‘Van sınırındaki gerginlik 7 üzeri zelzele üretebilir’

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi’nden Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, radar uydu bilgileriyle geliştirdikleri Türkiye tansiyon haritasına nazaran; Van’ın kuzeyinde yer alan Kars’ın Kağızman ilçesinden İran’ın Salmas kentine kadar uzanan 250 kilometrelik alandaki sismik hareketin ülkedeki en gergin alan olduğunu söyledi.

BEUN Geomatik Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, İngiltere’deki Leeds Üniversitesi ile birlikte radar uydu imgeleri ile oluşturulan yer kabuğu haritasından faydalanarak Türkiye’nin zelzeleye yönelik yer kabuğu tansiyon haritasını oluşturdu.

Haritaya nazaran doğu bölgesinde, Van çizgisinde bulunan Kars Kağızman’dan İran’ın Salmas kentine kadar uzanan ve birebir gerginlik seviyesine sahip bir sismik hareket belirlendi.

Bu gerginlik sınırının Türkiye’nin en gergin yeri olduğunu belirten Kutoğlu, “Nüfusumuzun büyük bir çoğunluğu batı bölgelerimizde yaşadığı için genelde araştırmacılar ve çalışmalar batı bölgelerinde ağırlaştığından daima batı bölgeleri gündeme geliyor lakin bizim Leeds Üniversitesi ile birlikte gerçekleştirmiş olduğumuz radar uyduları tabanlı çalışmalarda tüm Türkiye’de tamamını izleme talihine sahibiz. Burada yaptığımız yer kabuğu hareketleri haritalarından ürettiğimiz gerginlik haritalarında gördüğümüz kadarıyla Türkiye’de her yıl en yüksek gerginlik üreten bölgelerimiz başında Van’ın çabucak doğusunda kalan ve Çaldıran fayını da içine alan yaklaşık 250 kilometre genişliğinde bir alan Türkiye’de en fazla gerginliğe maruz kalan alan” dedi.

‘UZUNLUĞU 250 KİLOMETRE’

Gerginliğin olduğu doğuda 1647, 1881, 1976 ve 2011 yıllarında büyük sarsıntıların meydana geldiğini belirten Prof. Dr. Kutoğlu, “En büyük sarsıntı 7.3 büyüklüğünde meydana gelmiş. Bu demektir ki bu bölge tekrar buna emsal büyüklükte bir sarsıntı meydana gelebilir. Gerginlik saptadığımız bölgelere baktığımız takdirde çok daha geniş alanı kapsadığını görüyoruz. Bu bölgenin kuzeyden güneye uzunluğu 250 kilometre kadar. Haritaya baktığınızda homojen bir renk değişimi var, bu şu manaya geliyor. Bölgedeki sistem ortak çalışıyor. Münasebetiyle hiç istemeyiz lakin, günün birinde ne vakit olabilir bunu bilmiyoruz lakin bu 250 kilometrenin birebir anda çalışması kelam konusu olabilir. O vakit da ortaya çok büyük bir güç çıkışı, zelzele gelebilir. Bu bağlamda bu bölgemize de dikkat edilmesinde ve gerekli tedbirlerin, önlemlerin burada da alınmasında yarar var” diye konuştu.

‘7 ÜZERİNDE ZELZELE ÜRETECEK POTANSİYELİ VAR’

Van’da 2011’de meydana gelen sarsıntıda bölgedeki gücün büsbütün boşalmadığını söyleyen Prof. Dr. Kutoğlu, “O sarsıntı bölgesi çok küçük bir alanı kapsıyor. Halbuki bizim yeni saptamış olduğumuz bölge gerginlik bölgesi çok daha geniş bir alana hitap ediyor. O yüzden bu bölgemizde ziyan azaltma çalışmalarına tartı verilmesinde yarar var. 250 kilometrelik bölgenin büsbütün kırılması durumunda mevcut haritalara baktığımızda bölgede 7 üzerinde zelzele üretebilecek potansiyel var. İstemeyiz fakat birlikte çalıştırdığı takdirde epeyce büyük sarsıntılar ortaya çıkabilir. 250 kilometrelik gerginlik bölgesinin kuzey ucu Kars’ın Kağızman ilçesinden başlayıp güneyde İran’ın Salmas kentine kadar uzanıyor” sözlerini kullandı.