İDDK, hizmetinin gerektirdiği duruma muhtaçlık kalmadığını ispatlayan yönetimleri haklı buluyor

İlk derece mahkemesi haklı beklentiden yola çıkarak süreci iptal etmiş istinaf mahkemesi de bu kararı onamıştır.

Fesih sonrası takımının öbür unvanlı takım ile değiştirilmesi Danıştay 12. Dairesince dikkate alındı

Dosyanın incelenmesinden, davacının, Çiğli Belediyesinde birinci olarak 04/03/2019 tarihinde vazifeye başladığı, davacı ile 2020 yılı için mukavele imzalanmadığı, 31/01/2020 tarihinde hizmetine gereksinim kalmadığından bahisle mukavelesinin yenilenmediği, bu süreçten çok kısa bir mühlet sonra da Belediye Meclisinin kararıyla davacının misyon yaptığı 5. dereceli iki “…” takımının 5. dereceli “çocuk rehberi ve gözlemcisi” ve “tercüman” olarak değiştirildiği,

Uyuşmazlıkta; Yönetim Mahkemesince, Belediye Meclisi kararına karşı dava açılıp açılmadığı ve “…” unvanlı toplam dolu/boş takım durumu araştırılmaksızın karar verildiğinin anlaşıldığı münasebeti ile birinci derece kararını bozmuştur.

İlk derece mahkemesi ise kararında ısrar etmiştir.

İDDK: Belediye bu takıma gereksinim kalmadığını açıkça ortaya koymuştur.

Uyuşmazlıkta, davacının mukavelesinin yenilenmemesinden sonra misyon yaptığı eğitmen takımlarının Belediye Meclisi kararıyla çocuk rehberi ve gözlemcisi ve tercüman olarak değiştirildiği ve yönetim tarafından eğitmen olarak istihdam edilmek üzere öbür bir kontratlı işçi alımı yapılmadığı konuları dikkate alındığında, davacının hizmetinin gerektirdiği konuma muhtaçlık kalmadığından bahisle mukavelesinin yenilenmemesi konusunda yönetimin sahip olduğu takdir yetkisinin kamu faydası ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanıldığı anlaşıldığından, dava konusu süreçte hukuka karşıtlık görülmemiştir.

T.C.

DANIŞTAY

İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU

Esas No: 2025/313

Karar No: 2025/1891

İSTEMİN KONUSU:

… Bölge Yönetim Mahkemesi… İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem:

Çiğli Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49. unsuruna istinaden kontratlı işçi statüsünde “…” olarak vazife yapan davacının, hizmetinin gerektirdiği duruma muhtaçlık kalmadığından bahisle, kontratının yenilenmemesine ait Çiğli Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı sürecinin iptali ile süreç nedeniyle mahrum kaldığı maddi kayıplarının ödenmesine ve tüm özlük, emeklilik ve toplumsal haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:

…İdare Mahkemesinin… tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı ile imzalanan hizmet mukavelesinin devamı tarafında karar alındığı ve çalışmaya devam eden davacıda haklı beklenti yaratıldığı, lakin kısa bir müddet sonra eğitmen takımına muhtaçlık kalmadığı ileri sürülerek davacının mukavelesinin feshedildiği, akabinde da takımının kaldırıldığı, bu haliyle idarece davacı açısından inançsız ve bilinmeyen bir durum yaratıldığı, davacının kontratının devam edeceği yolundaki haklı beklentisi hiçe sayılarak hukuksal güvenlik ve bellilik prensiplerine ters halde tesis edilen süreçte hukuka uygunluk görülmediği; öte yandan, süreç hukuka muhalif bulunduğundan, süreç nedeniyle mahrum kaldığı nakdî haklarının davacıya ödenmesi ile tüm özlük, emeklilik ve toplumsal haklarının iadesi gerektiği; her ne kadar, davalı idarece davacı ile 2020 yılına ait bir kontrat bulunmadığı ileri sürülmüş ise de, davacının 2020 yılında dava konusu sürecin tesis edildiği 31/01/2020 tarihine kadar çalıştırılmaya devam ettirilmiş olması karşısında bu istikametteki argümanına prestij edilmediği gerekçesiyle, dava konusu sürecin iptaline, süreç nedeniyle mahrum kaldığı nakdî haklarının davacıya ödenmesine ve tüm özlük, emeklilik ve toplumsal haklarının iadesine karar verilmiştir.

