Vergi düzenlemelerini de içeren teklif TBMM’de kabul edildi

TBMM Genel Konseyi’nde kabul edilerek maddeleşen vergiye yönelik düzenlemeleri de içeren Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Kurumlar Vergisi Kanunu’nda değişikliğe gidiliyor.

Buna nazaran Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikle, kurumlar vergisi oranı, sanayi sicil dokümanını haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri karları ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu üretim faaliyetlerinden elde ettikleri çıkarlarına yüzde 12,5 olarak uygulanacak. Bu karar kapsamında indirimden yararlanılan çıkarlar için ayrıyeten ihracat çıkarlarına uygulanan 5 puan indirimi uygulanmayacak.

Bu karar, 2027 yılı ve izleyen vergilendirme periyotlarında elde edilen karlara, özel hesap devrine tabi olan kurumların ise 2027 takvim yılında başlayan özel hesap periyodu ve izleyen vergilendirme periyotlarında elde edilen karlarına uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

Kurumlar Vergisi Kanunu’ndaki “Yurt içi minimum kurumlar vergisi” başlıklı kararında yapılan değişiklikle, transit ticaret ve nitelikli hizmet merkezleri karlarına sağlanan indirimler ile İstanbul Finans Merkezi Kanunu’nda finansal hizmet ihracına yönelik sağlanan kurumlar vergisi kar indiriminin yurt içi taban kurumlar vergisinin hesaplamasına temel olan kurum çıkarından düşülmesine yönelik düzenleme yapılacak. Bu karar 1 Temmuz 2026’dan itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak ve 1 Ocak 2026’dan itibaren başlayan vergilendirme devrine (özel hesap devri tayin edilen kurumlar için 1 Ocak 2026’dan itibaren başlayan hesap dönemine) ilişkin kurum yararları için geçerli olmak üzere yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girecek.

YURT DIŞINDAN GETİRİLEREK İKTİSADA KAZANDIRILAN VARLIKLAR

Kanunla, vergiye istekli ahengin artırılması gayesi doğrultusunda gerçek ve hukuksal şahıslarca sahip olunan para, döviz, altın, pay senedi, tahvil ve öbür menkul değerlerin Türkiye’ye getirilerek ulusal iktisada kazandırılmasının teşvik edilmesi amaçlanıyor.

Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen karara nazaran, vergiye istekli ahengi artırmak gayesiyle, gerçek yahut hukuksal bireylerce, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul değer ve öbür sermaye piyasası araçları 31 Temmuz 2027’ye kadar banka yahut aracı kurumlara bildirilecek. Bu kapsamda bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 2 ay içinde Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda isimlerine açılan hesaplara transfer edilmesi yahut yurt dışından fiziki olarak getirilenlerin bu hesaplara yatırılması gerekecek. Fiziki olarak yurt dışından getirilen varlıkların yurda getirildiği Gümrük Yönetimine yapılacak beyana ait dokümanlar ile tevsik olunacak. Gümrük Yönetimi, bu kapsamda aldığı beyanları, alındığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Gelir Yönetimi Başkanlığına bildirecek.

Gelir yahut kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye’de bulunan lakin yasal defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul değer ve başka sermaye piyasası araçları, 31 Temmuz 2027’ye kadar banka yahut aracı kurumlara bildirilecek. Bildirilen varlıkların bildirim tarihi prestijiyle banka yahut aracı kurumlara yatırılmak suretiyle tevsik edilmesi mecburî olacak. Bu kapsamda bildirilen varlıklar Vergi Usul Kanunu uyarınca defter tutan mükellefler tarafından bildirim tarihi prestijiyle yasal defterlere kaydedilecek. Bilanço temeline nazaran defter tutan mükellefler, bu kapsamdaki kararlar uyarınca yasal defterlerine kaydettikleri değerler için pasifte özel fon hesabı açacak. Bu fon hesabı bildirim tarihinden itibaren 2 yıl geçmedikçe işletmeden çekilemeyecek. Sermayeye ek dışında diğer bir hedefle kullanılamayacak, işletmenin tasfiye edilmesi halinde ise vergilendirilmeyecek. Özgür meslek kar defteri ile işletme hesabı aslına nazaran defter tutan mükellefler, kelam konusu değerleri defterlerinde ayrıyeten gösterecek. Bu varlıklar periyot yararının tespitinde dikkate alınmayacak ve bildirim tarihinden itibaren 2 yıl geçmesi şartıyla vergiye tabi çıkarın ve kurumlar için dağıtılabilir karın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeden çekilebilecek.

Gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayanlar, bildirimde bulundukları varlıklarını belirtilen müddette Türkiye’ye getirmeleri, yurt içindeki varlıklarını bildirim tarihi prestijiyle banka yahut aracı kurumlara yatırmak suretiyle tevsik etmeleri durumlarında kelam konusu koşullar aranmaksızın bu kararlardan yararlanacak.

Banka ve aracı kurumlar, kendilerine bildirilen varlıklara ait olarak bildirim sahibinden, varlıkların bedeli üzerinden yüzde 5 oranında peşin olarak tahsil ettikleri vergiyi, bildirimi izleyen ayın 15. günü akşamına kadar vergi sorumlusu sıfatıyla bir beyannameyle bağlı bulundukları vergi dairesine beyan edecek ve tıpkı müddette ödeyecek. Vergi oranı, bildirilen varlığın vadeli hesaplarda yahut Kamu Finansmanı ve Borç İdaresinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında ihraç edilen devlet iç borçlanma senetleri ile kira sertifikalarında yahut teşebbüs sermayesi yatırım fonlarında en az 5 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde yüzde 0, en az 4 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde yüzde 1, en az 3 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde yüzde 2, en az 2 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde yüzde 3, en az 1 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde ise yüzde 4 olarak uygulanacak. 1 Ocak 2027’den itibaren 31 Temmuz 2027’ye kadar (bu tarih dahil) yapılacak bildirimlerde bu oranlara yarım puan artırım yapılacak. Bu fıkra kapsamında verilecek taahhütnamelerden damga vergisi alınmayacak.

31 Temmuz 2027 tarihinin yetkiyle uzatılması halinde ise bu tarihten sonra yapılacak bildirimlerde vergi oranı ek yarım puan artışla toplamda 1 puan artırımlı olarak uygulanacak. Bu karar kapsamında ödenen vergi, hiçbir suretle masraf yazılamayacak ve öbür bir vergiden mahsup edilemeyecek. Bildirime bahis edilen varlıkların elden çıkarılmasından doğan ziyanlar, gelir yahut kurumlar vergisi uygulaması bakımından sarfiyat yahut indirim olarak kabul edilmeyecek.

Bildirilen varlıklara isabet eden meblağlara ait hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacak. Öbür mevzuat uyarınca alınması gereken önlemler bu düzenlemeden etkilenmeyecek. Öteki nedenlerle başlayan vergi incelemeleri ile takdir kurulu kararları sonucu bulunan matrah farkının husus kapsamında bildirilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespiti ve bildirilen varlık fiyatının, bulunan matrah farkına eşit ya da fazla olması durumunda matrah farkına ait tarhiyat yapılmayacak. Bulunan matrah farkının, bildirilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespitine karşın kelam konusu varlık fiyatlarından büyük olması durumunda yalnızca ortadaki fark meblağ üzerinden vergi tarhiyatı yapılacak. Vergi incelemesi yahut takdir kurulu kararları sonucunda bildirime mevzu edilen varlıklar dışındaki nedenlerle matrah farkı tespit edilmesi durumunda, bu karar kapsamında bildirilen meblağlar, bulunan matrah farkından mahsup edilmeksizin tarhiyat yapılacak.

