Toplumsal konutlarda rant çarkı: Kura hakkını milyonlara satıyorlar!

Türkiye’de milyonların hayalini süsleyen TOKİ’den uygun ödeme şartlarıyla mesken sahibi olma hayali, yeni bir düzeneğin kapısını araladı.

TOKİ kuralarında kendilerine konut çıkan birçok talihli, hakkını diğerine devredip buradan kar etmek için akla hayale gelmeyen yollar peşinde. Bunun en son örneği ise 2023’te kurası çekilen 250 bin Toplumsal Konut Projesi’nde yaşanıyor.

Sabah’tan Betül Alakent’in haberine nazaran; peşinatı ödenen ve bu yıl içinde bir kısmı teslim edilecek olan konutlar, talihliler tarafından “Bu kadar da olmaz pes!” dedirten bir düzenekle satışa çıkarıldı. Pekala imali devam eden, tapu teslimi olmayan ve tapu dönemi şerhi bulunan bu konutların satışı nasıl gerçekleşiyor?

TAPU İÇİN SENET YAPIYORLAR

İşte burada emlakçı becerisi devreye giriyor. Online satış kanallarından bu işi yapan birçok emlakçı var. Alıcı üzere davranıp bunlardan birkaçını aradık. Emlakçılar bize İstanbul Tuzla ve Arnavutköy Baklalı’daki TOKİ’lerde bu konutlardan alabileceğimizi söylediler. Kurdukları düzeneği ise şöyle anlattılar. Örneğin TOKİ kurasında 3+1 konut çıkan kişi, hakkını satmak istiyor. Bunun için ortalama 2-3 milyon TL ortası fiyat talep ediyor. Yani satıcı aslında kura hakkını 10 katı bedelle satışa çıkarıyor. Bu noktada emlakçı ile işbirliğine gidiliyor. Emlakçı, online satış kanallarından “TOKİ kurası devirli” ibaresiyle konutu satışa koyuyor. Bu konutlardan satın almak isteyen kişi, satıcı ile bir ortaya getiriliyor. Belirlenen fiyat alıcı tarafından satıcıya ödeniyor. Kalan taksit ödemeleri de tekrar hak sahibi ismine alıcı tarafından yatırılıyor. Tapu zamanı olmadığı için alacaklının hakkı mukavele ve senetle korunuyor. Hakkını satan kişi alacaklıya 8-10 milyon liralık teminat senedi imzalıyor. Böylelikle mesken için verilen örneğin 2.5 milyon TL’lik bedel ve sonrasında ödenen taksitler de garanti altına alınıyor. Satıcının mümkün bir vefatı durumunda miras hakkı doğacağı için mirasçılardan ileride hak tez edememeleri için noter huzurunda muvafakatname alınarak satış tamamlanıyor.

RİSKİ GÖZE ALMALISINIZ!

İKİNCİL PİYASA OLUŞUYOR

Gayrimenkul Hukuku Derneği Başkanı Ali Güvenç Kiraz, toplumsal konutların makul bir gelir düzeyinin altındaki bireyler için yapıldığını belirterek, “Devlet daha evvel hiç konut sahibi olmamış şahısları konut edindirmek maksadıyla toplumsal konutları inşa ediyor. Bunu yapmaktaki hedef konut fiyatlarını frenlemek. Fakat bu yolla yöntemsiz satışlarda bir ikincil piyasa oluşturuluyor ve bu konutlar bir rant aracı haline getiriliyor” dedi. Bu satışların TOKİ’nin toplumsal konutlardaki temel yaklaşımına muhalif olduğunu anlatan Kiraz, vatandaşları da şu halde uyardı: “Tapu evresi esnasında şayet kura sahibi satıştan vazgeçerse alıcı bu senetle haciz yoluna gidemez, zira bu senet bir teminat senedi. Yalnızca elindeki kontratla ve senetle dava açar fakat bu dava da uzun yıllar sürer.”