İnşaatta tarihi tepe: Üretim endeksi rekor kırdı

Türkiye İstatistik Kurumundan (TÜİK) derlenen bilgilere nazaran, inşaat üretim endeksi Aralık 2025’te yıllık bazda yüzde 7,5 artış gösterdi.

Takvim tesirlerinden arındırılmadan incelendiğinde 151,2 puanla en yüksek düzeyine yükselen endeks, takvim tesirlerinden arındırıldığında 150,4 puan, takvim ve mevsim tesirlerinden arındırıldığında ise 129,1 puan oldu.

Yüzde 7,5’lik artışa işaret eden endeks (150,4), bilginin açıklanmaya başlandığı Ocak 2022’den bu yana görülen en yüksek sayı olarak kayıtlara geçti.

Endeksin alt kırılımları incelendiğinde bina inşaatı endeksinin yüzde 8,4 artışla 175,1 puana, bina dışı inşaatların yüzde 5,8 yükselişle 97,4 puana, özel inşaat faaliyetlerinin ise yüzde 5,5 artışla 131,5 puana yükseldiği görüldü. Endeksin tüm alt kırılımlarında tepe yaşanması dikkati çekti.

“2024’te yavaşlayan üretim 2025’te telafi edildi”

İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Hepşen, inşaat üretiminin uzun müddet dalgalı gittiğini, 2024’te bilhassa finansman tarafındaki sıkışmanın üretimi baskıladığını söyledi.

Aralık prestijiyle inşaat üretim endeksinde 150,4 puanla tarihi tepenin görüldüğünü lisana getiren Hepşen, “Bu düzeye çıkılması değerli. 2025’in ikinci yarısından itibaren şantiyelerde hızlanma zati alanda hissediliyordu. Bilgiler de bunu teyit ediyor.” dedi.

Hepşen, bina inşaatındaki yüzde 8,4’lük yükselişin konut tarafının hala dalın lokomotifi olduğunu gösterdiğini kaydederek, “Bina dışı yapılarda yüzde 5,8 artış kamu yatırımlarının dayanağını düşündürüyor. Özel inşaat faaliyetlerindeki yüzde 5,5 artış da tedarik zincirinin çalıştığını.” diye konuştu.

Bu tabloyu “yeni bir sıçrama” olarak değil, “bir normalleşme” olarak okumayı tercih ettiğini anlatan Hepşen, “2024’te yavaşlayan üretim 2025’te telafi edildi. Firmalar bekleyen işleri tamamladı. Bilhassa maliyet belirsizliğinin görece azalması, yarım kalan projelerin hızlanmasını sağladı. Öteki taraftan, üretim artışı var. Ama bu bilgi tek başına talep sıhhatini ya da karlılığı anlatmıyor. Üretim ile finansal dayanıklılık tıpkı şey değil. Bu ayrımı yapmak gerekiyor.” sözlerini kullandı.

“2026’da üretim artışı devam edebilir”

Prof. Dr. Ali Hepşen, bu yıl inşaat üretiminde birebir ivmenin sürmesinin kolay olmadığını belirterek, 2025’teki artışta gecikmiş üretimin tamamlanmasının tesirinin bulunduğunu, üretimde bu düzeyin devam etmesinin yeni proje başlangıçlarına bağlı olduğunu, bunun için de finansman şartlarının öne çıktığını anlattı.

Muhakkak fiyat segmentlerinde satışı yavaşlayan projeler olduğu için müteahhitlerin yeni projelere başlama noktasında daha seçici davrandığını lisana getiren Hepşen, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Bununla birlikte kesimi büsbütün yavaşlatacak bir tablo yok. Sarsıntı bölgesi yatırımları, kentsel dönüşüm ve kamu projeleri makul bir üretim düzeyini korur. Bu nedenle 2026’da üretim artışı devam edebilir lakin 2025’teki üzere yüksek ivme beklemiyorum. Daha sonlu, daha istikrarlı bir artış olması beklenen. Sonuç olarak bu tepe ruhsal olarak değerli. Kesim itimatla çalışmayı sever. Endeks yükseldiğinde tedarikçi rahatlar, bankalar daha az aralıklı davranır. Tekrar de hacim artışı tek başına muvaffakiyet ölçütü değil. Data olumlu lakin kalıcılığı finansman şartları ve talep derinliği belirleyecek.”

“(Artış) Ertelenmiş muhtaçlığın üretime yansıdığını ortaya koyuyor”

Gayrimenkul ve İnşaat Platformu Başkanı Mustafa Ekiz de endeksteki artışa işaret ederek, “Veriler, kesimin iktisadın lokomotifi olma rolünü yine güçlü biçimde üstlendiğini gösteriyor. Bilhassa bina inşaatındaki yüzde 8,4’lük artış, konut talebinin hala canlı olduğunu ve ertelenmiş muhtaçlığın üretime yansıdığını ortaya koyuyor.” dedi.

Bu yıla ait beklentilerini paylaşan Ekiz, “2026 yılında da üretim tarafında hareketliliğin devam edeceğini düşünüyoruz fakat büyümenin daha istikrarlı ilerlemesi beklenmeli. Finansmana erişim, arsa maliyetleri ve kredi şartları bölümün suratını belirleyen ana faktörler olacak.” değerlendirmesinde bulundu.

Ekiz, inşaat bölümünün sadece bina üretmediğini, istihdam oluşturduğunu, yan dalları harekete geçirdiğini ve kentlerin geleceğini şekillendirdiğini kaydederek, “Bu nedenle sürdürülebilir büyüme için planlı üretim, hakikat finansman modelleri ve kaliteli kentleşme anlayışı büyük değer taşıyor.” halinde konuştu.