Bölge Yönetim Mahkemesi kararının özeti:

… Bölge Yönetim Mahkemesi… İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; istinaf müracaatına bahis Yönetim Mahkemesi kararının hukuka ve tarza uygun olduğu ve davalı yönetim tarafından ileri sürülen argümanların kelam konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Yordamı Kanunu’nun 45. unsurunun 3. fıkrası uyarınca istinaf müracaatının reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti:

Danıştay Onikinci Dairesinin 13/05/2024 tarih ve E:2021/7223, K:2024/2397 sayılı kararıyla;

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49. hususu uyarınca, kontratlı işçi çalıştırma, çalışanın mukavelesini yenilememe konusunda belediyelerin takdir yetkisinin bulunduğu, yönetimin bu mevzuda yargı kararı ile zorlanamayacağı, başka bir sözle idari süreç niteliğinde yargı kararı verilemeyeceği açık olmakla birlikte, yönetimlerin bu takdir yetkisinin de mutlak ve sınırsız olmayıp kamu faydası ve hizmet gerekleriyle sonlu olduğu ve takdire dayanan süreçlerin sebep ve amaç tarafından yargı kontrolüne tabi bulunduğu konularının yönetim hukukunun bilinen unsurlarından olduğu,

Dosyanın incelenmesinden, davacının, Çiğli Belediyesinde birinci olarak 04/03/2019 tarihinde vazifeye başladığı, davacı ile 2020 yılı için kontrat imzalanmadığı, 31/01/2020 tarihinde hizmetine muhtaçlık kalmadığından bahisle mukavelesinin yenilenmediği, bu süreçten çok kısa bir mühlet sonra da Belediye Meclisinin …tarih ve … sayılı kararıyla davacının misyon yaptığı 5. dereceli iki “…” takımının 5. dereceli “çocuk rehberi ve gözlemcisi” ve “tercüman” olarak değiştirildiği,

Uyuşmazlıkta; Yönetim Mahkemesince, Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararına karşı dava açılıp açılmadığı ve “…” unvanlı toplam dolu/boş takım durumu araştırılmaksızın karar verildiğinin anlaşıldığı,

Bu durumda; eksik incelemeye dayalı olarak verilen, dava konusu sürecin iptali ve süreç nedeniyle uğradığı tüm maddi kayıplar ile mahrum kaldığı özlük, emeklilik ve toplumsal haklarının davacıya ödenmesine yönelik Yönetim Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf müracaatının reddi yolundaki temyize bahis Bölge Yönetim Mahkemesi kararında hukuksal isabet bulunmadığı gerekçesiyle … Bölge Yönetim Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Yönetim Mahkemesi ısrar kararının özeti:

… Bölge Yönetim Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; istinaf müracaatının reddi yolundaki birinci kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN SAVLARI:

Davalı yönetim tarafından, davacının hizmetine gereksinim bulunmadığı halde işe alındığı, 03/02/2020 tarih ve 25 sayılı Belediye Meclisi kararıyla eğitmen takımlarının iptal edildiği, bu takımların yerine Belediyeye ilişkin kreşte çalıştırılmak üzere muhtaçlık duyulan takımların ihdas edildiği, belediye çalışanını atamanın belediye liderinin yetkilerinden olduğu, dava konusu sürecin kamu faydası ve hizmet gereklerine uygun olduğu belirtilerek, Bölge Yönetim Mahkemesi ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…’NUN NİYETİ:

Temyiz isteminin kabulü ile … Bölge Yönetim Mahkemesi … İdari Dava Dairesi ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Yargıcının açıklamaları dinlendikten ve evraktaki evraklar incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE MÜNASEBET:

MADDİ OLAY:

Çiğli Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49. hususuna istinaden kontratlı işçi statüsünde … olarak vazife yapan davacının, hizmetinin gerektirdiği konuma gereksinim kalmadığından bahisle, kontratının yenilenmemesine ait … tarih ve … sayılı süreç tesis edilmiş, … tarih ve … sayılı Belediye Meclisi kararıyla da davacının misyon yaptığı eğitmen takımının da dahil olduğu on iki takımın unvanının kaldırılmasına ve değiştirilmesine karar verilmiştir.

