Cumhurbaşkanı Erdoğan: Suriye’de sevindirici gelişmeler yaşanıyor

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Etiyopya’ya gerçekleştirdiği günübirlik çalışma ziyaretini tamamlayarak yurda dönüşünde uçakta gündemi kıymetlendirdi, gazetecilerin sorularını cevapladı.

Afrika’nın stratejik ehemmiyete sahip ülkelerinden biri olan Etiyopya’yı 11 yıl ortadan sonra ziyaret etmekten duyduğu memnuniyeti lisana getiren Erdoğan, gösterilen misafirperverlikten ötürü mevkidaşı Abiy Ahmed’e teşekkür etti.

Sektörel iş birliği ve yatırım fırsatları masada

Ziyaret kapsamında gerçekleştirilen ikili ve heyetler ortası görüşmelerin verimli geçtiğini belirten Erdoğan, masadaki ana gündem hususlarının iktisat ve güvenlik olduğunu vurguladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şu tabirleri kullandı:

Görüşmelerimizde, ticaret, yatırımlar, savunma sanayii, bilhassa güç, ulaşım ve daha birçok mevzuyu değerlendirdik. 1 milyar dolar ticaret hacmi maksadımıza ulaşmak için gerekli adımları ele aldık. Türk yatırımlarının artırılması konusundaki fırsatlara değindik.

İktisat ve güç alanlarında dokümanlara imza attık. Biliyorsunuz, Etiyopya Afrika’daki uçuşlar için kıymetli bir irtibat merkezi pozisyonunda. Bu sebeple büyük bir havalimanı projesini ilerletiyorlar. Biz de Türkiye olarak firmalarımızın bu projeye katkı sağlayabileceklerini düşünüyoruz. Etiyopya, Afrika Boynuzu tabir edilen ve stratejik kıymeti haiz, bölgenin de en büyük ülkesi. Gerek esaslı devlet geleneği gerek 130 milyonu bulan nüfusuyla büyük potansiyele sahip. Afrika Teşkilatı başta olmak üzere Birleşmiş Milletler kuruluşlarına mesken sahipliği yapan Addis Ababa, Afrika kıtasının diplomasi başşehri olarak isimlendiriliyor.

Sahra Altı Afrika’daki en eski büyükelçiliğimizin 1926 yılında Addis Ababa’da açılması Cumhuriyetimizin geçmişinde bu kadim kenti, Afrika kıtasıyla bağlarımızın kalbine yerleştirdiğini gösteriyor. Ziyaretimizin çabucak öncesinde de Afrika Birliği Tepesi üzere son derece önemli bir toplantıya konut sahipliği yaptılar. Önümüzdeki yıl da Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Mukavelesi Taraflar Konferansı tekrar Addis Ababa’da düzenlenecek. Biz de inşallah kasım ayında yapacağımız bu Taraflar Konferansı’na dair deneyimlerimizi Etiyopyalı kardeşlerimizle paylaşacağız. Hasebiyle şayet Afrika’daki potansiyeli pahalandırmak istiyorsak, hiç elbet bunun yollarından biri Etiyopya’dan geçmektedir. Ankara Süreci’nden hatırlayacağınız üzere Etiyopya ile ortak mesai yapma alışkanlığımız esasen var. 2024 Aralık ayında kabul edilen Ankara Bildirisi ile Etiyopya ve Somali ortasında inancın pekiştirilmesini sağladık. Birlikte hoş işlere imza attık, inşallah bundan sonra da atacağız.

Addis Ababa ziyaretimizi tıpkı vakitte Afrika kıtasına yönelik paydaşlık siyasetimizin bir tezahürü olarak görüyoruz. Bu yaklaşımımızı Afrika Birliği Kurulu Lideri Mahmut Ali Yusuf ile de bugün paylaştık. Kendisiyle kıtaya ait hususlarla, teşkilatın katkısıyla önümüzdeki periyotta tertipleyeceğimiz 4. Türkiye-Afrika Paydaşlık Zirve’mize değindik. Son olarak da şunu söz etmek isterim. Ramazan-ı Şerif’in çabucak arifesinde Kral Necaşi’nin memleketini ziyaret etmek ayrıyeten manalıydı. Bu vesileyle Etiyopyalı Müslüman kardeşlerimize tebriklerimizi şahsen iletmekten ayrıyeten bahtiyarım. Etiyopya ziyaretimizin güzel sonuçlarını en kısa müddette alacağımıza inanıyor, bugünkü temaslarımızın tüm bölgenin barış ve istikrarına katkı sunmasını temenni ediyorum.

“Sözümüz de sesimiz de artık çok daha güçlü”

Milletçe tarihimizin hiçbir devrinde bizler sömürgeci olmadık. Afrika’daki insanları kardeşimiz, dostumuz olarak gördük. Bugün kıtada gözlerin ülkemize çevrilmesinin temelinde işte bu tertemiz sicilimiz vardır. Karşılıklı hürmet ve eşit paydaşlık, bizim Afrika siyasetimizin temelidir, pusulasıdır, değişmez prensibidir. Biz, Afrika’daki problemlere çıkar odaklı, tarafgir bir gözle bakmadık, bakmıyoruz. Ülkemize yönelik bu bakış açısı bizim insani diplomasimizin, barış diplomasisi adımlarımızın muvaffakiyetinde da tesirli. Barışın lafla değil, iradeyle tesis edileceğini biliyor ve ona nazaran adımlar atıyoruz. Türkiye böylesi bir barış tesis etmeye muktedir midir? Muktedirdir evelallah, kimsenin bundan kuşkusu olmasın. Çok şükür yalnız da değiliz. Kelamımız de sesimiz de artık çok daha güçlü.

“Afrika ile bağlantılarımızı geliştirmek çabası içerisindeyiz”

Afrika ile bağlantılarımızı geliştirmek, ticaret ve yatırımlar başta olmak üzere her alanda iş birliğimizi ileriye taşımanın uğraşı içerisindeyiz. Kıtadaki, büyükelçilik sayımızı biliyorsunuz 44’e çıkardık. İktidarı devraldığımız vakit bu sayı 12 idi. Ankara’da 38 Afrika ülkesinin büyükelçiliği, şu anda faaliyet gösteriyor. Türk yükleniciler, Afrika’da toplam bedeli 100 milyar doları bulan 2 binden fazla projeyi üstlenmiş durumda. Kıta genelindeki yatırımlarımızın piyasa kıymeti 15 milyar doları aştı. 2025 yılında kıtayla dış ticaret hacmimiz yüzde 10 artışla 35 milyar dolara yaklaştı. Türk üniversitelerinde kıtanın farklı köşelerinden on binlerce öğrenci şu anda eğitim alıyor. Türkiye mezunları Afrika’nın birçok ülkesinde siyasetten iş dünyasına, akademiden sivil topluma her alanda etkin vazifeler üstleniyor.

“Terör sorunu, gündemimizden ebediyen çıkacaktır”

“Terörsüz Türkiye” amacımıza hakikat, dikkatli olduğu kadar kararlı, temkinli olduğu kadar sağlam adımlarla ilerliyoruz. Güzel bir işe koyulduk ve bunu inşallah başaracağız. Ülkemizdeki bu güçlü irade, Suriye’ye de şu an itibariyle sirayet etmiştir. Orada terörsüz bölge mefkuremizi destekleyen sevindirici gelişmeler yaşanıyor. Bu da bizi ayrıyeten mutlu ediyor. Tam entegrasyona dair adımları anbean takip ediyoruz. Muahedenin uygulanması için gerekli telkinlerde bulunuyoruz. Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, nitekim emin adımlarla Suriye’de yola devam ediyor. Ayrıyeten terörle uğraşın yalnızca güvenlik problemi olmadığını sık sık da vurguladım. Sıkıntının türel ve toplumsal boyutunu da daima ele alıyoruz. Şu anda gerek Meclis Liderimizle gerekse kuruldaki arkadaşlarımızla bu işi çok sıkı tutuyoruz. Sabırla, akılla, kararlılıkla bu yolda elhamdülillah yürüyoruz. Bu yolun sonunda yurdumuza yıllarca ziyan vermiş terör sorunu, gündemimizden inşallah ebediyen çıkacaktır.

