Sosyal Atamada Yeni Yaklaşım! Amaç Sadece Yerleştirmek Değil, Kalıcılığı Sağlamak!

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu yahut 3/7/2005 tarihli ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu uyarınca haklarında korunma yahut bakım önlem kararı alınmış olup fasılalı olarak geçen yararlanma müddetleri dahil, iki yıldan az olmamak üzere Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığının toplumsal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih prestijiyle bu hizmetlerden yararlanmaya devam edenlerin işe yerleştirilmelerini düzenleyen 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun Ek 1’inci unsurunda 1 Mayıs 2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 22/4/2026 tarihli ve 7578 sayılı Kanun’la esaslı bir değişiklik yapılmıştır.

Önceki düzenlemede, hakkında korunma yahut bakım önlem kararı alınmış olan şahısların fasılalı müddetler dahil en az iki yıl mühletle Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığının toplumsal hizmet modellerinden yararlanmış olmaları ve reşit oldukları tarihte bu hizmetlerden yararlanmaya devam etmeleri bu istihdam hakkından faydalanmaları için kâfi görülmekteyken, müracaatın beş yıl içinde yapılması dışında; eğitim seviyesi, yaş sonu, vatandaşlık kuralı yahut hizmet sürecindeki davranışlara ait ek şartlar öngörülmemekteydi.

Yeni düzenleme ile ise korunma yahut bakım kararı kapsamında sırf belli bir mühlet sistem içinde bulunmuş olmak kâfi görülmemiş, kişinin kamu misyonuna hazırlanma bakımından taban bir olgunluk ve istikrar seviyesine ulaşmış olması temel alınmıştır.

Bu çerçevede yapılan düzenlemeyle bu istihdam hakkından yararlanmak için;

-2828 sayılı Kanun kapsamında hakkında korunma kararı yahut 5395 sayılı Kanun uyarınca bakım önlemi kararı alınmış olmak,

– Korunma kararı yahut bakım önlemi kararı devam ederken fasılalı olarak geçen yararlanma müddetleri dahil en az beş yıl kuruluş bakımı yahut kollayıcı aile toplumsal hizmet modellerinden fiilen yararlanmak ve reşit olduğu tarih prestijiyle fiilen yararlanmaya devam ediyor olmak,

– Korunma, bakım önlem kararı yahut Kanun uyarınca himaye onayının sona erdiği tarih prestijiyle Türk vatandaşı olmak,

– 14 yaşını doldurduğu tarihten itibaren kuruluştan ya da hami aile yanından hizmet aldığı müddet boyunca fasılalı da olsa Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kayıtlarına göre doksan günden fazla müsaadesiz ayrılmamış olmak,

– En az ortaöğretim mezunu olmak,

– 18 yaşın doldurulduğu ve korunma, bakım önlem kararı yahut Kanun uyarınca himaye onayının sona erdiği tarihten itibaren beş yıl içinde Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığına müracaat yapmış olmak ve müracaat tarihi prestijiyle 30 yaşından gün almamış olmak,

şartlarının tamamının taşınması mecburî hale getirilmiştir.

Yapılan düzenlemede en dikkat çeken konu, bilhassa en az ortaöğretim mezunu olma kaidesinin getirilmesidir. Çünkü bu kaidenin getirilmesiyle evvelce en az ortaöğretim seviyesinde mezuniyeti olmayanlara yapılan kura ile yerleştirme yöntemi de uygulamadan kaldırılmıştır.

Söz konusu kriterler, her ne kadar hak sahipliği kapsamını daraltıyor olarak görünse de düzenlemenin sadece sınırlayıcı bir yaklaşım olarak kıymetlendirilmesi isabetli olmayacaktır. Zira, hakkında korunma yahut bakım önlem kararı alınmış bireylere Bakanlık tarafından çocukluk ve gençlik periyotlarında kapsamlı toplumsal dayanak sunulmakta; lakin bu takviyelerin sona ermesiyle birlikte bireyler kısa müddet içinde çalışma hayatının gerektirdiği nizamlı mesai, iş disiplini, ekonomik sorumluluk ve bağımsız ömür üzere yükümlülüklerle karşı karşıya kalmaktadır.

Sosyal ve duygusal gelişim süreci şimdi tamamlanmamış bireylerin bu geçişi kâfi hazırlık olmadan gerçekleştirmesi, hem iş hem toplumsal hayatta ahenk sorunu yaşamalarına yol açmaktadır. Bu durumda mevzuat gereği bir kere kullanılabilen işe yerleştirme hakkının çoğunlukla istifa ile sonlanması üzere acı durumlar yaşanmaktadır. Ayrıyeten bu süreç, kamu kurumları açısından işçi sürekliliğinin sağlanmasında zahmetler ve idari işleyiş bakımından çeşitli meseleler ortaya çıkarabilmektedir.

Bu nedenle yeni düzenleme; kamu istihdam hakkından yararlanacak bireylerin muhakkak bir eğitim seviyesine ulaşmış, sistem içerisinde kâfi müddet takviye almış, kurallara ahenk konusunda istikrar göstermiş, sorumluluk üstlenebilmiş ve çalışma hayatına daha hazır hale gelmiş bireyler olarak yetişmelerini amaçlamaktadır. Böylelikle, hak sahiplerinin hem vazifelerine hem de topluma ahenk sağlama ve kamu hizmetinde kalıcılık gösterme ihtimalinin artırılması hedeflenmekte; kamuya yerleştirme hakkının gayesine daha faal biçimde ulaşmasına katkı sunulmaktadır. Birebir vakitte bu düzenleme, kamu kurumlarının insan kaynağı planlamasının daha verimli yürütülmesine de takviye sağlayacaktır.

Sonuç olarak, 7578 sayılı Kanun ile getirilen değişiklikler, görünürde hak sahipliği koşullarını ağırlaştırmakla birlikte; özünde, toplumsal hizmetlerden yararlanan gençlerin çalışma ömrüne daha hazırlıklı formda geçmelerini sağlamak, vazifede kalıcılıklarını artırmak ve kamu kurumlarının bu özel istihdam düzeneğinden daha aktif sonuç almasını temin etmek maksadı taşıyan yapısal bir düzenleme niteliğindedir. Bu istikametiyle değişiklik, hak sahiplerinin uzun vadeli faydasını ve kamu hizmetinin aktifliğini birlikte gözeten bütüncül bir yaklaşım olarak kıymetlendirilebilir.