TZOB: Ramazan öncesi 41 eserden 27’sine fiyatlar yükseldi

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Lideri Şemsi Bayraktar, Ramazan ayı öncesinde temel besin eserlerindeki fiyat değişimlerine ait açıklama yaptı. Ramazan ayı öncesinde temel tüketim eserlerine yönelik fiyat hareketlerinin TZOB tarafından incelenerek, geçen yılın Ramazan periyodu fiyatlarıyla karşılaştırıldığını belirten Bayraktar, son 15 günlük süreçte üretici ve market fiyatlarında yaşanan değişimlerin de eser bazında değerlendirildiğini kaydetti.

Bayraktar, 2007 yılından bu yana TZOB’un Ramazan öncesi fırsatçılığa müsaade verilmemesi konusunda çalışmalar yaptığını söz ederek, “Ramazan ayı öncesinde temel tüketim eserlerine yönelik fiyat hareketleri Birliğimiz tarafından incelendi. Yapılan çalışmada geçen yılın Ramazan periyodu ile bu yılın Ramazan ayı öncesindeki fiyatlar karşılaştırıldı, ayrıyeten son 15 günlük süreçte üretici ve market fiyatlarında yaşanan değişimler eser bazında değerlendirildi. Çalışma kapsamında üretici ve market fiyat farkları ile tıpkı marka eserlerin farklı marketlerdeki fiyat değişimleri de ele alındı” dedi.

“Bu yıl markette 39 eserin 32’sinde fiyat artışı, 7’sinde fiyat düşüşü gerçekleşti”

Bayraktar, “Geçen yıl ile bu yılın Ramazan ayı öncesindeki fiyatlara baktığımızda bu yıl markette 39 eserin 32’sinde fiyat artışı, 7’sinde fiyat düşüşü gerçekleşti. Markette en fazla fiyat artışı yüzde 197,4 ile limonda görüldü. Limondaki fiyat artışını yüzde 149,2 ile kabak, yüzde 117,1 ile fındık, yüzde 108,8 ile elma izledi. Markette fiyatı en çok düşen eserler ise yüzde 41,9 ile kuru soğan, yüzde 31,9 ile kuru fasulye, yüzde 26,4 ile nohut ve yüzde 18,3 ile beyaz lahana oldu. Geçtiğimiz yılın Ramazan öncesine nazaran bu sene tüketicilerimiz marketten limonu 3 kat, kabağı 2,5 kat, fındığı 2,2 kat ve elmayı 2,1 kat fazlaya alarak tüketmek zorunda kalacaklar. Geçen yıl ile bu yılın Ramazan ayı öncesine nazaran üreticide 31 eserin 21’inde fiyat artışı, 9’unda fiyat düşüşü görülürken, 1 eserde fiyat değişimi yaşanmadı. Üreticide en fazla fiyat düşüşü yüzde 68,5 ile kuru soğanda görüldü. Kuru soğandaki fiyat düşüşünü yüzde 44 ile beyaz lahana, yüzde 29,8 ile sivri biber, yüzde 23 ile patates izledi. Üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 212,7 ile limonda görüldü. Limondaki fiyat artışını yüzde 160 ile Antep fıstığı, yüzde 133,3 ile kuru kayısı, yüzde 100 ile kırmızı mercimek izledi” halinde konuştu.

“15 günlük süreçte markette 41 eserin 27’sinde fiyat artışı, 14’ünde fiyat azalışı görüldü”

28 Ocak-12 Şubat tarihleri ortasındaki market fiyatlarını kıymetlendiren Bayraktar, şu sözlere yer verdi:
“15 günlük süreçte markette 41 eserin 27’sinde fiyat artışı, 14’ünde fiyat azalışı görüldü. Markette fiyatı en fazla artan eser yüzde 42,9 ile pırasa oldu. Pırasadaki fiyat artışını yüzde 32,1 ile marul, yüzde 27,4 ile kabak, yüzde 25,6 ile sivri biber izledi. Markette fiyatı en çok azalan eser ise yüzde 9,6 ile yeşil mercimek oldu. Yeşil mercimekteki fiyat düşüşünü yüzde 9 ile Antep fıstığı, yüzde 8,3 ile nohut, yüzde 7,8 ile kuru soğan ve yüzde 6,5 ile havuç izledi.”

“15 günlük süreçte üreticide 33 eserin 21’inde fiyat artışı olurken, 4’ünde fiyat düşüşü gürüldü”

28 Ocak-12 Şubat tarihleri ortasındaki üretici fiyatlarına da değinen Bayraktar, “15 günlük süreçte üreticide 33 eserin 21’inde fiyat artışı olurken, 4’ünde fiyat düşüşü gürüldü. 8 eserde ise fiyat değişimi görülmedi. Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 17 ile karnabaharda görüldü. Karnabahardaki fiyat düşüşünü yüzde 12,7 ile kuru soğan ve fındık, yüzde 9,4 ile patates izledi. Üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 47,3 ile maydanozda görüldü. Maydanozdaki fiyat artışını yüzde 36,1 ile marul, yüzde 28,8 ile mandalina, yüzde 28,6 ile havuç, yüzde 23,9 ile pırasa takip etti” sözlerini kullandı.

