Global finansın ‘kader günü’: Piyasalar ABD’den gelecek kritik dataya odaklandı

Küresel piyasalar, haftanın son süreç gününe jeopolitik risklerin gölgesinde ve ABD iktisadından gelecek kritik bilgilerin heyecanıyla başladı. 

Orta Doğu’da tırmanan tansiyonun güç arzına yönelik tasaları canlandırmasıyla oluşan satış baskısının gölgesinde ABD’de bugün açıklanacak tarım dışı istihdam bilgilerine odaklandı.

ABD ile İran ortasında barış sağlanabileceğine yönelik umutlarla hafta başından bu yana piyasalarda tesirli olan optimist hava, yerini tansiyonun yine tırmanabileceğine ait telaşlara bıraktı.

HÜRMÜZ ETRAFINDAN YÜKSELEN PATLAMA SESLERİ ÇELİŞKİ OLUŞTURUYOR

Taraflardan son bir mutabakat sağlanabileceğine işaret eden açıklamalar takip edilirken, Hürmüz Boğazı etrafında yine yükselen patlama sesleri, masadaki optimist tabloyla alandaki gelişmeler ortasındaki çelişkiyi ortaya koydu.

ABD ordusunun İran’ın Keşm Limanı ve Bender Abbas’a hava hücumları düzenlediği bildirilirken, ordunun İran’a ilişkin bir petrol tankerini amaç aldığı öne sürüldü. Sıcak gelişmelerde İran deniz kuvvetlerinin de Hürmüz Boğazı’nda 3 ABD savaş gemisine atak düzenlediği belirtildi.

BRENT PERTOL GÜNE 1,98 PAHA KAYBIYLA BAŞLADI

Söz konusu gelişmelerin güç arzına yönelik tasaları artırması Brent petrolün varil fiyatındaki iki günlük sert düşüşü sonlandırdı.

Dün yüzde 0,8 artışla 101,3 dolara yükselen Brent petrolün varili, yeni günde ise yüzde 1,98 kıymet kaybıyla 99,4 dolarda bulunuyor.

Orta Doğu’da tansiyonun yine yükselmesi ve artan güç maliyetleri, global çapta ekonomik aktivitenin yavaşlayabileceğine yönelik kaygıları körükledi.

ABD’de iş gücü piyasasında ivmelenmeye işaret eden son bilgilerin akabinde bugün açıklanacak tarım dışı istihdam verisi yatırımcıların odağına yerleşti.

KÜRESEL PİYASALARIN TARAFINI BELİRLEYECEK

Tarım dışı istihdam verisinin ABD Merkez Bankasının (Fed) siyasetlerine ait ipucu vermesi beklenirken, kelam konusu bilginin piyasaların tarafı üzerinde de belirleyici olması öngörülüyor.

Öte yandan ticaret cephesinde, ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği’ne (AB) ticaret mutabakatındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi için 4 Temmuz’a kadar mühlet tanıdığını, aksi takdirde AB’ye yönelik gümrük vergilerinin daha yüksek düzeylere artırılacağını bildirdi.

Bu gelişmelerin yanı sıra ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, para siyaseti karar metninde bir sonraki adımın faiz indirimi olma ihtimalinin daha yüksek olduğuna dair sinyal olduğuna işaret ederek, “Ekonominin mevcut durumuna ait görüşüm göz önüne alındığında, bunun biraz aldatıcı olduğunu düşündüm.” sözünü kullandı.

Bir sonraki adımın faiz artışı mı yoksa indirimi mi olacağı konusunda tarafsız bir tavır sergilemesinin daha uygun olacağını söyleyen Hammack, faiz oranlarının bir mühlet daha sabit kalmasını beklediğini kaydetti.

San Francisco Fed Başkanı Mary Daly ise “Bence söz biçimi, Fed’in faiz belirleme komitesinin aksiyonlarından daha az değerli. Toplantıya dair asıl sinyal, herkesin alınan karar üzerinde mutabık kalmış olmasıdır.” değerlendirmesinde bulundu.

Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, Orta Doğu’daki çatışmanın faiz oranlarına ait görünümde belirsizliğe yol açtığını söyledi. Kashkari, Hürmüz Boğazı’nın uzun müddet kapalı kalması durumunda faiz oranlarında atılacak bir sonraki adımın üst taraflı olması gerekebileceğini söyledi.

Makroekonomik data tarafında, ABD’de birinci kere işsizlik maaşı müracaatında bulunanların sayısı 2 Mayıs ile biten haftada 200 bine çıkmasına karşın beklentilerin altında gerçekleşti.

ABD’de tarım dışı iş gücü verimliliği, bu yılın birinci çeyreğinde evvelki çeyreğe kıyasla yüzde 0,8 arttı. Ülkede tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi de nisanda yüzde 3,6 ile son bir yılın en yüksek düzeyine çıktı.

