Kapalıçarşı’da ‘çekili altın’ krizi büyüyor

Türkiye’nin en büyük ticaret merkezlerinden Kapalıçarşı’da “çekili altın” krizi patlak verdi. Geçen ay kurulan Altın Rafinerileri Derneği, bölge esnafına mail yoluyla gönderdiği yazıda yıllardır alacak-borç ödemelerinde kullanılan çekili altının artık kullanılmaması gerektiğini bildirdi. Derneğin bu daveti Kapalıçarşı kuyumcularının sert reaksiyonunu çekerken, İstanbul Kuyumcular Odası da devreye girerek bu türlü bir kararın rastgele bir yasal desteği bulunmadığını açıkladı. Bölgede gerginliğe neden olan yazıya karşın esnaf, klasik ödeme metodunu sürdürme kararı aldı. Lakin son yıllarda farklı kurumların baskısıyla karşı karşıya kalan Kapalıçarşı’da bu gelişme, mevcut huzursuzluğu daha da artırdı.

Ekonomim’de yer alan habere nazaran;

Çekili altın ticaretin temel taşı

Sektörde “çekme” ya da “kesme altın” olarak da bilinen çekili altın, ekseriyetle 24 ayar saf altının pres makinelerinde ince şeritler halinde çekilmesiyle elde ediliyor. İşçiliksiz olması ve düşük alım-satım farkı sunması nedeniyle yatırım aracı olarak tercih edilen bu eser, paketli gram altınlara kıyasla daha düşük maliyetli olmasıyla öne çıkıyor. Kapalıçarşı’da esnafın kendi ortasındaki alacak-borç münasebetlerinde de temel ödeme aracı olarak kullanılıyor.

Sektör temsilcilerine nazaran çekili altının sonuncu tüketiciye satışı yasak olsa da, yetki evrakına sahip firmalar ortasında ticareti hür. Üstelik bu durumu destekleyen bir genelge de bulunuyor. Buna karşın Nisan ayında 9 rafineri tarafından kurulan Altın Rafinerileri Derneği, ilettiği yazıyla Şırnak’ta yakalanan kaçak altın olayını münasebet göstererek çekili altınla ödemelerin durdurulması gerektiğini savundu.

“Üretmeyin, kullanmayın” çağrısı

Derneğin üyelerine gönderdiği yazıda, 4 Mayıs 2026 prestijiyle rafinerilerin çekili altın üretmemesi ve alım-satım yapmaması gerektiği belirtildi. Yazıda ayrıyeten, mevcut çekili altınların borç ödemelerinde kullanılmasının lakin belli evraklarla mümkün olacağı, gün içinde toplanan çekili altınların rafinerilere gönderilerek külçe altına dönüştürüleceği tabir edildi. Esnaf ve üreticilere yapılacak küsuratlı ödemelerin ise damgalı külçe altınların kesilmesiyle gerçekleştirileceği kaydedildi. Bununla birlikte, çekili altın üretimi ve ticaretine devam eden kişi ve kuruluşların ihbar edilmesi istendi.

“Yasak yok”, tansiyonu düşürmedi

Derneğin yazısının akabinde İstanbul Kuyumcular Odası, resmi toplumsal medya hesabından yaptığı açıklamada çekili altının yasaklandığına dair rastgele bir düzenleme bulunmadığını vurguladı. Açıklamada, “Yüzyıllardır üretimin olmazsa olmazı olan çekili has altın değişiminin yasaklanması üzere bir durum kelam konusu değildir. Resmi Gazete’de yayımlanmış yeni bir yönetmelik de yoktur” sözlerine yer verildi. Bu açıklama, derneğin teşebbüsünün türel bir karşılığı olmadığını ortaya koysa da, kesimdeki tartışmayı sona erdirmedi.

Kapalıçarşı esnafı: Uygulanırsa dal durur

EKONOMİ’ye konuşan Kapalıçarşı esnafı, kelam konusu teşebbüsün ticareti rafinerilere yönlendirme hedefi taşıdığını öne sürdü. Bir esnaf, “Bu karar, çekili altını devre dışı bırakıp bizi rafinerilerin ürettiği altınlara yönlendirme eforu üzere görünüyor. Uygulanırsa bölüm durur. Bugün 220 gram altın almak istiyorum, bunun için kesme yapmak zorundayım. Lakin kesme yok deniliyor, standart paketleri almak zorundasın. Üstelik gram altında personellik var, bu da maliyeti artırıyor. Bir kilo altında 7,5 gram fark oluşuyor, ben o kadar kazanmıyorum” diyerek reaksiyonunu lisana getirdi.

Bir diğer esnaf ise derneğin yazısında hangi bakanlığa atıf yapıldığının bile belirtilmediğine dikkat çekerek, “Şırnak’taki kaçak altın olayını münasebet gösterip bunu kesim geneline yaymak yanlışsız değil. Bu türlü bir uygulama olamaz. İstanbul Kuyumcular Odası gerekli düzeltmeyi yaptı lakin Türkiye’deki tüm oda ve derneklerin de buna reaksiyon göstermesi gerekiyor. Kıymetli olan benim faturayla alıp faturayla satmam” sözlerini kullandı.