Trump’ın Çin ziyareti: Alakalarda yeni başlangıç mı, hasar denetimi mü?

İki gün süren ziyarette tarafların, diplomatik protokollerin ötesinde daha çok özel mevzulara ve somut ticaret mutabakatlarına odaklandı. Görüşmelerin akabinde her iki ülkenin, üzerinde mutabık kalınan hususları içeren ortak bir yazılı bildiri yayınlaması öngörülüyor.

Özellikle ABD’li teknoloji devlerinin çip ve yarı iletken üretimi için hayati değer taşıyan “rafine edilmiş ender toprak elementleri” konusunda Çin tarafının atacağı adımlar, Washington idaresi tarafından yakından takip ediliyor. Analistler, bu başlığın ticaret savaşları gölgesindeki görüşmelerin en kritik pazarlık hususlarından biri olduğunu vurguluyor.

Tayvan konusunda “çatışma” uyarısı

Zirvenin en gergin başlığını ise Tayvan problemi oluşturuyor. Edinilen bilgilere nazaran Çin idaresi, Tayvan sürecinin hassasiyetle yönetilmemesi durumunda iki dev iktisat ortasında bir “çatışma” yaşanabileceği istikametinde Washington’a net bir ikazda bulundu. ABD tarafında ise bu ikazın yankıları sürerken, Tayvan’a yönelik silah dayanağı üzere hassas ayrıntıların görüşmelerin ilerleyen saatlerinde ele alınması bekleniyor.

Enerji güvenliği ve Hürmüz Boğazı denklemi

Küresel güç arzı açısından kritik ehemmiyete sahip Hürmüz Boğazı’ndaki blokajın kaldırılması da doruğun bir başka kıymetli gündem unsuru. ABD idaresi, Çin’in güç gereksinimini münasebet göstererek İran üzerinde baskı kurmasını umuyor. Lakin Washington’daki genel kanaat, Çin’in elindeki “nadir toprak elementleri” kartını masaya sürerek Hürmüz Boğazı sıkıntısını bir pazarlık ögesi olarak kullanacağı tarafında.

İlişkilerde “yeni aşlangıç” mı, “hasar kontrolü” mü?

Ziyareti pahalandıran uzmanlar, bu görüşmelerin iki ülke ortasındaki münasebetlerde “yeni bir sayfa” açmaktan çok, mevcut gerginliğin daha da tırmanmasını önlemeye yönelik stratejik bir “hasar kontrolü” adımı olduğunu tabir ediyor.

Görüşmelerde birtakım kritik hususlarda ucu açık açıklamaların gelmesi ve net bir yol haritası belirlenememesi, bölgesel belirsizliklerin bir mühlet daha devam edeceği formunda yorumlanıyor. Doruğun sonunda yayınlanacak yazılı bildiriyle, ticaret ve iktisat alanındaki somut kazanımların netleşmesi bekleniyor.