Siber zorbalıkla çabada yol haritası: MEB, RTÜK ve BTK El Ele

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Radyo ve Televizyon Üst Kurulunca (RTÜK) medya içeriklerinde siber zorbalıkla uğraşa yönelik farkındalığın artırılması gayesiyle yürütülen “Siber Zorbalığa Karşı Dayanıklılık ve Empati Odaklı Yaklaşım Çalıştayı”nın kapanış programına katıldı.

Ankara’da bir otelde gerçekleştirilen programda konuşan Tekin, Ulusal Eğitim Bakanlığının (MEB) toplumda karşı karşıya kalınan bütün meseleleri tahlil noktasında rol üstlenmek zorunda olan bir Bakanlık olduğunu belirtti.

Bu eğitim öğretim yılının ikinci devrinin geçen hafta başladığını anımsatan Tekin, bahar yarıyılının güzel olmasını diledi.

Milli birliğin ve beraberliğin temini için sağlıklı ve huzurlu bir toplum inşa etmeye ağır uğraş gösterdiklerini, bu kapsamda ikinci devrin birinci haftasında Türk bayrağının birleştirici gücüne yönelik farkındalık oluşturmak emeliyle “Bayrak Sevgisi” temalı yüz binlerce aktiflik yapıldığını söz eden Tekin, ramazan ayında da okullarda etkinlikler yapılacağını söyledi.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamındaki yeni müfredatla 9 farklı okuryazarlık tipini öğretim programlarına entegre ettiklerinin altını çizen Tekin, “Bunlardan bir tanesi RTÜK ile yürüttüğümüz medya okuryazarlığı. SPK ile finans okuryazarlığı, BTK ile yapay zeka okuryazarlığı, Ferdî Bilgileri Muhafaza Kurumuyla da ferdî datalar bahislerinde yeniden bu manada farkındalık oluşturacak işbirliklerini birlikte yürütüyoruz.” dedi.

“Çocuğun haysiyetini maksat alan toplu bir taarruz halini alabiliyor”

Bakan Tekin, son yıllarda hudutla kurulan alakayı daima olarak olumsuzlayan, ölçüyü sıradanlık üzere gösteren, itidali zayıflık diye yaftalayan bir lisanın hükümran olduğunu lisana getirdi.

Ekranların bağlantıları yüz yüze olmaktan çıkarıp uzaktan bir temasa dönüştürdüğünü kaydeden Tekin, şöyle devam etti:

“Karşımızdakinin yüzünü görmediğimizde, sesindeki titremeye, gözündeki doluluğa şahit olmadığımızda kullandığımız sözlerin yükünü daha az hissediyoruz. Anonimlik, hesap verme hissini zayıflatıyor. Sürat kültürü ise düşünmeye, tartmaya, geri adım atmaya fırsat bırakmıyor maalesef. Bu türlü bir tabanda kuracağımız her bir cümle, paylaşacağımız her bir manzara, saniyeler içerisinde büyüyüp bir çocuğun haysiyetini gaye alan toplu bir atak halini alabiliyor. Bu yüzden siber zorbalıkla çabada elbette ki teknik önlemleri, platformları, içerik kontrolünü, türel sorumlulukları ciddiyetle ele alacağız. Lakin bununla birlikte eğitim politikalarımızda yıllardır inşa etmeye çalıştığımız o pahalar çerçevesini dijital dünyanın kaideleri karşısında daha da güçlendirmek zorundayız.”

Toplumda rol model olan şahısların paylaşımlarında bunun şuuruyla hareket etmeleri gerektiğine dikkati çeken Tekin, “Yaptığımız her paylaşımın, ekranlarda söylediğimiz her bir cümlenin, toplumda, çocuklarımızda, bu manada mahremiyet, kıymetler ve siber zorbalığın ikliminin oluşturulması manasında yaratacağı travmayı daima bir arada görmek durumundayız. Bu bahislerde yapılan paylaşımlar sonrasında, kusur ya da ezkaza yapılan paylaşımlar sonrasında kamuoyunda dilenecek bir özür, açık yüreklilikle söz edilebilecek bir özür dileme sürecinin de bu eğitimin bir kesimi olduğunu görmemiz gerekiyor.” değerlendirmesinde bulundu.

“Çocuklarımızın dijital dünyada karşılaştığı riskleri konuşabildiği bir öğrenme alanı inşa ettik”

Tekin, Bakanlık olarak bu sıkıntıyı alanda karşılığı olan, öğretmen, öğrenci ve aileyle birlikte yürünecek bir süreç olarak ele almaya uğraş gösterdiklerini bildirdi.

