Bakan Tunç açıkladı: Deprem davalarında son durum ne?

Bakan Tunç, Adalet Bakanlığı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca Afyonkarahisar’daki termal otelde düzenlenen Kanun Yolu Uygulamaları Programı’nda 6 Şubat zelzelelerinin 3. yılı vesilesiyle yitirilen canlara Allah’tan rahmet, yakınlarına başsağlığı ve sabır dileğinde bulundu.

Millete bir daha bu türlü acılar yaşatmaması için Allah’a dua eden Tunç, “Başta 11 ilimiz olmak üzere, ülkemizin dört bir yanında hissedilen bu büyük acı, her bir can kaybıyla toplumsal hafızamıza kazınmıştır. Bu süreç, milletimizin dayanışma ruhunu, birlik ve beraberlik iradesini de açıkça ortaya koymuştur. Sayın Cumhurbaşkanımızın güçlü liderliğinde, yaraları sarmayı, umutları yeşertmeyi ve kentlerimizi yine ayağa kaldırmayı en temel vazifemiz bildik.” diye konuştu.

Tunç, Bakanlık olarak 6 Şubat zelzelelerinin akabinde süratle harekete geçtiklerini, adalet hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesi gayesiyle 7 gün 24 saat aslına nazaran çalışan kriz merkezini kurduklarını söyledi.

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Hakimler ve Savcılar Kurulu kararlarıyla yargısal mühletleri durdurarak hukuksal güvenliği teminat altına aldıklarını belirten Tunç, böylece hak kayıplarının önüne geçtiklerini lisana getirdi.

Tunç, hakim, savcı ve adalet çalışanının gönüllülük temeliyle bölgeye intikal ettiğini, “kardeş adliye” uygulamasıyla barınma, tahliye ve ruhsal dayanak hizmetlerini sağladıklarını anlattı.

Adli tıp hizmetlerini de seferberlik anlayışıyla yürüttüklerine dikkati çeken Tunç, kayıpların kimlik tespitlerini bilimsel prosedürlerle titizlikle tamamladıklarını söyledi.

“Bugüne kadar 2 bin 673 kişi hakkında dava açıldı”

Bakan Tunç, depremler sonrası bölgede artan iş yükünü karşılamak gayesiyle yargı teşkilatının güçlendirildiğini anlattı.

“İlk günler kendi araçlarında, çadırlarda bu vazifeleri yapmaya çalıştılar, fedakarca çalıştılar.” diyen Tunç, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Cezaevi kurtarma işçimiz CEKUT, o vakit Kahramanmaraş bölgesinde enkazdan canları kurtarmak için çalıştılar ve Kahramanmaraş’ta 41 canımızı enkaz altından kurtarmayı başardılar. Zelzeleler sonrası bölgede 731 isimli, 28 idari olmak üzere toplam 759 birinci derece mahkemesinin kurulmasını sağladık. Ayrıyeten bölgede 27 bölge adliye mahkemesi dairesi ve 17 bölge yönetim mahkemesi dairesi olmak üzere toplam 44 istinaf dairesinin de kurulmasını sağladık. Yargının kapasitesini artırarak bilhassa idari yargı ile hukuk ve ceza yargılamalarında artan iş yükünü karşılayacak dairelerin kurulmasını ve yargıçların atanmasını sağladık.”

Yargı mensuplarının büyük fedakarlık gösterdiğini vurgulayan Tunç, “Deprem ceza yargılamaları kapsamında bugüne kadar 2 bin 673 kişi hakkında dava açıldı. Elbette ki büyük bir afet, dünya tarihinin en büyük zelzelesiyle karşı karşıya kaldık.” dedi.

Yıkılan konutlarla ilgili sorumluluk ve kusur varsa bunu tarafsız ve bağımsız yargının tespit edeceğini lisana getiren Tunç, şu bilgileri paylaştı:

“Bilirkişilerin verdiği raporlar, yargıçlarımızın vereceği kararlarda da tesirli oluyor. Bu manada da 2 bin 673 kişi hakkında dava açıldı. 202 kişi hakkında da 1 yıldan 21 yıla kadar değişen vadeli mahpus cezaları verildi. Halihazırda 142’si tutuklu, 59’u karar özlü olmak üzere toplam 201 kişi, ceza infaz kurumlarında sarsıntı soruşturmaları yargılamaları nedeniyle bulunuyor. 949 kişi hakkında da isimli denetim kararı bulunuyor. Soruşturma evresinde 949, kovuşturma evresinde 2 bin 673 kişi hakkında süreç devam ediyor.”

