Hürmüz Boğazı’nın Asya’ya petrol nakliyeciliğinde rolü kritik

Deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık 3’te 1’i, Hürmüz Boğazı üzerinden global pazarlara ulaştırılıyor.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Irak ve Katar üzere büyük üreticilerin petrol ve LNG ihracatı büyük ölçüde Hürmüz Boğazı’na bağlıyken Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore üzere büyük Asya ekonomileri de güç ithalatlarının kritik kısmını bu çizgiden sağlıyor. 

Burada yaşanan aksaklıklar, petrol fiyatlarına artış formunda yansıyor.

KÜRESEL PETROLÜN KİLİDİ HÜRMÜZ BOĞAZI

Hürmüz Boğazı, 2025 yılının birinci çeyreğinde de global petrol ticaretinin ana damarı olmayı sürdürdü.

Deniz yoluyla taşınan toplam petrolün yüzde 26,6’sının geçtiği boğazdan en büyük sevkiyat Çin’e yapıldı.

ABD Güç Enformasyon Yönetimi (EIA) datalarından derlenen bilgilere nazaran, Hürmüz Boğazı dünya petrol piyasasındaki stratejik tartısını koruyor.

2025’in birinci çeyreği prestijiyle deniz yoluyla yapılan global petrol ticaretinin yaklaşık dörtte biri bu dar su yolundan geçiyor.

ASYA PİYASASI BOĞAZ’A BAĞIMLI

Boğazdan geçen petrolün varış noktaları incelendiğinde, Asya ülkelerinin yükü dikkat çekiyor. Günlük bazda yapılan sevkiyat bilgilerine nazaran Çin, 5,4 milyon varil ile açık orta en büyük alıcı pozisyonunda. Çin’i sırasıyla şu ülkeler takip ediyor:

• Hindistan: 2,1 milyon varil

• Güney Kore: 1,7 milyon varil

• Japonya: 1,6 milyon varil

BATI’NIN HİSSESİ DÜŞÜK SEYREDİYOR

Asya’nın devasa talebine karşılık, Batı ülkelerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrole olan direkt bağımlılığının daha hudutlu olduğu görülüyor. Datalara nazaran Avrupa günlük 0,5 milyon varil, ABD ise yalnızca 0,4 milyon varil petrolü bu rota üzerinden tedarik ediyor. Başka ülkelere giden toplam ölçü ise günlük 2,6 milyon varil olarak kayıtlara geçti.

NEDEN KRİTİK?

İran ve Umman ortasında yer alan Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ndeki petrol üreticilerinin (Suudi Arabistan, BAE, Kuveyt, Irak) açık denizlere ulaşabildiği tek nokta.

Uzmanlar, global petrol ticaretinin yüzde 26,6 üzere kritik bir oranının bu bölgeden geçmesinin, bölgedeki jeopolitik risklerin güç fiyatları üzerindeki direkt tesirini tescillediğini vurguluyor.