Küçük güzellikler büyük mutluluklar getiriyor!

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Cumali Aydın, yardım etmenin hem birey hem toplum için ruhsal, biyolojik ve toplumsal açıdan güzelleştirici tesirleri hakkında bilgi verdi. 

Yardım etmek, diğeri kadar kendi ruh sıhhatinizi da iyileştiriyor!

Psikoloji literatüründe ‘yardım etmek iyileştirir’ sözünün, bireyin diğerine dayanak sunduğunda sadece karşı tarafın değil, kendi ruhsal uygunluk halinin de güçlendiğini anlattığını aktaran Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Araştırmalar, yardım etme davranışının beyinde dopamin, oksitosin ve serotonin üzere düzgün hissettiren kimyasalların artmasına yol açtığını, bunun da kişinin ruh halini düzenlediğini gösteriyor.” dedi.

Yaşlı bir komşunun alışverişini taşımak ya da bir arkadaşının güç dakikalar içinde ydakikalar içinde olmak üzere küçük bir dayanağın bile bireyde ‘değerliyim, işe yarıyorum’ hissini tetiklediğini söz eden Aydın, bu nedenle yardım etmenin sırf dışa dönük bir prososyal davranış değil; tıpkı vakitte kişinin içsel dünyasında bir güzelleşme döngüsü başlatan ruhsal bir süreç olduğunu kaydetti.

Yardım etmek, vücut ve ruh üzerinde güzelleştirici bir tesir yaratıyor!

Yardım etmenin ruh sıhhati üzerindeki tesirlerinin biyolojik, ruhsal ve toplumsal sistemler üzerinden duyrulduğını lisana getiren Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Bilimsel çalışmalar, yardım eden bireylerin gerilim hormonlarında azalma, memnunluk hormonlarında artış yaşadığını, bağışıklık sisteminin bile güçlendiğini ortaya koyuyor. Gönüllülük üzerine yapılan uzun dkritik araştırmalar, tertipli yardım eden bireylerin depresyon oranlarının manalı biçimde düşük olduğunu gösteriyor. Bunun nedeni, yardım etmenin bireyde bir ‘anlam hissi’ oluşturması, kimlik hissini güçlendirmesi ve kişinin kendini daha fonksiyonel hissetmesini sağlamasıdır. Böylelikle yardım etme davranışı, hem biyolojik hem duygusal hem de bilişsel seviyede uygunlaştırıcı bir tesir yaratır.” açıklamasını yaptı.

Güçlü toplumsal bağlar, güçlü ruhsal dayanıklılık demek!

Yardım etmenin toplumsal bağları besbelli formda güçlendirdiğini kaydeden Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Bu bağların güçlü ruhsal tesirleri vardır.” dedi.

Bir toplumda insanların birbirine takviye verdikçe ortalarındaki inancın arttığına işaret eden Aydın, “‘Bu toplumun bir parçasıyım’ duygusu pekişir ve yalnızlık hissi azalır. Toplumsal takviye ağlarına sahip bireylerin gerilim karşısında daha sağlam olduğu, travmatik olayları daha süratli atlattığı, hatta ömür memnuniyetlerinin daha yüksek olduğu araştırmalarla ortaya konmuştur. Apartmanda komşusuna yardım eden yahut iş yerinde bir arkadaşının yükünü hafifleten bir kişi, farkında olmadan kendi ruhsal direnç kapasitesini de artırır. Toplumsal bağlar güçlendikçe bireylerin ruhsal dayanıklılığı ve hayatla başa çıkma marifetleri de güçlenir.” formunda konuştu.

Uzun vadeli güzelleşme, küçük ancak daima yeterliliklerle mümkün!

Küçük günlük yeterliliklerle büyük çaplı yardım aksiyonları ortasında tesir derinliği açısından fark olduğuna değinen Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Ancak ikisi de olumlu ruhsal sonuçlar doğurur.” dedi.

