Yapay zeka yatırımlarında rekor! Rekabet kızıştı

Yapay zekanın birçok kesimde süratle benimsenmesiyle kelam konusu teknolojilere yönelik artan talep, şirketleri çip, grafik sürece merkezi, bilgi merkezi ve güç altyapısı yatırımlarını hızlandırmaya yöneltti.

Bu alanda çalışmalar yürüten Nvidia, AMD, Microsoft, Google, Amazon ve Huawei üzere şirketlerin milyarlarca dolarlık yatırımları güç, yarı iletken ve savunma endüstrisi üzere alanları direkt tesirler boyuta ulaştı.

REKABET ARTTI, YATIRIMLAR KATLANDI

Son yıllarda yapay zeka rekabeti büyürken yapılan yatırımlar da rekoru beraberinde getirdi.

Stanford Üniversitesi tarafından yapılan araştırmaya nazaran, 2013-2025 devrinde ülkelerin özel kesim yapay zeka yatırımları 757,3 milyar doları buldu.

En büyük gelişme ise geçen yıl yaşandı. Şirketler, yalnızca 2025’te bir evvelki yıla nazaran yüzde 127,5 artışla 344,7 milyar dolarlık yapay zeka yatırımı yaptı. Böylelikle kelam konusu periyottaki yatırımların yaklaşık yarısı geçen yıl yapıldı.

Söz konusu geçen yıl yapılan yatırımların 285,9 milyar dolarlık kısmını ABD’li şirketler gerçekleştirdi. Bunu “bilinen” 12,4 milyar dolarlık yatırımla Çinli şirketler, 5,9 milyar dolarla Birleşik Krallık şirketleri izledi.

Bazı ülkelerin ve şirketlerin yatırımlarını zımnî yürütmesi münasebetiyle açıklananlar dışında da bu alana yatırımların vakitle gün yüzüne çıkması bekleniyor.

TÜRKİYE’DEN ATILIM

Son yıllarda Türkiye de yapay zeka projelerine yük verdi. Stanford Üniversitesinin raporunda Türkiye ile ilgili bilgilerin yer almadığı görüldü.

Türkiye ise yaptığı çalışmaların yanı sıra stratejisini güncelledi. Yeni Aksiyon Planı’nın Kurban Bayramı’ndan sonra kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor. 2021-2025 devrini kapsayan Ulusal Yapay Zeka Stratejisi kapsamında 6 öncelik ve 119 önlemle adımlar atılmıştı. Yeni stratejiyle yapay zeka yatırımlarının artırılması hedefleniyor.​​​​​​​

ABD VE ÇİN ORTASINDA İŞLER KIZIŞTI

Kurumsal ve öteki yan yatırımlarla birlikte toplam yapay zeka yatırımı ise geçen yıl bir evvelki yıla nazaran yüzde 129,9 artışla 581,7 milyar dolara ulaştı.

ABD, fonlanan şirketler sayısında da 1953 ile birinci sırada yer aldı. İkinci sırada 172 ile Birleşik Krallık ve üçüncü sırada 161 ile Çin geldi.

Buna rağmen Çin, bu alandaki yayınlar, atıflar ve patent verme mevzularında başkan pozisyonda bulunuyor. Çin, yalnızca geçen yıl 35 patent alarak dikkati çekti.

YAPAY ZEKA MADDELERİNE ÖNCELİK

Ülkeler bir yandan bu dönüşümün ekonomik fırsatlarını değerlendirmeye çalışırken teknolojinin oluşturabileceği toplumsal, etik ve güvenlik risklerini denetim altına alabilmek emeliyle yeni regülasyon sistemlerini da devreye alıyor.

Veri güvenliği, telif hakları, dezenformasyon, ferdî mahremiyet ve algoritmik şeffaflık üzere başlıklar, hükümetlerin yapay zeka siyasetlerinde öncelikli alanlar ortasında bulunuyor. Avrupa Birliği’nin “AI Act” düzenlemesi, ABD’de yürütülen güvenlik odaklı tartışmalar ve Çin’in devlet denetimini merkeze alan yaklaşımı global ölçekte farklı regülasyon modellerini ortaya koyuyor.

Bu kapsamda 2016’ya kadar G20 ülkeleri ortasında yapay zekayla ilgili hiçbir yasa yokken geçen yıl sonu prestijiyle bu sayı 150’ye yükselmiş bulunuyor. ABD, 25 ile burada da birinci sırada yer alırken bu ülkeyi Güney Kore 17, Fransa ve Japonya 10’ar kanunla takip ediyor.

SAVAŞLARDA YAPAY ZEKA

Savunma endüstrisinde ise otonom sistemler, imaj sürece, amaç tespiti, elektronik harp, siber güvenlik, simülasyon ve karar dayanak sistemleri üzere alanlarda yapay zeka stratejik bir öge haline geliyor. Son periyotta yaşanan savaşlarda yapay zeka teknolojilerinden de ağır olarak yararlanıldı.

Bankacılık ve finans dalında yapay zeka teknolojisi, dolandırıcılık tespiti, kredi risk tahlili, müşteri davranışlarının modellenmesi ve şahsileştirilmiş finansal hizmetlerde yaygın biçimde kullanılıyor. Bu sayede banka şubelerine gitmeden süreçlerin yapılması, yatırımlarda yapay zekanın kullanılması hem vakitten hem yerden tasarruf imkanı sağlıyor.