“İran’ı amaç alan yeni bir savaş kimseye bir şey kazandırmaz”

İran ile ABD ortasındaki problemler, diyalog yoluyla çözülsün istiyoruz. Her iki ülke ile de en üst seviyede temas halindeyiz. Her iki ülke bu noktada. İşte en son İran Cumhurbaşkanı ile görüştüm. Çabucak sonraki gün aynı zamanda ABD Başkanı Trump ile görüşmemi yaptım. Bütün bu görüşmelerde nasıl bir yol alabiliriz bunları konuştuk. Biz duvar ören, çatışmaları körükleyen değil, köprü kuran, barışa yer hazırlayan bir ülke pozisyonundayız. İran’ı gaye alan yeni bir savaş kimseye bir şey kazandırmaz, bilakis bölgemiz kaybeder. Biz barışın tarafında olmaya devam ederek müspet temennilerle soruna yaklaşıyoruz. Türkiye olarak İran’a yönelik askeri müdahaleye karşı olduğumuzu bütün muhataplarımıza ilettik. Böylesi bir askeri tırmanmanın, yükselen tansiyonun bölgemizi daha fazla belirsizliğe sürükleyeceğini anlatmayı sürdüreceğiz. Diplomasi kapısı açık olduğu sürece ümit vardır. Biz de bu umudu koruyacağız ve güçlendireceğiz.

“Gazze’deki kardeşlerimizin yaşadıkları acılar artık son bulmalıdır”

Gazze Barış Konseyi’nin Gazze’de özlenen kalıcı istikrar, ateşkes ve nihayetinde barışa katkı sunmasını umuyorum. Gazze sıkıntısı insanlığın bana nazaran vicdan imtihanıdır. Biz bu imtihanda nerede olduğumuzu birinci günden beri açıkça ortaya koyduk. Gazze’deki Filistinli kardeşlerimizin yaşadıkları acılar artık son bulmalıdır. Burada gaye; ateşkesi kalıcı hale getirmek, insani yardımları Gazze’ye kesintisiz ulaştırmak ve iki devletli tahlil tabanını güçlendirmek olmalıdır. Bütün bunların yanında Gazze Barış Şurası’nın böylesi bir maksada hizmet etmesini istek ederiz. Türkiye olarak Gazzeli kardeşlerimizin hayrına olan her türlü teşebbüse dayanak vereceğimizi açık bir biçimde ilan ettik. Barış Kurulu toplantısı için davet geldi. Türkiye olarak toplantıya katılacağız. Ramazan ayının birinci gününe denk geldiği için toplantıda ülkemizi Dışişleri Bakanımız Hakan Fidan Bey temsil edecektir.

“Avrupa güvenliği Türkiye’siz mümkün değil”

Yıllardır her platformda ülkemizin Avrupa Birliği’ne birçok taraftan olumlu katkılarının olacağını anlatıyoruz. Avrupa’nın mevcut savunma ve güvenlik sistemlerine Türkiye’yi dahil etmesinin vakti çoktan gelmiştir. Dünya değişiyor, Avrupa Birliği süratle dönüşümlerin yaşandığı bu çağda daha ne kadar dar gündemlerin esiri olabilir? Bunu anlamak mümkün değil. Uygun tercih, Türkiye’nin Avrupa’yla bütünleşmesinin önündeki ideolojik bariyerleri kaldırmak ve Avrupa’nın gücüne güç katmaktır. Türkiye’yi dışlayan, dünya gerçeklerini göz gerisi eden tavırların hiç de mantıklı olmadığını artık kabul etmeleri gerekir. Avrupa’da yeni bir savunma mimarisi kurmak. Şayet bu niyettelerse, bunun Türkiye’siz oluşturulmasının yetersiz bir efor olacağı aşikardır. Türk ordusu bugün NATO içindeki en büyük ve en aktif ordulardan biridir. Ordumuza olan inancımız tamdır. Bu sayede yalnızca masa başında konuşan değil, alanda yeteneklerini ortaya koyan bir ülkeyiz. Umarım Türkiye olmadan Avrupa’nın ayakları yere basan bir güvenlik denklemi kurmasından kelam edilemeyeceğini artık herkes anlamıştır.

“Anayasa konusunda ise şimdi bir takvim ortaya çıkmış değil”

(Eskişehir Mihalgazi Belediye Başkanı Zeynep Güneş’e yönelik nefret söylemi) Yani bizim bilhassa Zeynep kardeşimizin Mihalgazi’deki verdiği uğraş sıradan bir çaba değil. Yani onların o beyaz yaşmaklarına takılıp kalanlar, geçmişte olduğu üzere ‘uçağın kanatlarına takıldı’ filan diyorlardı ya. Şimdi Zeynep hanım ve bulunduğu bölge daima beyaz yaşmaklı ve şalvarlıdır. Telefonla görüşmemiz sonrası sağ olsunlar 200 kişi Mihalgazi’den otobüslere doldular ve o gün bizim Küme Toplantımıza katıldılar ve bize başka bir güç kattılar. İnşallah Zeynep bacımıza verdiğimiz dayanakla onu hem Eskişehir’de hem ülke genelinde çok daha başarılı tutmanın uğraşı içinde olacağız. Anayasa konusunda ise şimdi bir takvim ortaya çıkmış değil. Biz hazırlıklarımızı titizlikle yapıyoruz.