Günlük küçük yeterliliklerin süratli bir moral yükselmesi sağladığını vurgulayan Aydın, şunları söyledi:

“Kapıyı tutmak, birine nazikçe gülümsemek yahut bir arkadaşına kısa bir bildiri göndermek bile bu tesire örnektir. Bu davranışlar bireyde anlık bir âlâ olma hali yaratırken, nizamlı bir toplumsal sorumluluk projesine katılmak üzere büyük çaplı yardım aksiyonları daha kalıcı bir mana ve kimlik duygusu sağlar. Lakin büyük yardım hareketleri daha fazla vakit, güç ve duygusal kapasite gerektirdiğinden sürdürülebilirlik birçok vakit küçük güzelliklerde daha fazladır. Bu nedenle ruhsal açıdan en istikrarlı ve uzun vadeli düzgünleşme, küçük fakat daima yapılan güzelliklerle sağlanır.”

Zorunlu yardım iyileştirmez!

Yardım davranışının zorunlulukla ya da baskı altında yapıldığında, beklenen uygunlaştırıcı tesirin çoklukla ortaya çıkmadığına dikkat çeken Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Zira bu durumda kişi içsel motivasyonla değil, dışsal baskıyla hareket eder.” dedi.

Psikolojide bu durumun ‘dışsal motivasyon’ olarak isimlendirildiğini belirten Aydın, “Nörobiyolojik olarak ödül sistemini aktive etmez. Bu nedenle kişi yardım ederken kendini yorgun, baskılanmış ya da tükenmiş hissedebilir. Örneğin aile baskısıyla bir akrabaya bakım veren ya da iş yerinde zarurî gönüllülük programına katılan bir kişinin ruhsal açıdan rahatlamak yerine daha fazla gerilim yaşaması sık görülür. Yardım etmenin düzgünleştirici tesirinin ortaya çıkması için aksiyonun gönüllülük, özgür irade ve içten bir istekle gerçekleşmesi gerekir.” tabirlerini kullandı.

Yardım kusursuz olmak zorunda değil; bazen yalnızca dinlemek de yeter!

Yardım etmenin düzgünleştirici tesirini günlük yaşama entegre etmenin, büyük adımlar gerektirmediğine dikkat çeken Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Küçük ama sistemli davranışlarla bu süreç kolay kolay yerleşir.” dedi.

Her gün bir şahsa küçük bir yeterlilik yapmanın, gereksinim duyan birine kısa bir bildiri göndermenin, aile içinde daha fazla teşekkür etmenin, bir komşunun ya da arkadaşın küçük bir işine dayanak olmanın bu döngüyü güçlendireceğini lisana getiren Aydın, kelamlarını şöyle tamamladı:

“Gönüllülük çalışmalarına küçük adımlarla başlamak hem kişinin toplumla bağını güçlendirir hem de gerilim seviyesini düşürür. Günlük hayatın içine yerleştirilen bu küçük takviye davranışları, kişinin hem topluma katkı sağladığını hissetmesine hem de kendi ruh sıhhatini müdafaasına yardımcı olur.

Yardım etmek isteyip utangaç davranan şahıslara birinci teklif, yardım davranışını büyük sorumluluklar üzere görmek yerine küçük toplumsal temaslarla başlatmalarıdır. Birden fazla utangaç birey ‘yanlış anlaşılırım’, ‘yardımım kâfi olmaz’ ya da ‘rahatsız ederim’ fikirleriyle geri durur; fakat bilişsel davranışçı terapinin de gösterdiği üzere bu kanılar gerçeklikten çok tasa odaklıdır. Bu nedenle kişinin küçük adımlarla pratik yapması kritikdir; birine gülümsemek, küçük bir teşekkür notu yazmak ya da yakın etrafında kısa vadeli bir dayanak sunmak bu süreci başlatabilir. Ayrıyeten kişinin, hayvanlarla çalışmak, çevrimiçi gönüllülük yapmak yahut birebir bağlantısı az olan etkinliklere katılmak üzere ilgi alanına uygun yardım yollarını seçmesi tasayı azaltır. Yardımın kusursuz olmasına gerek yoktur; bazen yalnızca birini dinlemek bile hem yardım eden hem de yardım alan için güzelleştirici bir temas yaratır.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı