Hacılar’da Tarihi Kar Kuyuları Yaz Sıcaklarında Serinliyor

KAYSERİ’nin Hacılar ilçesinde Erciyes Dağı eteklerinde yaklaşık 500 yıl öncesine dayanan ve o yıllarda su gereksinimini karşılamak hedefiyle yapılan 1200 kuyudan yaklaşık 300’ü, bugün yaz aylarında soğuk su elde etmek için kullanılıyor. Derinliği 7 metreye ulaşan kuyular, kış aylarında tonlarca karla dolduruluyor. Kentte hafta sonu tesirli olan yağış sonrası da kuyular kar doldurulmak için hazır hale getiriliyor. Bölgede yaşayanlar, tarihi kuyuların tamir ve bakımları ile temizliklerini yapıp, kar doldurmak için hazırlıklarını sürdürüyor.

Erciyes Dağı eteklerindeki Hacılar ilçesinde yaklaşık 500 yıl öncesine dayanan ve o yıllarda su muhtaçlığını karşılamak gayesiyle yapılan 1200 kuyudan yaklaşık 300’ü, artık yaz aylarında soğuk su elde etmek için kullanılıyor. Derinliği 7 metreye ulaşan kuyular, kış aylarında tonlarca karla dolduruluyor. Yöre halkı, bu yıl da dağın eteklerinde bilhassa kayalık ve gölge alanlarda biriken pak karları çuvallarla getirip, kuyulara basıyor. Bölgede kuyuların birden fazla kar kütleleriyle doldurulup, kapakları yaza kadar açılmamak üzere kapatılırken, yaz başından itibaren açılan ve bir nevi buzdolabı üzere kullanılan kuyulardaki karın kısmen erimesiyle elde edilen su, kovalarla çekilip içiliyor. Kovalarla çıkarılan kar ise tabak ve kaselerde üzerine yoğurt, pekmez, ceviz, fındık dökülerek yeniyor. İlçe halkı, yaz aylarında 35 dereceye ulaşan sıcak havada kuyulardaki kar ve buz üzere suyla serinliyor.

Kentte, hafta sonu tesirli olan yağış sonrası Hacılar ilçesinde yüksek kesitlerde kar kalınlığının 10 santimetreye kadar ulaşmasının akabinde da kuyular karla doldurulmak için hazır hale getiriliyor. Bölgede yaşayanlar, tarihi kuyuların tamir ve bakımlarıyla temizliklerini yapıp, kar doldurmak için çalışmalarını sürdürüyor.

‘TADİLAT YAPIYORUZ’

Bölgede kar kuyusu bulunan ve bu kültürü yaşatmanın güç olduğunu söyleyen Mahmut Gengeç, “Kar kuyusunu temizledik. Kar doldurmaya hazırladık. Tamir ve tadilatını yaptık. Su kaçıran yerleri de gemi tutkalı dediğimiz yapıştırıcıyla onardık. Sonrasında içinin paklığını yaptık. Artık de Cenabıallah kar verdi. Kar kuyusunu doldurmaya başlayacağız. İnşallah dolduracağız. Kuyunun içini evvel süpürüyoruz. Sonra kuyunun suyunu boşaltılıyoruz. Paklığını yapıyoruz. Akabinde da bir sefer daha içini yıkıyoruz. Yıkadıktan sonrada kar doldurmaya hazırlıyoruz. Şayet kuyunun çatlağı falan varsa su kaçıran yerleri tekrar denetim edip oraların tamirini tadilatını yapıyoruz. Sonra da kuyuyu yıkayıp böylelikle kar doldurmaya hazırlıyoruz” diye konuştu.

‘BU GELENEK AZALMAYA BAŞLADI FAKAT BİZ YENİDEN DE YAPIYORUZ’

Kar kuyularını doldurabilmek için emekçi bulamadıklarını söyleyen Gengeç, “Kar kuyusu doldurma geleneği 400 yıldır var derler ancak tahminen 500-600 yıldır olduğu iddia ediliyor. Kesin bir tarihi yok. Esasen evvelden çeşme yoktu. Çeşmeler 70’li yıllarda geldi. 70’li yıllardan sonra kar yeniden kuyulara konuldu. Ondan sonra bu gelenek ve kültür yavaş yavaş azalmaya başladı ancak biz tekrar de yapıyoruz. Geçenlerde Malatya’dan hasta bir teyze aramış onun için ağabeyimle birlikte Erciyes’e çıktık. Erciyes’ten kar getirdik. Burada bizim kuyularda kar kalmamıştı. Onlar bizi aramadan 2-3 gün öncesi olsaydı kar vardı lakin tesadüfen karın bittiği vakit aradılar. Bu sefer biz de Erciyes’e çıktık. Erciyes’ten gönderdiğimiz kar, inşallah hastamıza şifa olmuştur. Buradan karı gönderdik. İnşallah bu sene daha fazla kar koyarız. O denli de bir hayrımız olur” sözlerini kullandı.

‘BURADAKİ KAR, SATILAN SUDAN DAHA TEMİZDİR’

Kar kuyuların sağlıklı ya da hijyenik olup olmadığı tarafındaki tenkitlere de karşılık veren Gengeç, “Kar bu yıl erken yağmaya başladı. Bu türlü giderse kuyuyu doldururuz. Şayet devam etmezse Erciyes’e müracaat edeceğiz. Erciyes, bize muhtaç, biz de Erciyes’e muhtacız. Kar, orada olmazsa bizde oluyor. Bizde olmasa orada oluyor. Birbirimizle yarışıyoruz. Kar kuyularını işte bu türlü tertemiz temizliyoruz. Kimileri, ‘kirlidir’ diye söylüyor ancak bunun aslı yok. Doğal sulardan, daha düzgündür. Buradaki kar dışarıda satılan sudan daha paktır. Kar da yağıyor. Cenabıallah kar veriyor. Kar erken gelir erken doldururuz. Biz bu kuyuları ömür uzunluğu doldurmayı düşünüyoruz fakat bizden sonra gelenler yapar mı yapmaz mı? Orası da onların bileceği bir iş” dedi.