“Zirai don sebebiyle fındık rekoltesi düştü”

Kuru soğanda rekoltenin yüksek olması ve sıcaklıkların artması nedeniyle depolarda bozulmalar yaşanmaya başlandığını belirten Bayraktar, “Ürün kaybı riskini azaltmak isteyen üreticiler, kuru soğanı kısa müddette elden çıkarmak emeliyle piyasaya düşük fiyatlardan sunmaya başladı. Patateste ise piyasada sakinlik yaşanıyor, alıcı talebinin zayıf olması fiyatları olumsuz etkiliyor. Talebin azalması karnabahar fiyatlarının gerilemesine sebep oldu. 2025 yılında yaşanan zirai don sebebiyle fındık rekoltesi düştü. Ancak buna karşın piyasada oluşan fındık fiyatları son devirlerde manipülatif hareketlerle düşürüldü” dedi.

Aynı marka eserlerin farklı marketlerdeki fiyat değişimi

Türkiye’nin içinde bulunduğu ekonomik koşullar nedeniyle eser fiyatları marketlerde çok sık değişiyor” diyen Bayraktar, “Maliyetler sebep gösterilerek marketler ortası birebir marka eserler farklı fiyatlara satılıyor. Tüketicilerimiz doğal olarak hangi eser hangi markette düşük fiyata satılıyor arayışına girmek zorunda kalıyor. Birliğimizce Ankara’da temel tüketim hususları ortasından seçilen tıpkı marka ve gramajdaki 5 farklı eserin 4 farklı marketteki fiyatlarına yönelik çalışma yapıldı. Yaptığımız çalışma sonucunda eserlerin makul markalar tarafından paketlenmiş fiyatının marketten markete hayli değişkenlik gösterdiği görüldü. Birebir markanın tıpkı gramajda eserinin farklı marketlerdeki fiyatları değerlendirildiğinde ayçiçek yağında yüzde 68,3, nohutta yaklaşık yüzde 41, tavukta yüzde 26,3, sütte yüzde 22,5 ve yoğurtta yüzde 19,9 oranlarda değişimler olduğu görülüyor. Yaptığımız çalışmada 1 litre X marka ayçiçek yağının fiyatı marketlerde 109 lira 90 kuruş ile 179 lira 95 kuruş ortasında değişiyor. Ayçiçek yağı litre fiyatının farklı marketlerdeki değişimi yüzde 68,3’ü buluyor. 1 kilogram X marka nohudun fiyatı, marketlerde 109 lira 90 kuruş ile 154 lira 95 kuruş ortasında değişiyor. Nohutta birebir markanın farklı marketlerdeki fiyat değişimi yaklaşık yüzde 41’i buluyor. 1 kilogram X marka bütün tavuk fiyatı, marketlerde 95 lira ile 119 lira 95 kuruş ortasında değişiyor. Tıpkı marka bütün tavuğun farklı marketlerdeki fiyat değişimi yüzde 26,3’ü buluyor. 1 litre X marka sütün fiyatı, marketlerde 57 lira 90 kuruş ile 70 lira 90 kuruş ortasında değişiyor. Sütün farklı marketlerdeki fiyat değişimi yüzde 22,5’i buluyor. 1 kilogram X marka yoğurdun fiyatı, marketlerde 77 lira 50 kuruş ile 92 lira 95 kuruş ortasında değişiyor. Yoğurdun farklı marketlerdeki fiyat değişimi yüzde 19,9’u buluyor” dedi.

“Yaşadığımız doğal afet tesirlerinin bir an evvel son bulmasını temenni ediyorum”

Bayraktar, “Son yıllarda değerli ölçüde artan üretim maliyetleri ve yaşanan doğal afetler nedeniyle üreticilerimiz kâfi geliri elde edemiyor ve üretmekte zorlanıyorlar. Buna karşın üreticilerimizin ürettiği eserlerin marketlerde birbirinden farklı yüksek fiyatlara satılması kabul edilebilir değildir. Başka taraftan tüketicilerimiz Ramazan alışverişlerini yaparken taklit ve tağşiş yapılan eserler konusunda dikkatli olmalı, güvendikleri yerlerden muhtaçlıklarını almalı ve kuşkulu eserleri ihbar etmelidir. Taklit ve tağşişin önlenmesi için tüm vilayetlerde kontrollerin sık sık yapılması sağlanmalıdır. Mübarek Ramazan ayının İslam alemi ve milletimiz için hayırlara vesile olmasını, sıhhat, huzur, bolluk ve rahmet getirmesini diliyor, yaşadığımız doğal afet tesirlerinin bir an evvel son bulmasını temenni ediyorum” tabirlerini kullandı.