Bunun üzerine, davacı tarafından, kontratının yenilenmemesine ait Çiğli Belediye Başkanlığının … tarih ve …sayılı sürecinin iptali ile süreç nedeniyle mahrum kaldığı maddi kayıplarının ödenmesine ve tüm özlük, emeklilik ve toplumsal haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49. hususunda; “Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm takıma uygun olarak etraf, sıhhat, veterinerlik, teknik, hukuk, iktisat, bilişim ve irtibat, planlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plancısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker üzere uzman ve teknik işçi yıllık kontrat ile çalıştırılabilir… Bu işçi hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen konularda vize koşulu aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4. unsurunun (B) fıkrasına nazaran istihdam edilenler hakkındaki kararlar uygulanır.” kararına yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4. unsurunun (B) bendinde kontratlı işçi; “Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan değerli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için kural olan, zorunlu ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına muhtaçlık gösteren süreksiz işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen temel ve yöntemler çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet İşçi Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen durumlarda, mali yılla sonlu olarak mukavele ile çalıştırılmasına karar verilen ve emekçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir” biçiminde tanımlanmıştır.

06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kontratlı İşçi Çalıştırılmasına Ait Temeller’in 1. unsurunda; bu Temeller’in 14/07/1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4. hususunun (B) fıkrası kararı uyarınca kamu yönetim, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sonlu olarak mukavele ile çalıştırılan ve emekçi sayılmayan kamu hizmeti vazifelileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş; “Sözleşmenin Feshi” başlıklı Ek 6. hususunun birinci fıkrasının (d) bendinde ise; “Hizmetinin gerektirdiği duruma muhtaçlık kalmaması” halinde, çalışanın kontratının tek taraflı feshedileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ KIYMETLENDİRME:

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun üstte metnine yer verilen 49. hususunun üçüncü fıkrasındaki düzenleme ile kamu hükmî kişiliğine sahip olan belediyelerin asli ve daima misyonlarını yürütmek üzere uzmanlık gerektiren işlerde statü hukuku kapsamında hizmet mukavelesi ile işçi çalıştırabilmesi mümkün kılınmıştır.

İdarelerin hizmetlerini ifa ederken, kontratlı işçi çalıştırmasının gayesinin işçi seçiminde esneklik sağlanması olduğu, yönetime kendi işçisini seçmesi ve mukavele mühletinin bitiminde ilgilisiyle kontratın yenilenmesi konularında takdir yetkisi tanındığı, yönetimin bu yetkiyi takım ve gereksinim durumu ile işçinin hizmete ait eğitimi, bilgisi ve tecrübesi üzere özelliklerini kıymetlendirerek kullanabileceği; öte yandan, yönetimlerin mukavele müddeti sona eren işçi ile yine kontrat imzalamaya yargı kararı ile zorlanamayacağı açıktır.

Dosyanın incelenmesinden, davacının Çiğli Belediyesinde 04/03/2019 tarihinde misyona başladığı, davacı ile 2020 yılı için mukavele imzalanmadığı, 31/01/2020 tarihinde hizmetine muhtaçlık kalmadığından bahisle mukavelesinin yenilenmeyeceğinin bildirildiği, bu süreçten sonra Belediye Meclisinin 03/02/2020 tarih ve 25 sayılı kararıyla davacının misyon yaptığı 5. dereceli iki “…” takımının 5. dereceli “çocuk rehberi ve gözlemcisi” ve “tercüman” olarak değiştirildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta, davacının kontratının yenilenmemesinden sonra misyon yaptığı eğitmen takımlarının Belediye Meclisi kararıyla çocuk rehberi ve gözlemcisi ve tercüman olarak değiştirildiği ve yönetim tarafından eğitmen olarak istihdam edilmek üzere diğer bir kontratlı işçi alımı yapılmadığı konuları dikkate alındığında, davacının hizmetinin gerektirdiği duruma gereksinim kalmadığından bahisle kontratının yenilenmemesi konusunda yönetimin sahip olduğu takdir yetkisinin kamu faydası ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanıldığı anlaşıldığından, dava konusu süreçte hukuka terslik görülmemiştir.

Bu prestijle, temyize bahis Bölge Yönetim Mahkemesi ısrar kararında tüzel isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. Davalı yönetimin temyiz isteminin kabulüne;

2. Dava konusu sürecin üstte özetlenen münasebetle iptali ile süreç nedeniyle mahrum kaldığı özlük ve nakdî haklarının davacıya ödenmesine ait …İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf müracaatının reddi yolundaki … Bölge Yönetim Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin temyize mevzu … tarih ve E:…, K:…sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,

3. Tekrar bir karar verilmek üzere evrakın … Bölge Yönetim Mahkemesi… İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 09/10/2025 tarihinde asılda oybirliği, münasebette oyçokluğu ile kesin olarak karar verildi.