Çocukların dijital alandaki davranışlarını okulun dışında kalan ikincil bir alan olarak görmediklerini vurgulayan Tekin, bilginin kanalını, lisanını, suratını ve bağlamını ciddiyetle ele aldıklarını söz etti.

Tekin, bilginin hangi ahlaki iklim içerisinde kullanıldığını eğitimin asli bir problemi olarak öngördüklerini belirterek, “Bu nedenle evvel müfredata dokunarak kazanımları, içerikleri ve öğrenme yaşantılarını çocuğun karakter inşasıyla, toplumsal sorumluluk ufkuyla ve dijital dünyadaki duruşuyla birebir bütünlük içerisinde yine kurmaya gayret sarf ettik.” dedi.

Ortaokul 6, 7 ve 8’inci sınıflarında yürütülen “Okul Temelli Sorumluluk Çalışmaları” dersinin bu yaklaşımın değerli yerlerinden biri olduğuna dikkati çeken Tekin, şunları söyledi:

“Çocuklarımızın dijital dünyada karşılaştığı riskleri konuşabildiği, akran zorbalığıyla siber zorbalık ortasındaki bağlantıyı kavrayabildiği, mahremiyetin, hürmetin ve sorumluluğun ne manaya geldiğini örnekler üzerinden tartışabildiği bir öğrenme alanı inşa ettik. Evlatlarımızın lisanıyla konuşan, onu suçlamayan, düşünmeye, empati kurmaya, hak arama ve yardım isteme yollarını öğrenmeye çağıran bir yaklaşımı önceledik.”

“Uygulamalarımızı daima güncellemeye gayret sarf ediyoruz”

Bakan Tekin, öğretmenleri bu süreçte yalnız bırakmadıklarını vurguladı.

Öğretmenlerin siber zorbalıkla uğraştaki değerine değinen Tekin, “Öğretmenlerimizin durumu fark etmenin ötesinde bir donanıma sahip olmasını, öğrencideki en küçük bir işareti okuyabilmesini, ne vakit ve nasıl müdahale edeceğini, hangi etapta rehberlik ünitesinden dayanak isteyeceğini ve bütün bu tabloyu aileyle hangi üslupla paylaşacağını bilmesi gerekir. Bu sebeple rehberlik hizmetlerimizi güçlendirirken, öğretmenlere dönük, çevrim içi ve yüz yüze eğitimlerde dijital güvenlik, mahremiyet, siber zorbalık, akran nezaketi, çevrim içi bağımlılık üzere başlıklarda farkındalık ve müdahale marifetlerini destekleyen içeriklere yer verdik.” dedi.

Çocukların ekranla kurduğu bağın konutta yaşananlarla birlikte mana kazandığını dile getiren Tekin, Aile Okulu üzere programlarda ebeveynlerle bir ortaya geldikleri her oturumda, dijital mahremiyeti, ekran mühletinin ayarını, dijital bağımlılık riskini, inançlı interneti ve çocukla kurulan sağlıklı irtibatı etraflıca konuşmaya gayret sarf ettiklerini belirtti.

Tekin, “‘Okul İklimi’ çalışmalarımız, rehberlik birimlerimizin kayıtları ve Aile Okulu programlarımızdan gelen geri bildirimler, siber zorbalık karşısında yardım isteme davranışının güçlendiğini, öğretmen ve veli duyarlılığının arttığını, dijital mahremiyet şuurunun daha erken yaşlara indiğini gösteriyor bize çok şükür. Bu işaretleri sistemli saha izlemeleriyle de destekliyor, öğretmen gözlemleriyle, öğrenci-veli değerlendirmelerini bir ortada okuyarak uygulamalarımızı daima güncellemeye uğraş sarf ediyoruz. Nerede tesiri artıyor, nerede etkisiz kalıyor, bunu alandan öğrenip adımlarımızı ona nazaran güçlendiriyoruz.” diye konuştu.

Çalıştay kapsamında kamuoyuna açıklanacak sonuç bildirgesine değinen Tekin, bildirgenin her bir kurumun ve paydaşın kendi hissesine düşen sorumluluğu daha net görmesine yardımcı olarak bir yol haritası olarak gördüğünü kelamlarına ekledi.

Programda, RTÜK Başkanı Mehmet Daniş ve Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakan Yardımcısı Adil Çalışkan da birer konuşma yaptı.