3 dolarla tarihi tepeyi, paladyum 2 bin 168,6 dolarla Ekim 2022’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Küresel çapta jeopolitik risklerin sürmesi, ABD idaresinin Grönland konusundaki ısrarı ve Avrupa ülkeleriyle bu sorun üzerinden yaşanan tansiyon, ABD Merkez Bankasına (Fed) yönelik gevşeme beklentilerinde kayda bedel bir değişim olmaması ve buna bağlı olarak doların kıymet kaybetme eğilimini sürdürebileceğine dair beklentiler, ABD ve İran ortasındaki tansiyon altın fiyatlarını destekledi.

Jeopolitik risklerin yanı sıra ABD Başkanı Donald Trump’ın politikalarından ötürü ticari belirsizliklerin sürmesi ve Fed’in bağımsızlığına yönelik telaşlar, gümüş fiyatlarında da sert yükselişlere neden oldu.

Gümüş, finansal bir varlık olmasının yanı sıra güneş paneli imali başta olmak üzere endüstriyel alanda kıymetli bir role sahip bulunuyor. Gümüş ayrıyeten ABD’nin gümrük vergilerine tabi tutulabileceği kaygılarıyla de yükseldi.

Bu eserin arzına yönelik tasaların devam etmesi üst istikametli hareketi destekledi. Madenlerden çıkarılan gümüşün talebe yetemeyeceğine yönelik varsayımlar öne çıktı.

Tarife tasalarından ötürü yatırımcıların ABD’ye gümüş taşıması da bu eserdeki arz tasalarını tetikledi.

Perakende tarafında talep gören gümüşte, merkez bankaları başta olmak üzere kurumsal alımlar öne çıktı.

Platinde ise arz tarafında ıstıraplar görülüyor. Bu arz problemlerinin en değerli nedenleri en büyük üreticilerden olan Güney Afrika’da güç meseleleri, sel baskınları nedeniyle madenlerde çalışmanın azalması ve burada platinin arzının gerilemesi oldu.

Diğer taraftan kesim olarak bakıldığında bilhassa Uzak Doğu tarafında otomotiv kesimi çok güçlü pozisyonda bulunuyor. Bu durum da hem platin hem de paladyum tarafında talebi arttırdı.

Bakır rekor kırdı

Tezgah üstü piyasada, geçen ay bakır yüzde 5, alüminyum yüzde 5,7, nikel yüzde 5,2, çinko 8,7 kıymet kazanırken, kurşun yüzde 0,2 bedel kaybetti.

Bakırın libresi, yeni yılda milletlerarası piyasalarda arz telaşlarıyla 6,6 dolara kadar yükselerek tüm vakitlerin en yüksek düzeyini gördü.

Küresel çapta altyapı yatırımlarının devam etmesi baz metalleri olumlu etkilerken bilhassa bakır talebi öne çıkıyor. ABD’ye devam eden ağır metal akışı ise öbür bölgelerde arz sıkışması telaşını artırdı.

Küresel iktisatta toparlanma beklentileri, faiz indirimlerinin devam edeceği öngörüleri de bakır fiyatlarını destekledi.

Gümrük tarifeleri tasalarından ötürü ABD’ye daha fazla bakır sevkiyatı olacağına dair tasalar de mevcut. Bu durum Asya ve Avrupa’da arza ait problemlere sebep oluyor.

Şili’deki Mantoverde madeninde grevlerin başlaması bakırdaki arz kaygılarının artmasına neden olan öteki bir faktör olarak öne çıktı.

Öte yandan, güneş gücü kesiminde üretim yapan firmaların bakır üzere baz metaller kullanılan panellerde büyük ölçekli üretime geçebileceğine yönelik iddialar de bakıra olan talebi ortaya koyuyor.

Çin tarafında büyüme ve toparlanma beklenince alüminyum da en başta talep edilen eserlerden bir tanesi oluyor. Bu eser otomotiv ve beyaz eşya dahil birçok alanda kullanılan eserlerden bir tanesi olarak öne çıkıyor. Bu nedenle de alüminyumda talep artışı bekleniyor.

Çin iktisadının kendi iç teşviklerini 2026 yılında devam ettireceği ve iç piyasada talep canlanması beklentisi öne çıkıyor.

Tarifeler konusundaki kaygılar, alüminyum fiyatlarını bir ölçü üste çekti. Rusya’ya uygulanan yaptırımlar ve arz tarafındaki kaygılar genel olarak alüminyum fiyatlarının yükselmesine yol açtı.

Pillerde ve paslanmaz çelikte kullanılan nikel piyasasında ise çok arz fazlası olmasına karşın, en büyük tedarikçi Endonezya’daki üretim risklerinin artması ve Çin’in lokal metal piyasalarına yönelik geniş çaplı yatırım akışı, nikel fiyatlarını desteklemeye yardımcı oldu.

