Avrupa basınından tahlil: Türk önderler güçlerini birleştirdi

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmi Doruğu, Cuma günü Kazakistan’ın Türkistan kentinde yapıldı. Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in mesken sahipliğinde düzenlenen tertibe Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan katıldı. Euronews, TDT’nin toplantısını “Türk önderler ‘etkili jeopolitik güç merkezi’ için birleşiyor” başlığı ile manşetine taşıdı. Haberde “Türk devletlerinin başkanları, dünyanın acil ve ‘kritik sorunlarının’ tahlili için Kazakistan’da bir ortaya geldi. Önderler, ticaret, güç, ulaştırma, altyapı, bölgesel ilgilerin gelişimi ve yapay zekâ projelerini ilerletmek için güçlerini birleştirdi.” denildi.

“GELİŞTİRİLMİŞ STRATEJİK ORTAKLIK”

Türkiye, Kazakistan, Azerbaycan, Özbekistan, Kırgızistan ve öbür ülkelerin başkanları, Türk dünyasının manevi başşehri olan Türkistan’da bir ortaya geldi. Toplantılarda “geliştirilmiş stratejik ortaklık” seviyesindeki ikili alakalar tüm taraflarıyla değerlendirildi ve ülkeler ortasındaki stratejik bağların güçlendirilmesine yönelik atılacak adımlar ele alındı. Toplantıda, ticaret, güç, savunma sanayi ve ulaştırma üzere çeşitli alanlarda iş birliği hususları ele alındı ve muahedeler imzalandı.

Video coverage of the Informal Turkistan Summit of the Organization of Turkic States (OTS), held on 15 May 2026 in Turkistan — the Spiritual Capital of the Turkic World.

🇦🇿 15 may 2026-cı il tarixində Türk Dünyasının Mənəvi Paytaxtı Türküstanda keçirilən Türk Dövlətləri… pic.twitter.com/AhBDts65Yt

— Organization of Turkic States (@Turkic_States) May 16, 2026

“Önümüzdeki periyodu Türk Dünyası Yüzyılı yapacağız” diyen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kazakistan’dan gelen petrolün Türkiye üzerinden dünyaya ulaştırılmasının hedeflendiğini aktardı.

Türk devletleri ortasındaki birliğin kıymetine dikkat çeken Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, “Türk Devletleri Örgütü jeopolitik bir proje ya da askeri bir örgüt değildir. Bu, kardeş ülkeler ortasında ticari, ekonomik, yüksek teknoloji, dijital, kültürel ve insani işbirliğini güçlendirmek için eşsiz bir platformdur” diyerek iş birliği ve ilerleme istikametindeki duruşu yineledi.

58 ALANDA İŞ BİRLİĞİ

TDT Genel Sekreteri Ömüraliev Euronews’e verdiği demeçte Türk dünyasının büyük bölgesel bir entegrasyon sürecinde olduğunu belirtti ve “Artık her dalın yapay zeka ve dijital gelişmeyle ilişkili olduğunu, bu alanda kimsenin tek başına ilerleyemeyeceğini ve bu nedenle dijital ve yapay zekanın en az 58 alanında işbirliği yapmayı kabul ettik” dedi.

Katılımcı devletler Türk devletlerinde ortak yapay zeka merkezleri kurulması, siber güvenlik alanında işbirliği yapılması, BM kaynaklı dijital projelerin hayata geçirilmesi, Türk öğrenciler için yeni bir Yapay Zeka Üniversitesi kurulması üzere dijital işbirliğini ilerletmeye yönelik çok sayıda teşebbüsü duyurdu.

DİJİTAL İPEKYOLU PROJESİ

Kazakistan Başbakan Yardımcısı ve Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma Bakanı Zhaslan Madiyev Euronews’e yaptığı açıklamada “Avrupa ve Asya ortasında Dijital İpek Yolu projesinin hayata geçirildiğini” belirtti. 

Ayrıca Türkiye, Kazakistan ve Azerbaycan’nın önümüzdeki yıl fırlatılmak üzere CubeSat adı verilen bir bilimsel uydu geliştirdiği bildirildi. Madiyev, “Her ülke kendi teknolojisiyle katkıda bulunabilir ve bu önümüzdeki yıl fırlatmayı umduğumuz bilimsel bir uydu olacak. Vakitle daha geniş bir uydu takımyıldızının modülü haline gelebilir” dedi.