Tüketiciyi aldatan besin oyunlarına son: Tadında ve lezzeti tabirleri yasaklandı

Tarım ve Orman Bakanlığı, tüketicilerin korunması ve besin konusunda gerçek bilgilendirilmesi gayesiyle “Türk Besin Kodeksi Besin Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği”nde son 2 yılda bir dizi kapsamlı düzenlemeler gerçekleştirdi.

Düzenlemelerle, besin etiketlerinin daha kolay okunması, aldatıcı görseller, isimler ve sözlerin önlenmesi ve besin okuryazarlığının desteklenmesi amaçlandı.

GÜVENİLİRLİK EN ÜST DÜZEYE ÇIKARILDI

Yapılan düzenlemeler kapsamında besin işletmecilerinin piyasaya yeni geliştirdikleri besinleri arz edebilmesinin kuralları ile tüketiciler için besin güvenilirliğinin yüksek seviyede sağlanmasına ait şartlar belirlendi.

Bu düzenleme çerçevesinde Avrupa Birliği’nin (AB) listesinde olup Türkiye’de kullanımı uygun görülen yeni besinler sıralandı. AB listesindeki 189 yeni besin bileşeni mevzuat kapsamına alınırken, 32 besin ise GDO’lu mikroorganizma kullanılarak üretilmesi, domuz kaynaklı yahut böcek olması üzere nedenlerle kapsam dışında bırakıldı.

TÜKETİCİ ARTIK NE YEDİĞİNİ BİLECEK

Ayrıca, besinlerin ismi ve net ölçüsünün, tüketicinin çarçabuk görebileceği bir yerde bulunması zarurî hale gelirken, alkol, şeker yahut tatlandırıcı içeren eserlerde bu bilgilerin başkalarından ayrı, açık ve besbelli biçimde yazılması kaidesi getirildi.

Aroma verici kullanılarak üretilen eserlerin etiketlerinde gerçek besin görsellerinin kullanımına yasak getirildi, eserin “aromalı” olduğunun açık biçimde belirtilmesi de mecburî oldu.

“… TADINDA” VE “… LEZZETİ” OYUNUNA SON

Birbiriyle karıştırılabilecek besinlerin isminde ve etiketinde, sahip olmadığı özelliklere atıf yapan “… tadında”, “… lezzeti”, “… keyfi” üzere sözlerin kullanımı yasaklandı.

Tereyağı aroması eklenmiş ayçiçeği yağı ve margarinlerde “tereyağı tadında”, “tereyağı lezzeti”, “tereyağı keyfi” ve kokolin eserlerinde “çikolata tadında”, “çikolata lezzeti”, “çikolata keyfi” üzere sözler, sütlü buz eserlerinde “dondurma keyfi”, “dondurma lezzeti” üzere sözlerin kullanımı engellendi. Zeytinyağı hariç bitkisel yağlarda zeytin yahut zeytin ağacı görselleri ile “zeytinyağı tadında/lezzetinde” üzere sözlerin kullanımı da bu kapsamda yasaklar ortasına alındı.

Doğal aroma verici yahut doğal renklendirici içeren, bunun dışında aroma ve renklendirici içermeyen besinler için bu tabirlere ait kullanım kuralları belirlendi.

Yenilebilir buzlu eser etiketlerinde, eserin dondurma olduğu algısı oluşturacak tabirlere yer verilmesi de yasaklandı.

SAHTE “KÖY ÜRÜNÜ” ALGISINA GEÇİT YOK

Öte yandan, “köy ürünü” algısı oluşturabilecek marka ve tabirlerin kullanımına da sınırlama getirildi.

Kanatlı hayvan eserlerinde, hayvanların yetiştirme metoduna uygun olmayan ve tüketiciyi yanıltabilecek görsellerin kullanımının önüne geçildi.

İçeriğinde farklı bitkisel yağlarla tereyağı yahut zeytinyağı bulunan eserlerde, sırf bu bileşenler öne çıkarılarak “tereyağlı” yahut “zeytinyağlı” halinde isimlendirme yapılması yasaklandı.

“FISTIKLI” YERİNE “YER FISTIKLI” DÖNEMİ

Ayrıca, toplu tüketim yerlerinde servis edilen yahut satış yerlerinde paketlenerek sunulan besinlerde, tüketicinin satın alma tercihini etkileyebilecek bileşenlerin açıkça belirtilmesi zarurî oldu.

Bu kapsamda birbirinin yerine kullanılabilen bileşenlerin besinin ismiyle birlikte tüketicinin görebileceği formda sunulması kararlaştırıldı.

Yer fıstığıyla üretilen baklavada sadece “fıstıklı” tabiri yerine “yer fıstıklı” tabirinin kullanılması mecburî hale getirildi.

SİLAH VE KAFATASI FORMLU BESİNLER YASAKLANDI

Düzenlemeler kapsamında yurt içinde üretilen eserlerde ithal algısı oluşturacak, ithal eserlerde ise yurt içinde üretildiği izlenimi verecek marka, tabir ve görsellerin kullanımı yasaklandı.

Gıdaların silah, kafatası, beyin, dudak ve göz üzere form yahut görsellerle piyasaya arz edilmesinin önüne geçildi.

İçeriğinde krema bulunmayan eserlerde “krema” sözü kullanılamayacak, bunun yerine “krema sos” tabiri yer alacak.

Bitki çaylarında hazırlama yolunun etiket üzerinde açık biçimde belirtilmesi de zarurî oldu.

Öte yandan, menülerde eser içerikleri ile güç bedellerine ait bilgilerin tüketicilere sunulması kaidesi da getirildi.