TAHVİL FAİZİNDE 4 BAZ PUANLIK ARTIŞ

Bu gelişmelerin ışığında ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi dün yaklaşık 4 baz puan yükselişle yüzde 4,39’a çıkarken, yeni süreç gününde yatay seyrediyor. Tekrardan artan tansiyonların zincirleme tesirleri sonucu dün yüzde 0,2 artışla 98,2 düzeyine yükselen dolar endeksi, yeni günde bu düzeyini koruyor. Altının onsu ise yüzde 0,7 artışla 4 bin 720 dolarda alıcı buluyor.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,38, Nasdaq endeksi yüzde 0,13 ve Dow Jones endeksi de yüzde 0,63 düştü. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne müspet başladı.

AVRUPA BORSALARI NEGATİF SEYİR İZLEDİ

Orta Doğu’daki tansiyonlarla güç maliyetlerinin yüksek seyrini muhafazası ve Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin güç kazanması piyasalarda satıcılı seyirde tesirli oldu.

ECB Yönetim Kurulu Üyesi Isabel Schnabel dün yaptığı açıklamada, ABD/İsrail-İran Savaşı sonrasında enflasyonun yükselme riskinin ve global borçların arttığı güçlü bir periyotta merkez bankası bağımsızlığının aşındığı konusunda uyardı.

Schnabel, şirketlerin ve hanehalklarının global güç fiyatlarındaki artışa kaygı verici bir formda reaksiyon verdiğini belirterek, bankanın önümüzdeki ay üzere erken bir tarihte faiz oranlarını artırabileceği beklentilerini güçlendirdi.

Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Kurulu Lideri Ursula von der Leyen, Trump ile yaptığı görüşmede Orta Doğu’daki tansiyonu ve AB-ABD ticaret mutabakatının uygulanmasını değerlendirdiklerini belirterek, gümrük tarifelerinin azaltılması tarafında kıymetli ilerleme kaydedildiğini bildirdi.

Bu ortada İngiltere’de devam eden seçim sürecinde oy verme süreci sona erdi. Kesin olmayan sonuçlara göre, Reform UK Partisi sandalye kazanırken, İşçi Partisi (iktidar) kayıplar yaşadı.

Bu durumun İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın liderliğini sorgulanır hale getirebileceği değerlendirilirken, siyasi belirsizliklerle tahvil piyasasında satış baskısının artabileceği tasaları öne çıkıyor. Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,55, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,02, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,17 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,82 düştü. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

ASYA BORSALARI SATICILI SEYREDİYOR

Asya borsalarında ABD-İran tansiyonuyla negatif bir seyir hakimken, petrol fiyatlarının yüksek kalması bölgede enflasyon risklerinin sürmesine neden oluyor.

Bölge piyasalarında hafta başından bu yana güç kazanan risk iştahı, Orta Doğu’da jeopolitik tansiyonun tekrar yükselmesiyle yerini temkinli ve negatif bir görünüme bıraktı. Bölgede bugün açıklanan datalara nazaran Japonya’da nisan ayında hizmet bölümü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 51, bileşik PMI 52,2 oldu. Kelam konusu göstergeler evvelki aya nazaran hudutlu biçimde azaldı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,6, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,6, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,2 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 düştü.

BIST 100 ENDEKSİ REKOR KIRDI

Dün alış yüklü bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,82 paha kazanarak 15.040,25 puanla rekor düzeyden tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli Süreç ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında olağan seans kapanışına nazaran yüzde 0,77 geriledi.

Dolar/TL dünü 45,2940’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında evvelki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 45,3620’den süreç görüyor.

Öte yandan dün AA İştirak Finans Doruğu özel oturumunda konuşan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, “Temel önceliğimiz fiyat istikrarını sağlamak. Savaş dezenflasyon sürecini etkilese de kararlılığımızı değiştirmiyor.” dedi. Karahan, sıkı para siyasetiyle, son periyotta enflasyonda gözlenen bozulmanın orta vadeli görünümü bozmasına müsaade vermeyeceklerini vurguladı.

Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretimi ve hazine nakit istikrarının, yurt dışında ise ABD’de istihdam bilgilerinin yanı sıra Almanya’da ticaret istikrarı ve sanayi üretimi, ABD’de Michigan Üniversitesi tüketici inanç endeksi ve toptan eşya stoklarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 15.100 ve 15.200 puanın direnç, 14.900 ve 14.800 düzeylerinin dayanak pozisyonunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek bilgiler şöyle:

09.00 Almanya, mart ayı ticaret dengesi

09.00 Almanya, mart ayı sanayi üretimi

10.00 Türkiye, mart ayı sanayi üretimi

15.30 ABD, nisan ayı tarım dışı istihdam

15.30 ABD, nisan ayı ortalama saatlik kazançlar

15.30 ABD, nisan ayı işsizlik oranı

17.00 ABD, mayıs ayı Michigan Üniversitesi tüketici itimat endeksi

17.00 ABD, mart ayı toptan eşya stokları

17.30 Türkiye, nisan ayı Hazine Nakit Dengesi