KVKK Başkanı: Otellerin kimlik fotokopisi almasının mevzuatta karşılığı yok

Trabzon Üniversitesi’nde Hukuk Klinikleri Kulübünün organize ettiği “Yapay Zeka Çağında Ferdî Dataların Korunmasına Ait Türel, Etik ve Toplumsal Yaklaşımlar” bahisli panele katılan Prof. Dr. Bilir, 2016’da çıkarılan Şahsî Bilgileri Muhafaza Kanunu’nun, teknolojinin gelişmesiyle şahısların mahremiyetini ve kapalılığını sağlama gayesini taşıdığını söyledi.

Kanunun, temel hak ve özgürlüklerin korunması ve bilgi sürece metotlarının belirlenmesi için çıkarıldığını belirten Bilir, böylece keyfi bilgi işlemenin önüne geçilmesinin hedeflendiğini lisana getirdi.

– “Süresiz bir data tutma mevzuatımızda yok”

Meşru ve ölçülü bilgi işlemenin ehemmiyetine dikkati çeken Bilir, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Özellikle konaklama tesisleri, oteller, bizden kimlik fotokopisi istiyor. Biz, bütün mevzuatı taradık. Mevzuatımızda kimlik fotokopisi işlenmesini gerektiren hiçbir husus yok zira bu ölçülü değil. Eski nüfus cüzdanlarınızı düşünün, orada neler yok ki kan kümesi bilgisinden anne baba ismi, cilt numarası, din bilgisi. Otelin bunları sürece yetkisi yok. Bu datanın belirli bir müddet tutulması gerekiyor. Bu, mevzuatta öngörülmüştür. Şayet öngörülmemişse makul bir mühlet iki yıl, beş yıl lakin süresiz bir bilgi tutma, bizim mevzuatımızda yok.”

Bilir, şahsî bilgilerin korunmasının değerine ve yapay zekanın rolüne dikkati çekerek, “Aslında datayı korumuyoruz, insanı koruyoruz zira bu datalar beşere ilişkin. Kişinin ismi soyadı kapalı değil, sır da değil lakin adımı, soyadımı, fotoğrafımı, telefon numaramı lakin benim isteğimle kullanabilirsiniz. Denetimin bende olması gerekiyor zira bu, bir mahremiyet alanıdır. Ferdî dataların korunmasının öteki bir ismi da insanın korunmasıdır. Öteki bir ismi da kişinin geleceğinin belirlenmesidir.” tabirlerini kullandı.

İtiraz hakkıyla teknolojik süreçlerin şeffaflığını arttırmayı ve bireylerin kendi dataları üzerindeki denetimi güçlendirmeyi amaçladıklarını söz eden Bilir, teknoloji ve yapay zekanın denetimli kullanılması gerektiğini kelamlarına ekledi.

Trabzon Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Emin Aşıkkutlu da bu çağın sadece teknolojik ilerlemelerin sürat kazandığı bir devir değil birebir vakitte insan, hukuk ve toplum bağlantılarının tekrar tanımlandığı bir dönüşüm süreci olduğunu belirtti.

Yapay zeka uygulamalarının eğitimden sıhhate, güvenlikten kamu hizmetlerine, iktisattan toplumsal hayata kadar çok geniş bir alanda aktif rol oynadığını lisana getiren Aşıkkutlu, “Ancak bu gelişmeler, beraberinde şahsî dataların korunması, mahremiyet, ferdi özgürlükler ve etik sorumluluklar üzere son derece kritik sorunları de gündeme getirmektedir.” dedi.

Konuşmaların akabinde panele katılan akademisyenler, şahsî bilgilerin korunması ve kullanılmasına dair sunumlar yaptı.