Bildirildiği halde, bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 2 ay içinde Türkiye’ye getirilmemesi yahut Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmemesi ya da bildirildiği halde belirtilen müddette banka ya da aracı kurumlara yatırılmaması ile bildirilen fiyatlara ait tarh edilen vergilerin müddetinde ödenmemesi, taahhütlere uyulmaması ve bu karardaki öteki koşulların yerine getirilmemesi hallerinde vergi tarhiyatı ve incelemesine yönelik karardan yararlanılamayacak. Ayrıyeten vaktinde tahakkuk ettirilmeyen vergiler, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte tahsil olunacak. Vergi incelemesine başlanılan yahut takdir komitesine sevk edilen tarihten sonra bu karar kapsamında yapılan bildirim münasebetiyle kelam konusu inceleme yahut takdir kurulu kararları sonucunda yapılacak tarhiyatlar için de bu düzenleme kararı uygulanmayacak. Tahakkuk eden verginin vadesinde ödenmemesi vergi aslının gecikme artırımı ile birlikte Amme Alacaklarının Tahsil Metodu Hakkında Kanun uyarınca takip ve tahsiline mani teşkil etmeyecek. Tahsil edilmiş vergiler ret ve iade edilmeyecek. Bildirim müddeti sona erdikten sonra bildirimlere ait düzeltme yapılamayacak.

Cumhurbaşkanı, 31 Temmuz 2027 tarihini, bitim tarihinden itibaren her seferinde 6 ayı geçmeyen mühletler halinde bir yıla kadar uzatmaya, Hazine ve Maliye Bakanlığı hüküm kapsamına giren varlıkların Türkiye’ye getirilmesi ve bildirimi ile işletmeye dahil edilmelerine ait konuları, bildirim ve beyana temel formu ile kararın uygulanmasında kullanılacak bilgi ve evraklar ile uygulamaya ait yordam ve temelleri belirlemeye yetkili olacak.

“TEKNOGİRİŞİM” ROZETİNE SAHİP HALKA AÇIK OLMAYAN ŞİRKETLERE AİT DÜZENLEME

Kanunla Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunu’nda da düzenleme yapıldı.

Buna nazaran, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca verilen “Teknogirişim” rozetine sahip halka açık olmayan şirketlerin hisseye dönüştürülebilir borç mukavelelerine dayanarak yapacakları koşula bağlı sermaye artırımlarında Türk Ticaret Kanunu’nun kurala bağlı sermaye artırımına ait kararları uygulanmayacak. Bu kapsamda yer alan şirketlerin koşula bağlı sermaye artırımlarının adap ve asılları Ticaret Bakanlığının görüşü üzerine Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenecek.

Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında kuluçka teşebbüsçüsü olmaya hak kazanmış teşebbüsçüler tarafından Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenecek dijital şirket tarifine uygun olarak kurulan ve işletilen şirketler, kuruluş tarihi prestijiyle 3 yıla kadar Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun ilgili kararında tarifli fiyat ve aidat ödemelerinden muaf olacak.

Kanunla İstanbul Finans Merkezi Kanunu’nda da değişiklik yapıldı. Buna nazaran, İstanbul Finans Merkezindeki finansal kurumlara sağlanan, yurt dışı deneyimi olan çalışanın çalıştırılması halinde uygulanan gelir vergisi indirimi tüm iştirakçileri kapsayacak formda genişletildi.

İstanbul Finans Merkezinde iştirakçi evrakı alarak finansal faaliyette bulunan kuruluşların karları için yüzde 100 olarak uygulanan kurumlar vergisi indirimi uygulamasının müddeti 2047 yılına kadar uzatıldı. Ayrıyeten bu kuruluşlara kuruluş ve müsaadeleri için finansal faaliyet harçları istikametinden 5 yıl müddetle sağlanan muafiyet 20 yıla çıkarıldı.

GENEL HEYET BUGÜN TOPLANMAYACAK

Düzenlemenin unsurları üzerinde görüşmelerin tamamlanmasının akabinde Genel Kurulda, Danışma Kurulu önerisi oylamaya sunuldu. Kabul edilen teklife göre, TBMM Genel Kurulu bugün toplanmayacak.

Genel Kurul’da daha sonra yapılan oylamada vergiye yönelik düzenlemeleri de içeren Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kabul edilerek maddeleşti.

TBMM Başkanvekili Celal Adan, daha sonra gündemde yer alan öbür kanun teklifinin ismini okudu. Kurulun yerini almaması üzerine Adan, birleşimi, 2 Haziran Salı günü saat 15.00’te toplanmak üzere kapattı.