TİHEK’ten YouTube’un Gazze kısıtlamalarına ayrımcılık cezası

TİHEK’ten yapılan açıklamaya nazaran, Konsey, İsrail’in Filistin’e yönelik akınlarıyla ilgili kamuoyunu bilgilendirmek gayesiyle toplumsal medya içerikleri üreten bir gazetecinin, “Filistin”, “Gazze” ve “Kudüs” başlıklı görüntülerinin YouTube platformu tarafından yayından kaldırıldığına ve haber içeriklerinin kısıtlandığına yönelik savlarını inceledi.

Başvuruda bulunan gazeteci, toplumsal medya kanalına tekraren ihtar yapılarak paylaşımlarının kısıtlandığını, sansüre yönelik itirazlarının gerekçesiz halde reddedildiğini, platforma yeni görüntü yükleyemediğini, kanalının büsbütün kapatılacağı istikametinde ikazlar aldığını, bu nedenle mesleğinin gereği olan habercilik faaliyetlerini bu mecrada sürdüremez hale geldiğini belirtti.

Başvuru üzerine incelemede bulunan Şura, başvuranın YouTube platformuna yüklemek istediği içeriklerin, İsrail’in Filistin halkına yönelik yürüttüğü soykırım hareketlerine ve buna karşı gelişen toplumsal yansılara ait haber niteliği taşıdığını tespit etti.

İncelemede, başvuran tarafından yüklenen görüntülerin bir “şiddet propagandası” olmadığını tespit eden Şura, içeriklerde İsrail’in Gazze’de soykırım kabahati işlediğine dair makul münasebetler bulunduğunu belirledi.

Videolara getirilen kısıtlamalarla, siyasi ve felsefi görüş temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine hükmeden Konsey, müracaata bahis süreci gerçekleştiren Google İstanbul Bilgi Teknolojileri Limited Şirketine üst huduttan 204 bin 285 lira idari para cezası uygulanmasına oy birliğiyle karar verdi.

– Kararın gerekçesinden

İfade ve basın özgürlüğüne dikkati çeken Konsey kararında, basının “kamu bekçisi” rolü gereği toplumsal olayları duyurma vazifesi bulunduğu, kelam konusu görüntülerin İsrail’in Filistinlilere yönelik soykırımını ve soykırıma karşı dünya kamuoyunun yansısını yansıttığı ve hakikate ışık tuttuğu belirtildi.

Bu bağlamda Gazze’de yaşanan ağır insanlık trajedisine karşı duruş sergilemenin ve bu durumu haberleştirmenin kişinin sosyopolitik tavrını yansıttığına işaret edilen kararda, görüntülere getirilen kısıtlama “siyasi ve felsefi görüş” temelinde “ayrımcı muamele” olarak değerlendirildi.

Kararda, gazetecilik faaliyeti kapsamındaki bu içeriklerin engellenmesinin hem başvuran hem de başka basın mensupları üzerinde otosansüre yol açacak “caydırıcı bir etki” yarattığı vurgulandı.

Ayrıca kararda, YouTube’un itiraz süreçlerinde başvurana sunduğu cevapların soyut olduğu, görüntülerin hangi kısımlarının ihlal oluşturduğunun açıkça belirtilmediği ve bu durumun tesirli bir müracaat yolunu engellediği belirtildi.

TİHEK kararında, memleketler arası hukukun ve insan haklarının tüm prensipleri ihlal edilerek dünyanın gözü önünde gerçekleştirilen Gazze soykırımına ait gerçeklerin dünya kamuoyu tarafından bilinmesini engellemek için İsrail’in etkin bir siyaset izlediğine dikkat çekildi.

Gerçekleri gizlemeye yönelik sansür ve propagandayı da içeren engellemelere karşın toplumsal medyanın gücüyle soykırıma karşı reaksiyonların dünya genelinde yükseldiğine işaret edilen kararda, kimi toplumsal medya şirketlerinin de propaganda, sansür ve gibisi uygulamalarla İsrail’in soykırıma varan hareketlerinin legalleştirilmesine ya da görünmez kılınmasına katkı sağladığı kaydedildi.

Çatışma anlarında basın mensuplarını koruyan milletlerarası hukuk kurallarının ihlal edildiği vurgulanan kararda, dünya tarihinde görülmemiş sayıda gazetecinin Gazze soykırımı sürecinde direkt amaç alınarak öldürüldüğünün altı çizildi.

– YouTube uygulamaları ikili standart içeriyor

Ayrımcılık yasağı bağlamında YouTube’un uygulamalarının ikili standart içerdiği vurgulanan kararda, YouTube platformunda İsrail yanlısı içeriklere rastgele bir kısıtlama getirilmezken, Filistinlilere yönelik soykırımı ve buna yönelik toplumsal yansıları duyuran içeriklerin sistematik olarak engellendiği, hasebiyle başvuranın siyasi ve felsefi görüşü nedeniyle misal durumdaki öteki kullanıcılara kıyasla farklı muameleye tabi tutulduğu ve muhatap şirketin bu farklılığı haklı çıkaracak makul, ölçülü ve orantılı bir neden sunmadığı kaydedildi.

Kararda, kelam konusu müdahalenin hem başvuranın haber ve fikirleri yayma hakkına hem de kamunun haber alma hakkına yönelik bir sansür niteliği taşıdığı vurgulanırken, müdahalenin hukuka uygun olmayan, yasal bir hedef gütmeyen ve demokratik bir topluma uygun olmayan nitelikte olduğu kanaatine varıldı.