Yönetmelik yayımlandı: Hafif çelik yapıların standartları değişiyor

Depreme karşı esnekliği ve süratli inşa edilebilme özelliğiyle öne çıkan hafif çelik yapı sistemleri, Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yayımladığı yeni yönetmelikle yasal ve teknik bir standarda kavuştu. Kesimdeki gri alanları ortadan kaldıracak olan yönetmelik, kontrol sistemlerini en üst düzeye çıkaracak.

Yürürlük Tarihi: 1 Ocak 2027

Bakanlıktan yapılan açıklamaya nazaran, Resmi Gazete’de yayımlanarak ilan edilen “Hafif Çelik Binaların Tasarım, Hesap ve İmal Asılları Hakkında Yönetmelik”, 1 Ocak 2027 tarihi prestijiyle resmen yürürlüğe girecek. Bu tarihe kadar olan süreçte kesim paydaşlarının ve proje müelliflerinin yeni standartlara ahenk sağlaması hedefleniyor.

Prefabrik, Modüler ve Hibrit Yapılar Kapsama Alındı

Yeni düzenleme, çelik yapı dalındaki tüm üretim modellerini bütüncül bir yaklaşımla ele alıyor. Yönetmelikle birlikte; prefabrik, modüler (konteyner ve kapsül sistemler), hibrit ve şantiyede yerinde profille üretilen tüm hafif çelik yapı sistemlerinin materyal özellikleri, tasarım hesapları, kesit davranışları ve birleşim noktaları detaylı kurallara bağlandı. Yapı elemanlarının birbirine tutunmasını sağlayan vida ve bulonların (civataların) inançlı tasarım temelleri da rehberde açıkça yer aldı.

İllere Nazaran “Galvaniz Kaplama” Zorunluluğu

Çelik yapıların en büyük düşmanı olan paslanma ve çürümeye karşı çok katı önlemler getirildi. Düzenlemeyle, çelik elemanların korozyona karşı korunmasına yönelik kararlar ayrıntılandırıldı. Bundan sonra binalarda kullanılacak galvaniz kaplama ölçüsü, yapının inşa edileceği ilin nem, yağış ve korozyon sınıfı dikkate alınarak özel olarak hesaplanacak. Deniz kenarındaki bir çelik yapı ile iç bölgedeki bir yapının kaplama kalitesi tıpkı olamayacak.

Yangın Tasarımı Birinci Kere Mevzuatta

Yönetmeliğin getirdiği en radikal yeniliklerden biri de yangın güvenliği oldu. Hafif çelik yapılarda yangın tasarımı kriterleri birinci sefer Türk inşaat mevzuatına dahil edildi. Yeni devirde mühendisler, muhtemel bir yangın anında yüksek sıcaklık tesiri altında çeliğin yaşayacağı taşıma gücü ve rijitlik (esneklik/direnç) kayıplarını tasarım basamağında matematiksel olarak dikkate almak zorunda kalacak. Bu sayede çelik binaların yangın anında çökme riski minimuma indirilecek ve aktif bir kontrol süreci işletilecek.