Tunç, hukuk mahkemelerinde de zelzele kaynaklı 64 bin 663 davanın açıldığını belirterek, “Bu davalardan 58 bin 149’u birinci derecede karara bağlandı yani yüzde 90’ı birinci derecede karara bağlandı. Bunun 5 bin 655’inde istinaf yoluna başvuruldu, orada da yüzde 61’i karara bağlanmış durumda. Hukuk mahkemelerindekilerin birden fazla istinafa gitmeden katılaşan kararlar olduğu için burada yüzde 90 katılaşma durumu kelam konusu oldu. Şu anda birinci derece hukuk mahkemelerinde sarsıntıyla ilgili derdest evrak sayısı 8 bin 688.” sözlerini kullandı.

İdari yargıda 86 bin 467 dava karara bağlandı

Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının uyguladığı projelerin gecikmeksizin gerçekleştirilmesinin ehemmiyetini vurgulayan Tunç, inşa süreçlerinin aksamaması için idari yargı süreçlerinin bir an evvel sonuçlanmasının gereğine işaret etti.

Tunç, idari yargıda 119 bin 957 dava açıldığını, bugüne kadar 86 bin 467’sinin karara bağlandığını lisana getirdi.

Zelzelenin üzerinden 3 yıl geçtiğini, bunu unutmanın mümkün olmadığını söz eden Tunç, “Acılarımız çok büyük oldu. Milletçe bir taraftan bu afeti yaşarken lakin bir taraftan da ulusal birlik ve beraberlik ruhu içinde, her fikre mensup insanın, sivil toplum kuruluşlarının, devletimizin tüm kuruluşlarının, Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde büyük bir uyum içinde kentlerimiz yine ayağa kaldırıldı. Zelzelede hayatını kaybeden vatandaşlarımıza bir kere daha Allah’tan rahmet diliyorum.” diye konuştu.

Tunç, Yargıtay ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının tarihi kökleri prestijiyle Osmanlı Devletinin yüksek yargı geleneklerinden beslenen kıymetli kurumlar olduğunun altını çizdi.

Yakın vakitte TBMM’de görüşülecek 12. Yargı Paketi’nin kanun yolunu ilgilendiren değerli düzenlemeler içerdiğine dikkati çeken Tunç, “Son 12. Yargı Paketi’nin içerisinde olacak değerli bir konu. Bunların yanında kanun yoluyla ilgili ıslahat irademizi daima canlı tutuyoruz. Uygulamada ortaya çıkan muhtaçlıklar doğrultusunda yeni adımlar atmaya da devam ediyoruz. 12. Yargı Paketi’nde bozma sonrası belgelerin öncelikli incelenmesi var. Yalnızca vazife tarafından kararların bozulmasının önüne geçilerek yargılamaların uzamasının önüne geçilmesini amaçlayan taslak çalışmalarımız var.” diye konuştu.

Yargıtayda 141 bin belge sonuçlandırıldı

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Muhsin Şentürk de 2025’te temyiz incelemesi için gelen belgelerden 113 bininin okunduğunu ve ilgili ceza dairelerine gönderildiğini belirterek, “Yaklaşık 20 bin itiraz evrakı incelenmiş, yapılan itirazların 1100’ü kabul edilmiş, kanun faydasına bozma istemiyle gelen 8 bin belge ilgili ceza dairelerine gönderilerek takibi yapılmıştır. 2025’te 141 bin evrak sonuçlandırılmıştır.” dedi.

Türkiye’de 187 etkin siyasi partinin bulunduğunu lisana getiren Şentürk, “Bu partilerden 40’ı seçime girme yetkisini haizdir. 2025’te 28 yeni siyasi parti kurulmuşken 9 siyasi parti kapanmıştır. 2025’te 7 siyasi parti hakkında Anayasa Mahkemesine tüzük ihtarında bulunulmuştur. Siyasi partilere yönelik çalışmalarımız, şeffaflık ve açıklık unsurları kapsamında ihtimamla yürütülmektedir.” diye konuştu.