Dünyanın gözü Çin’de! Şi ve Putin görüştü! Peş peşe açıklamalar! ABD’ye savaş bildirisi

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin, Rus önderin Çin’i ziyaretinde başşehir Pekin’de bir ortaya geldi.

Xinhua’nın haberine nazaran, iki günlük ziyaret için dün gece Pekin’e ulaşan Putin için bu sabah Tiananmen Meydanı’nda devlet merasimi düzenlendi. Merasimin akabinde başkanlar, Büyük Halk Salonu’nda baş başa ve heyetler ortası görüşmeler yaptı.

Taraflar, görüşmede 2001’de imzalanan “Çin-Rusya Âlâ Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması”nın mühletinin uzatılmasında mutabakata vardı.

Çin Devlet Başkanı Şi, 25 yıl evvel imzalanan muahedenin, iki ülke ortasında uzun periyotlu dostluğun ve kapsamlı stratejik eşgüdüm bağının temelini oluşturduğunu belirtti.

Uluslararası ortamın süratli değişimlerden geçtiğine ve memleketler arası ilgilerde güçlünün haklı olduğu orman kanuna dönüş tehlikesi olduğuna dikkati çeken Şi, bu art plan dikkate alındığında mutabakatın ileri görüşlülüğünün ve şimdiki değerinin giderek daha besbelli hale geldiğini söz etti.

Şi, Çin’in mutabakatın uzatılmasını desteklediğini, prensiplerinin korunması ve iki ülke ortasında karşılıklı dayanağa dayalı stratejik eşgüdümünün ilerletilmesi için Rusya ile birlikte çalışacağını vurguladı.

ÇİN ÖNDERİNDEN ORTA DOĞU’DA ÇATIŞMALARIN DURDURULMASI ÇAĞRISI

ABD ile İsrail’in İran’a atakları ile başlayan ve İran’ın misillemeleriyle tırmanan savaşa ait Şi, “Körfez bölgesi ve Orta Doğu savaş ile barış ortasında kritik bir kavşakta, derhal tüm çatışmalara son verilmeli ve müzakerelere dönülmeli.” dedi.

Şi, çatışmaların sonlandırılmasının güç tedarikinde yaşanan sorunları azaltacağının, sanayi ve tedarik zincirleri ile milletlerarası ticaret sisteminin sağlıklı işleyişini sağlayacağının altını çizdi.

Çin lideri, krizin çözümünde barış içinde bir ortada yaşama, ulusal egemenlik, memleketler arası hukukun üstünlüğü ve güvenlik ile kalkınma ortasındaki istikrarın sağlanması prensiplerine işaret eden 4 unsurluk barış teklifinin tansiyonun düşürülmesi ve çatışmaların sonlandırılmasına yönelik milletlerarası mutabakat oluşturmayı hedeflediğini kaydetti.

 “ENERJİDE SAĞLAM TEDARİKÇİ”

Rus önder Putin de iki ülkenin bir sefer daha tavır ve tutumlarında ahengi sağlamış olduğunu görmekten memnunluk duyduğunu, Rusya-Çin bağlarının hiç olmadığı kadar yüksek bir düzeye ulaştığını belirtti.

Olumsuz dış şartların varlığına karşın Rusya ile Çin ortasındaki etkileşimin güçlü ve yüksek bir ivme yakaladığına işaret eden Putin, “Ticaret hacmimiz son 25 yılda 30 kat arttı. Birkaç yıldır da 200 milyar doları rahat formda aşıyor.” sözünü kullandı.
Putin, “Orta Doğu’da krizin devam ettiği bir periyotta Rusya güç kaynaklarında muteber bir tedarikçi, Çin de bu kaynakların sorumlu bir müşterisi olmayı sürdürüyor” biçiminde konuştu.

 “ÇOK KUTUPLU DÜNYA”

Rusya-Çin işbirliğinin milletlerarası alanda istikrarın temel sacayağı olduğunu vurgulayan Putin, “Tüm aktörlerin çıkarlarının dengelendiği çok kutuplu bir dünyayı oluşturmanın karmaşık süreci yolunda ilerliyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Putin, dünyada gerginliklerin hakim olduğu bir periyotta Çin ile BRICS, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve G20 üzere çok taraflı platformlarda yakın irtibatı ve işbirliğini sürdüreceklerini tabir etti.

ŞİÖ’nün geniş bir coğrafyada entegrasyon ve meselelerin ortaklaşa tahlilinin kıymetli bir örneği olduğuna işaret eden Putin, Çin’in Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) mesken sahipliğini desteklediğini bu yıl Şıncın kentinde düzenlenecek doruğa katılacağını bildirdi.

Rus önder, Çinli mevkidaşını gelecek yıl resmi ziyaret için ülkesine davet etti.

ZİYARETTEN DETAYLAR

İki günlük ziyaret için dün gece Pekin’e ulaşan Devlet Başkanı Putin’i ülkeye varışında havalimanında Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi karşıladı.