“CHP’ye de meydanı bırakmayacağız”

Bunların dostluklarına bu kadar emniyetli işte. Şayet CHP’de siyaset yapan bir siyasetçiyseniz, Genel Merkez idaresini ve onları sevk ve yönetim edenleri en hafif halde bile eleştirdiğiniz anda, küfür yemeye, linç ve hakaretle karşı karşıya kalmaya, tehdit edilmeye mahkumsunuz. Böyleyse olması gereken nedir? Sen dik duracaksın. Sabırlı olacaksın. Vakti saati geldiğinde de gereğini yapacaksın. Bizim yaptığımız bu. Geri adım atmak yok. Dik duracağız, dikleşmeyeceğiz. Lakin CHP’ye de meydanı bırakmayacağız.

“Biz rakibimizi siyaseten eleştiririz”

Şimdi Cumhuriyet Halk Partisi aslında çok farklı bir kıskacın içinde. Yolsuzluk, hırsızlık, rüşvet çeteleri bir yandan, maharetsiz ve liyakatsiz siyasetin ete kemiğe bürünmüş hali figüranlar öbür taraftan CHP’yi kuşatmış durumda. Bu türlü bir çabanın içindeler. Biz rakibimizi siyaseten eleştiririz. Politik açıdan ortaya koydukları tezlere sonuna kadar karşı da çıkarız. Kendi tezlerimizi en makul yerde ortaya koyar ve savunuruz. Doğal bu siyasetin tabiatında olan bir şeydir. Lakin onların bu türlü bir sıkıntısı var mı? Yok. Sayın Kılıçdaroğlu’nun dönemine bakıyoruz. Bu devirden çok daha farklı. O devirde de CHP ile siyaset yerinde kıyasıya yarıştık. Milletimizin dayanağıyla de hamdolsun biz bu yarışların hepsinde de ipi göğüsledik. Rastgele bir düşünce yaşamadık. Ancak artık CHP’nin içine düştüğü durum siyasetin dinamikleriyle açıklanamayacak kadar karmakarışık. Ayak oyunları, malum hançerler, parti içi komplolar, CHP’nin siyasette oturduğu yeri bir epey kaydırdı. Bunu yalnızca vizyonsuzluk, beceriksizlik ve basiretsizlik olarak açıklamak mümkün değil. Lakin ortalık sahiden berbata gidiyor. Sayın Genel Başkan gittiği her yerde yalnızca şahsıma ve arkadaşlarıma hakaret üstüne hakaretler yağdırıyor. Bu hakaretlerle sen bir yere varamazsın ki. Onun için de biz CHP’nin içine düştüğü bataklıkla ilgilenmiyoruz. Yalnızca işimize bakıyoruz. Yolumuza da bu türlü inşallah devam ediyoruz.

“Ciddi manada nüfus kaybımız var”

Aile sıkıntısı satır ortalarına sıkıştırılacak kadar kolay bir sorun değil. Bizim aile sorununu bilhassa bu yılın kıymetli bir başlığı olarak öne çıkartmamızın sebebi bu. Hamdolsun şu anda bizim yakaladığımız düzey, Rusya’nın yeni yakaladığı düzey. Rusya şu anda bu bahiste çok önemli adımlar atıyor. Nüfusun artış suratının korunması ve aile yapısının koruması için çalışmalar yapıyorlar. Onlar da nüfus artışını teşvik eden siyasetler geliştiriyorlar. Birebir formda Suudi Arabistan önemli adımlar atıyor. Biz de bu bahiste çok değerli bir yerdeyiz. Ancak biz düşüyoruz. Önemli manada nüfus kaybımız var. Bizim medeniyetimizde aile, toplumun çekirdeği ve bu çekirdeği bizim asla kaybetmememiz lazım. Buna yönelik olarak bilgiler bilhassa de alarm durumuna geçmemiz gerektiğini gösteriyor. Hem nüfusun hem aile yapısının korunması için iktidar olarak teyakkuz halindeyiz. Bunu koruyacağız. Bu planlamayı korumak için de atacağımız çok çok önemli adımlar var. Bundan taviz veremeyiz. Tam bilakis bunu toparlamamız koşul.