Güç kümesi sert yükseldi

Enerji kümesine bakıldığında Brent petrol yüzde 14,5, 7,8270 dolarla Eylül 2022’den bu yana en yüksek seviyeyi gören New York Ticaret Borsası’nda süreç gören doğal gazın İngiliz Termal Ünitesi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 18,1 arttı.

Artan jeopolitik tansiyonlar petrol fiyatlarının sert yükselmesine neden oldu.

Kuzey Yarımküre’nin büyük kısmında olağanın çok altında seyreden sıcaklıklar, ABD’nin Orta Batı ve Kuzeydoğu bölgelerinden Kuzey ve Batı Avrupa’ya kadar arz esnekliğinin hudutlu olduğu bir devirde de doğal gaz talebi süratle arttı.

Tarım kümesinde karışık bir seyir izlendi

Tarım kümesine bakıldığında ise Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar, buğdayda yüzde 6,1, soya fasulyesinde yüzde 1,6, pirinçte yüzde 11,1 artarken, mısırda yüzde 2,7 azaldı.

ABD’de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange’de libre bazında fiyatlar, pamukta yüzde 1,2, kahvede yüzde 4,7, şekerde yüzde 2,1 azalış kaydetti.

3 bin 931 dolarla Kasım 2023’ten bu yana en düşük seviyeyi gören kakaonun ton başına fiyatı geçen ay yüzde 31,3 geriledi.

Kuzey Amerika’daki soğuklar nedeniyle üretime yönelik artan telaşlar, buğday fiyatlarında yükselişe neden oldu.

Dünya mısır üretim iddialarının artış göstermesiyle de mısır fiyatları düştü.

ABD’de pirinç ihracatındaki artış ve talebe yönelik beklentiler, pirinç fiyatlarının yükselmesini sağladı.

Çin’in Brezilya’dan soya fasulyesi talebini artacağına yönelik öngörüler de bu eserdeki fiyatların yükselişinde tesirli oldu.

Dünya pamuk üretim varsayımlarının evvelki aya nazaran düşüş göstermesi, pamuk fiyatlarında azalışa neden oldu.

Üretim beklentilerinin yüksek olması ve talebe yönelik kaygıyla de şeker fiyatları geriledi.

Brezilya’da yağışların artacağına yönelik varsayımlar kahve fiyatlarını aşağı taraflı etkiledi.

Batı Afrika’daki elverişli hava şartları bu yıl kakao fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Kelam konusu hava şartlarının, Fildişi Kıyısı ve Gana’da şubat-mart aylarındaki kakao hasadını artırması beklenirken, çiftçilerin geçen yılın birebir devrine kıyasla daha fazla üretim yapması öngörülüyor. Çiftçiler kakaonun kalitesi konusunda da optimist.

Kakao üretiminde artışın beklenmesine rağmen talebin de zayıf seyretmesi bekleniyor.

Doğal gazdaki yükselişe ABD öncülük ediyor

Vadeli süreç ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, doğal gaz fiyatlarında yaşanan yükselişin bilhassa ABD tarafından kaynaklandığını belirterek, “ABD’de soğuk havanın çok tesirli olması, kar yağışının tesirli olması burada bilhassa doğal gaz tüketimini önemli artırmış durumda. Doğal gaz tüketiminin artmasıyla birlikte fiyatların da üst istikamette gittiğini görüyoruz.” tabirini kullandı.

Ergezen, depolardaki stok düzeylerinin azalmasıyla birlikte doğal gazda üst istikametli fiyatlamaların görülmeye başlandığını, ABD’nin buna öncülük ettiğini aktararak, bununla bir arada petrol fiyatlarındaki artışın da doğal gaz fiyatlarını destekleyen öge olduğunu lisana getirdi.

Avrupa tarafında fiyatların biraz daha istikrarda gittiğini anlatan Ergezen, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Orada da tekrar kış kaideleri evvelki yıllara nazaran bir ölçü daha soğuk geçiyor. Burada kullanımlar artmış durumda. Alışılmış ABD ile Avrupa ortasındaki en büyük fark herhalde AB tarafındaki çok dolu stoklar diyebiliriz. Bilhassa Rusya-Ukrayna Savaşı’ndan sonra Rusya’nın gazı kesmesiyle birlikte Avrupa tarafı önemli depolama yatırımları yapmış durumda. Tıpkı vakitte hem ABD hem de Orta Doğu’daki gaz tedarikçileriyle mukaveleler de yapmış durumda. Bu nedenle Avrupa’da stoklar yüksek devam ediyor.”

Ergezen, ABD tarafında havaların ısınmasıyla birlikte burada doğal gaz fiyatlarında gerileme görüleceği öngörüsünde bulundu.