Bakan Ersoy, Dünya Dillerinde Türkçe sözlüğünü tanıttı

Kültür ve Turizm Bakanlığından yapılan açıklamaya nazaran Ersoy, UNESCO tarafından her yıl 21 Şubat’ta kutlanan Milletlerarası Ana Lisan Günü kapsamında, Yunus Emre Enstitüsünce düzenlenen “Dünya Lisanlarında Türkçe” sözlüğünün tanıtım toplantısına katıldı.

Ersoy, burada yaptığı konuşmada, “Dünya Lisanlarında Türkçe” sözlüğünün sırf bir referans yapıtı değil, sözlerin izlerini sürerek tarih boyunca kurulan temasların ve ortak yaşanmışlıkların kültürel hafızasını yansıtan kapsamlı bir çalışma olduğunu tabir etti.

Medeniyetleri ayakta tutan en kıymetli ögenin lisan olduğunu vurgulayan Ersoy, “Türkçe, tarih boyunca geniş bir coğrafyada varlık göstermiş, ticaret yollarında, ilim meclislerinde, kent meydanlarında, mutfaklarda ve zanaat atölyelerinde dolaşmış bir lisandır.” değerlendirmesini yaptı.

“Atina sokaklarında ‘bakali’ sesini duyarsınız”

Ersoy, Türkçenin farklı lisanlarda bıraktığı izleri de işaret ederek, “Bugün Kosova’da kahvenizi fincanla değil de ‘fincani’ ile içersiniz. Saraybosna’da alışverişin kalbi hala ‘çarşı’da atar. Üsküp’te bir dükkanın tabelasında ‘dukan’ sözüyle karşılaşırsınız. Atina sokaklarında ‘bakali’ sesini duyarsınız, Bükreş’te ‘ciorba’ diye söylem edilen çorba sözü elbette tanıdık gelir. Sofya’da ise ‘yoğurt’ sözü artık o lisanın doğal bir modülü olmuştur.” bilgisini paylaştı.

Çalışmanın ortaya koyduğu bilgilerin kimi lisanlarda iki bini aşan, kimilerinde ise 1500’ün üzerinde Türkçe kökenli sözün kullanımda olduğunu gösterdiğine dikkati çeken Ersoy, Dünya Lisanlarında Türkçe sözlüğünün, farklı lisanlarda yaşayan Türkçe kökenli kelam varlığını sistematik biçimde kayda geçiren ilmi bir envanter niteliği taşıdığını söyledi.

Ersoy, sözlükte sözlerin yaşayan bir öge olarak ele alınmış olmasına vurgu yaparak, “Bu yapıtta gündelik hayatta kullanılan, konuşma ve yazı lisanında karşılığı bulunan sözler temel alınmıştır. Böylece ortaya, geçmişe ilişkin bir listeden çok bugünün canlı lisan gerçekliğini yansıtan bir tablo çıkmıştır. Bu yaklaşım, çalışmaya hem bilimsel güvenilirlik hem de çağdaş bir perspektif kazandırmıştır.” diye konuştu.

“Türkçe kültürel temas zemini”

Yunus Emre Enstitüsü’nün, Türkçeyi sadece bir lisan öğretimi aracı değil, kültürel temas yeri olarak ele aldığını belirten Ersoy, Türkçe öğrenen bireylerin tıpkı vakitte bir düşünme biçimi ve tarih algısıyla da temas kurduğunu tabir etti.

Ersoy, kültürel diplomasinin ülkelerin en değerli yumuşak güç ögelerinden biri olduğunu lisana getirerek, ortak sözlerin, kavramların ve anıların milletlerarası bağlantılarda görünmeyen lakin tesirli bir bağ oluşturduğunu ve sözlüğün o bağın bilimsel temsiline katkı sunduğunu söyledi.

Türkçenin tarihi derinliğini ve coğrafik genişliğini bilgilerle ortaya koyan bu çalışmanın, akademik dünyaya yeni araştırma alanları açmasını temenni eden Ersoy, emeği geçen bilim beşerlerine ve kurum mensuplarına teşekkür etti.

Ana lisan ve kültürel hafıza vurgusu

Yunus Emre Enstitüsü Başkanı Abdurrahman Aliy ise 21 Şubat Memleketler arası Ana Lisanı Günü’ne değinerek ana lisanının insanın dünyayı anlamlandırdığı birinci taban olduğunu söyledi.

Lisanın kültürün jenerasyondan nesile aktarılmasındaki temel rolüne dikkati çeken Aliy, “Dünya Lisanlarında Türkçe” çalışmasının Türkçenin hafızasını dünyanın dört bir tarafında görünür kılacağını, geçmişle gelecek ortasında köprü kuracağını söz etti.

Aliy, projeye katkı sunan akademisyenlere ve araştırmacılara teşekkür ederek yapıtın bilim dünyası için kalıcı bir müracaat kaynağına dönüşmesini ve uzun yıllar bilim dünyasına hizmet etmesini temenni etti.

Toplantıda ayrıyeten, Ulusal Eğitim Bakan Yardımcısı Celile Eren Ökten, Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Lideri Prof. Dr. Bayram Ali Ersoy, Yurtdışı Türkler ve Akraba Toplulukları Başkanı Abdulhadi Turus, Atatürk Kültür, Lisan ve Tarih Yüksek Kurumu Lideri Derya Örs ve Türk Dil Kurumu Lideri Osman Mert yer aldı.