Parayı peşin aldı, projeyi iptal etti! Norveç’te füze skandalı

Norveç, savunma endüstrisinde uzun müddettir uyguladığı ihracat siyasetlerini esaslı biçimde değiştirerek stratejik askeri teknolojilerin satışına yönelik yeni ve daha sıkı bir çerçeve açıkladı. Norveç Dışişleri Bakanlığı tarafından duyurulan düzenleme, ülkenin “en hassas” kabul edilen savunma sistemlerinin bundan sonra sırf NATO müttefikleri ve en yakın güvenlik ortaklarına satılabileceğini öngörüyor.

İHRACATTA YENİ DEVİR BAŞLADI

Açıklanan yeni doktrin, Norveç’in savunma ihracatında daha seçici ve denetimli bir yaklaşım benimseyeceğini ortaya koydu. Bu kapsamda bilhassa yüksek teknoloji içeren silah sistemlerinin üçüncü ülkelere satışında önemli kısıtlamalara gidileceği belirtildi. Karar, memleketler arası savunma piyasasında geniş yankı uyandırdı.

MALAYZYA’YA YAPILACAK SATIŞ İPTAL EDİLDİ

Yeni siyaset çerçevesinde birinci büyük iptal kararı Malezya’yı etkiledi. Norveç’in, Malezya Donanması’nın modernizasyon programı kapsamında tedarik etmeyi planladığı Gemi Aksisi Füze Sistemi (NSM) ve ilgili fırlatıcı ekipmanların ihracat lisansları büsbütün iptal edildi.

Norveçli savunma şirketi Kongsberg Gruppen tarafından geliştirilen ve düşük irtifada uçuş ile gelişmiş maksat tanıma kabiliyeti sunan sistemin teslimatının, sürecin son etabında durdurulduğu bildirildi.

ÖDEME YAPILMIŞTI, LAKİN MUTABAKAT ASKIYA ALINDI

Malezya tarafının projeye ait ödeme planının yaklaşık yüzde 95’ini tamamladığı ve 2018’den bu yana yükümlülüklerini yerine getirdiği söz edilirken, ihracat lisanslarının iptal edilmesi Kuala Lumpur idaresinde reaksiyona yol açtı.

Malezya Başbakanı Anwar Ibrahim, mutabakatın son kademesinde tek taraflı bir kararla durdurulmasını eleştirerek, bunun memleketler arası ticaret güvenilirliği açısından önemli soru işaretleri doğurduğunu vurguladı.

DİPLOMATİK TANSİYON VE İNANÇ TARTIŞMASI

Malezya Başbakanı, Avrupa savunma şirketlerine duyulan inancın bu kararla zedelendiğini belirterek, kontratların keyfi biçimde geri çekilemeyeceğini söz etti. Bu cins kararların sadece ekonomik değil, tıpkı vakitte stratejik savunma planlamalarını da direkt etkilediğini söyledi.

Yaşanan gelişmenin, Norveç ile Malezya ortasında diplomatik tansiyonu artırabileceği ve savunma sanayiinde milletlerarası iş birliklerine yönelik itimat tartışmalarını tekrar alevlendirdiği bedellendiriliyor.