Rus başkan için bu sabah Tiananmen Meydanı’nda devlet merasimi düzenlenecek. Merasimin ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cingping ile baş başa ve heyetler ortası görüşmeler yapacak olan Putin, gün içinde ülkesine dönecek.

Rus önderin, Trump’ın ziyaretinden günler sonra Çin’i ziyaret etmesi dikkati çekiyor. ABD Başkanı 13-15 Mayıs’ta Çin’e resmi ziyarette bulunmuştu.

Çin’e 8,5 yıl ortadan sonra yaptığı ziyarette Trump’ı havalimanında Çin Devlet Başkanı Yardımcısı Han Cıng karşılamıştı.

Trump, devlet merasimi ve resmi görüşmeler dışında, Pekin’de tarihi Gök Tapınağı’nı ziyaret etmiş, onuruna verilen akşam yemeği davetine katılmış ve ülkeden ayrılmadan evvel Şi ile çay buluşmasında bir ortaya gelmişti.

– PUTİN’İN ÇİN’E 25. ZİYARETİ

Trump’ın ziyaretine kıyasla Putin’in programının daha sade ve görüşmelere odaklı olduğu görülüyor. Çin ile Rusya ortasında son yıllardaki yakınlaşmayla birlikte başkan ziyaretlerinin sık yapılması ve stratejik eşgüdüm düzeneklerinin farklı seviyelerde işler halde olması nedeniyle bu durum çok şaşırtan değil.

Bu, Putin’in iktidarı devrinde Çin’e yaptığı 25. ziyaret oldu. Rus önder, en son Eylül 2025’te Pekin’i ziyaret etmiş, İkinci Dünya Savaşı’nın bitişinin 80. yılı münasebetiyle düzenlenen askeri geçit merasimine katılmıştı.

Putin, ziyaret öncesinde yayınladığı görüntü bildirisinde, Rusya-Çin stratejik ittifakının global sahnede kıymetli ve istikrarlı bir rol oynadığını belirterek “Kimseye karşı ittifak kurmuyoruz, tersine barış ve üniversal refah için çalışıyoruz.” sözünü kullandı.

Pekin’i bir sefer daha ziyaret etmekten memnunluk duyduğunu lisana getiren Putin, nizamlı karşılıklı ziyaretlerin ve üst seviye Rus-Çin görüşmelerinin iki ülke ortasındaki bağlantıları geliştirmek ve sınırsız potansiyellerini ortaya çıkarmak için ortak uğraşların değerli bir kesimi olduğunu vurguladı.

25 yıl evvel Rusya ve Çin’in Uygun Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Mutabakatı imzaladığını hatırlatan Putin, “Bugün, Rus-Çin bağlantıları nitekim eşi gibisi görülmemiş bir düzeye ulaştı.” değerlendirmesinde bulundu.

– ÇİN-RUSYA YAKINLAŞMASI

Ekonomik işbirliği bahisleri ile stratejik münasebetlerin odakta olacağı ziyarette iki ülke ortasında yaklaşık 40 işbirliği evrakının imzalanması bekleniyor.

Son yıllarda Çin ile ABD ortasında artan rekabet ve jeopolitik tansiyonlar, Ukrayna’daki savaş nedeniyle ABD ve müttefikleri karşısında benzeri meydan okumalarla karşı karşıya bulunan Rusya ile Çin’i yakınlaştırdı.

Pekin, Ukrayna’daki savaş nedeniyle Batı’nın yaptırımlarının gayesindeki Moskova ile başta güç olmak üzere ekonomik bağlarını geliştirdi. İki ülke ortasındaki ticaret hacmi 2023 ve 2024 yıllarında 240 milyar doları aşarken Rusya’nın ihraç ettiği ham petrol ve doğal gazın yaklaşık yarısı Çin tarafından satın alındı.

İran’daki savaşın Hürmüz Boğazı’ndan güç akışında sebep olduğu kesinti de Çin’in petrol ve doğal gaz tedariki açısından Rusya’yı daha da değerli hale getirdi.

– “KAPSAMLI STRATEJİK UYUM ORTAKLIĞI”

Çin ve Rusya, ikili ilgilerini, “yeni periyotta kapsamlı stratejik uyum ortaklığı” olarak tanımlıyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulunun daimi üyesi olan iki ülke, ABD ve Batılı müttefiklerinin tartısına karşı global meselelerde birden fazla vakit birbirini destekleyen siyaset tercihlerini ortaya koyuyor.

İki ülke, kuruluşuna öncülük ettikleri Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve BRICS üzere çok taraflı platformlarda da işbirliğini sürdürüyor.

Putin’in ziyareti, ABD ile Çin’in Trump’ın ziyaretinde uzlaşmaya vardığı “yapıcı stratejik istikrar ilişkisi” formülünün, Çin ile Rusya’nın “kapsamlı stratejik uyum ortaklığı” açısından ne manaya geldiğinin ipuçlarını verecek.